ل
واژه‌های قرآنی — حرف لام
| ردیف | واژه قرآنی | معنای فارسی |
|---|---|---|
| ۱ | ٱللَّه | معبودی که واله و عاشقش می شوند چون همه خوبیها را دارد و هیچ بدی در او نیست- واجب الوجودي (کسی که حتماً باید باشد و نبودنش غیر ممکن است) که همه ي خوبيها را دارد و هيچ بدي در او نيست لذا عقول بشر در شناسائي او حيران و سرگردان است وفقط اوست که شايسته ي پرستش است (لفظ جلاله ي الله اصلش" ٱلْـإله "بوده، که همزه دومي در اثر کثرت استعمال حذف شده و بصورت الله در آمده است و کلمه "إله "يا از ماده ألـَهَ که به معناي پرستش است،مي باشد (وقتي ميگويند اله الرجل و يا اَلَهَ، معنايش اين است که فلاني عبادت و پرستش کرد)يا از ماده ي " وله " به معني تحير و سرگرداني و کلمه نامبرده بر وزن فِعال به معناي مفعول ( مالوه) است، همچنان که کتاب به معناي مکتوب ( نوشته شده) ميباشد . و اگر خداي را"إله "گفتهاند، چون مالوه و معبود است و يا به دلیل آن است که عقول بشر در شناسائي او حيران و سرگردان است .کلمه "الله"، علم و اسم خاص خدا (آفريننده ي همه چيز)است و بر کسي يا چيز ديگري تعلق نمي گيرد. کلمه "خدا" که در اصل مخفف "خود آ(کسی که خودش آمده)" معادل مناسبی برای کلمه الله نیست چون پروردگار متعال همیشه بوده و نیامده است و ابتدا و آغازی برای وجودش نیست) |
| ۲ | ٱللَّهُمَّ | بار الها- يا الله(معبودی که واله و عاشقش می شوند چون همه خوبیها را دارد و هیچ بدی در او نیست) - ای الله(لفظ جلاله ي الله اصلش" ٱلْ إله "بوده، که همزه دومي در اثر کثرت استعمال حذف شده و بصورت الله در آمده است و کلمه "إله "يا از ماده ألـَهَ که به معناي پرستش است،مي باشد (وقتي ميگويند اله الرجل و ياله، معنايش اين است که فلاني عبادت و پرستش کرد)يا از ماده ي " وله " به معني تحير و سرگرداني و کلمه نامبرده بر وزن فِعال به معناي مفعول ( مالوه) است، همچنان که کتاب به معناي مکتوب ( نوشته شده) ميباشد . و اگر خداي را"إله "گفتهاند، چون مالوه و معبود است و يا به دلیل آن است که عقول بشر در شناسائي او حيران و سرگردان است .کلمه "الله"، علم و اسم خاص خدا (آفريننده ي همه چيز)است و بر کسي يا چيز ديگري تعلق نمي گيرد. کلمه "خدا" که در اصل مخفف "خود آ(کسی که خودش آمده)" معادل مناسبی برای کلمه الله نیست چون پروردگار متعال همیشه بوده و نیامده است و ابتدا و آغازی برای وجودش نیست)) |
| ۳ | لـِ | براي(مانند "لِلَّذِينَ أَحْسَنُواْ مِنْهُمْ وَٱتَّقَوْاْ أَجْرٌ عَظِيمٌ: براي کساني که از آنان نيکي کردند و تقوا پيشه نمودند اجري هميشه و بي اندازه بزرگ است") برای اینکه – تا - برای این بود که- به این دلیل بود که(در این حالت قبل از یک فعل مضارع منصوب قرار می گیرد و در واقع بعد از آن حرف اضافه "أَنْ" حذف گردیده است مانند : "کِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْکَ لِتُخْرِجَ ٱلنَّاسَ مِنَ ٱلظُّلُمَاتِ إِلَى ٱلنُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ : کتابی است که نازلش کردیم به سوی تو تا مردم را از ظلمتها به سوی نور خارج کنی به اذن و اجازه پروردگارشان". "فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ ٱلْئَاخِرَةِ لِيَسُوءُواْ وُجُوهَکُمْ: پس بر این اساس(جملات قبلی که نیکی و بدی هر کسی گریبانگیر خود او می شود و به دلیل بازگشت بنی اسرائیل به کردار بد گذشته خود) هنگامی که وعده دیگر(دومین وعده ای که در تورات در مورد دو طغیان عظیم قوم یهود آمده بود و عذاب آنها به دست قومی دیگر) آمد به این دلیل بود که اندوهگین نماید چهره های شما را(عذاب الهی سبب شد تا چهره هایی که شادمان از گناه بودند، اندوهناک گردند)") |
| باید که(ترکيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساکن مي شود مثل "وَلْتَنظُرْ: باید که بنگرد") به – به سوی - تا به(مانند عبارت "هُمْ لِلْکُفْرِ يَوْمَئِذٍ أَقْرَبُ مِنْهُمْ لِلْإِيمَانِ: آنان امروز به کفر نزديکترند تا به ايمان"یا عبارت "قَالَ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِ : موسی به قومش گفت" به دلیل، به موجب- به جهت( مثل "لِسَعْيِهَا رَاضِيَةٌ: به موجب سعیشان راضی هستند") | ||
| ۴ | لـَ | حتماً - البته - سوگند مي خورم يا مي خوريم(در عباراتي نظير "لَئِنْ أُخْرِجْتُمْ لَنَخْرُجَنَّ: سوگند مي خوريم که اگر شما خارج شديد ما هم با شما خارج مي شويم". گاهی برای زیبایی جمله،حرف"لـَ "از ابتدای جمله به اول کلمات بعدی منتقل می شود که به آن لام مزحلقه(دور افتاده) می گویند ولی در ترجمه آن را به همان ابتدا منتقل می کنیم مثل "إِنَّ عَلَيْنَا لَلْهُدَىٰ : سوگند که به یقین بر ما واجب است، هدایت نمودن") برای، به(در "لَکَ، لکِ، لَکم، لَکما، لَنا، لَه،لهما، لََهم،لَهُنَّ") راستی که("فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتَاهُ ءَاتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِن سَفَرِنَا هَـٰذَا نَصَبًا: پس وقتی آن دو گذشتند(از آن محل دور شدند) به جوانش(جوانی که او را همراهی و یاری می نمود که بنا به روایتی از امام باقر نامش یوشع بن نون و جانشین آن حضرت(علیهم السلام) بوده است)، (موسی)گفت: "غذاي صبحگاهيمان(غداء يعني هر غذايي که با آن چاشت کنند و چاشت حدود ساعت ۹ صبح امروزي خورده مي شود) را بیاور راستی که چقدر از این سفرمان رنج و مشقت دیدیم"(این همه جستجو کردیم و به مقصودمان هم نرسیدیم و خستگی به تنمان ماند)") |
| ۵ | لُّؤْلُؤ | مرواريد |
| ۶ | لِئَلَّا | ترکیب لـِ + أَنْ + لا |
| ۷ | لَئِنِ | سوگند مي خورم يا مي خوريم اگر(حرکت نون به دليل تقارن آن با حرف ساکن و تشديد دار کلمه بعد مي باشد) |
| ۸ | لَئِنْ | سوگند مي خورم يا مي خوريم اگر |
| ۹ | لَا | نه ( اگر در تركيب با افعال به كار رود چنانچه در آخر فعل تغيير ايجاد كند ( جزم دهنده باشد) معناي نهي به اصل فعل اضافه مي كند مثلاً "رَبِّ فَلَا تَجْعَلْنِي فِي ٱلْقَوْمِ ٱلظَّالِمِينَ " كه يعني "پروردگارم مرا در ميان قوم ظالم قرار نده"كه در اينجا آخر فعل را ساكن نموده است . البته در مورد جمع مؤنث آخر فعل بدون تغيير مي ماند مانند "وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ ". از طرفي بايد توجه داشت كه ممكن است تغيير در آخر فعل (جزم) به دليل وجود "لا"نباشد كه در آن صورت نيز معني نهي نمي دهدمانند "أَن يَتَخَلَّفُواْ عَن رَّسُولِ ٱللَّهِ وَلَا يَرْغَبُواْ بِأَنفُسِهِمْ عَن نَّفْسِهِ "كه جزم "يرغبوا" به دليل وجود "أن"در ابتداي عبارت بوده است گرچه ممكن است از هر دو طريق هم جزم بگيرد مانند عبارت "أَلَّا تَتَّخِذُواْ مِن دُونِي وَکِيلاًَ "كه هم لا ي نهي بوده و جزمش داده و هم " أن " ناصبه ودر عبارت "إِن يَرَوْاْ کُلَّ ءَايَةٍ لَّا يُؤْمِنُواْ بِهَا " جزمش به دليل جواب شرط بودن است. |
| چنانچه در آخر فعلي كه با آن تركيب شده تغييري ايجاد نكند معني نفي به اصل فعل اضافه مي كند مانند عباراتي نظير"قَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ "كه "يعني آنانكه نمي دانند، گفتند"و اگر مستقل وبدون تركيب با افعال بيايد معني " نه" مي دهد مانند "وَلَا ٱلضَّالِّينَ " (ونه گمراهان)) | ||
| ۱۰ | لَا ٱجْتَبَيْتَهَا | آن را انتخاب نکردي و جمع ننمودی (باب افتعال از جباية و به معناي جمع آوري کردن است. عبارت "وَإِذَا لَمْ تَأْتِهِم بِئَايَةٍ قَالُواْ لَوْلَا ٱجْتَبَيْتَهَا" یعنی : و وقتی آیه ای برایشان نیاوری می گویند: چرا آن را انتخاب نکردی و جمع ننمودی؟(طعنه می زدند که چرا چیزی انتخاب نکردی و از این طرف و آن طرف جمع ننمودی که به اسم آیات پروردگار برایمان بخوانی)) |
| ۱۱ | لَا ٱقْتَحَمَ ٱلْعَقَبَةَ | به مجاهده و کارهاي دشوار اقدام نکرد (از اقتحام به معني :با سرعت وفشار وشدت در چيزي داخل شدن) |
| ۱۲ | لَا أَبْرَحُ | آرام نگيرم - کنار نمی کشم (اصل در معنی این کلمه کنار کشیدن است. درعبارت "لَا أَبْرَحُ حَتَّىٰ أَبْلُغَ مَجْمَعَ ٱلْبَحْرَيْنِ: کنار نمی کشم و آرام نمی گیرم تا برسم به محل جمع شدن آن دو دریا" منظور این است که تا رسیدن به مقصدم دست از جستجو نمی کشم و عبارت "فَلَنْ أَبْرَحَ ٱلْأَرْضَ : پس این سرزمین را ترک نمی کنم") |
| ۱۳ | لَا أَتَّبِعُ | پيروي نمي کنم - متابعت نمي کنم |
| ۱۴ | لَا أَجِدُ | نمي يابم |
| ۱۵ | لَا أُحِبُّ | دوست ندارم |
| ۱۶ | لَا أَخَافُ | نمي ترسم |
| ۱۷ | لَا أَدْرَاکُم بِـ | آگاهتان نمي کرد |
| ۱۸ | لَا أَرَي | نمي بينم |
| ۱۹ | لَا أَسْأَلُکُمْ | از شما در خواست نمي کنم (اصل در معنای سؤال طلب کردن است البته طلب کردن کسی که دارای شعور است حال این طلب کردن می تواند طلب پاسخ برای یک پرسش باشد یا طلب مالی برای رفع یک حاجت) |
| ۲۰ | لَا أُشْرِکُ | شريک نمي سازم(اگر برای به دست آوردن چیزی یا خوشایند کسی نافرمانی پروردگار را کنند در این صورت آن چیز یا آن شخص را شریک پروردگار کرده اند و در واقع مشرک شده اند) |
| ۲۱ | لَا أُشْرِکَ | تا شريک نسازم - که شرک نورزم(اگر برای به دست آوردن چیزی یا خوشایند کسی نافرمانی پروردگار را کنند در این صورت آن چیز یا آن شخص را شریک پروردگار کرده اند و در واقع مشرک شده اند) |
| ۲۲ | لَا أَشْهَدُ | گواهي نمي دهم (کلمه شهادت به معناي حاضر بودن در جريان و اطلاع يافتن از آن است. وقتي ميگوئيم من در وقوع فلان امر شاهد بودم ، يعني حاضر بودم و در نتيجه حضورم از جريان اطلاع يافتم و شاهد ماه رمضان بودن در عبارت"فَمَن شَهِدَ مِنکُمُ ٱلشَّهْرَ "، به اين معنا است که انسان همچنان زنده و هوشيار بماند ، تا ماه رمضان فرا رسد و آدمي از فرا رسيدنش آگاه شود و اين شهادت هم نسبت به تمامي ماه صادق است و هم نسبت به بعضي از آن. همچنین شاهد به کسی که وجودش اثبات کننده یک مدعاست نیز می گویند ) |
| ۲۳ | لَا أُضِيعُ | ضايع نمي کنم |
| ۲۴ | لَا أَعْبُدُ | نمي پرستم (عبادت و پرستش يعنی اينکه رفتار انسان طوری باشد که نشان دهد مالکش کسی است که قصد عبادتش را دارد. به عبارت ساده تر عبادت يعني رفتاري که عبد و بنده بودن را نشان دهد و هر کس که بنده ی ديگری است، خلاف فرمان او عمل نمی کند. بنا به روایات(از جمله پاسخ امام صادق علیه السلام به پرسش "عنوان بصری") و آیات قرآن کریم، بنده پروردگار سه نشانه دارد ۱- خودش را مالک چیزی نمی داند(چون هر چه دارد را پروردگار به او داده) برای همین بخشش و انفاق برایش آسان است ۲- به هر چه پروردگار برایش پسندیده راضی است چون یقین دارد خیرش در آن است پس تدبیر کارش را به او سپرده بنابراین تحمل مصائب دنیا برایش آسان شده است ۳- پرداختن به آنچه پروردگار به او امر کرده و پرهیز از آنچه نهی نموده، آن قدرمشغولش نموده که به کارهای بیهوده از قبیل فخر فروشی به دیگران و مجادله با آنان نمی پردازد) |
| ۲۵ | لَا أُعَذِّبُهُ | اورا عذاب نکنم |
| ۲۶ | لَا أَعْصِي | نافرماني نمي کنم - عصیان نمی کنم(عصيان، در لغت به معناي تحت تاثير قرار نگرفتن و يا به سختي قرار گرفتن است، مثلا وقتي گفته ميشود کسرته فعصي معنايش اين است که من آن چيزرا شکستم، ولي نشکست، يعني از عمل من متاثر نشد، پس عصيان به معناي متاثر نشدن است و عصيان امر و نهي هم به همين معنا است و اين هم در مخالفت دستورات واجب صادق است و هم در مورد به کار نبستن راهنماييهاي خير خواهانه) |
| ۲۷ | لَا أَعْلَمُ | نمي دانم (علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۲۸ | لَا أُقْسِمُ | قسم نخورم(نيازی به سوگند نيست ولي سوگند مي خورم) |
| ۲۹ | لَا أَقُولَ | كه نگويم |
| ۳۰ | لَا أَقُولُ | نمي گويم |
| ۳۱ | لَا أَقُولَ عَلَى | که نسبت ندهم به |
| ۳۱ | لَا أَکُونَ | تا نباشم |
| ۳۲ | لَا أَمْلِکُ | ندارم - مالك نيستم |
| ۳۳ | لَا أَنتُمْ تَحْزَنُونَ | نه شما اندوهگين مي شويد(حزن:اندوهي که بر دل سنگيني کند از آنچه واقع شده یا ممکن است در آینده واقع شود) |
| ۳۴ | لَا أُنزِلَ | نازل نشد(دفعتاً) |
| ۳۵ | لَا تُؤَاخِذْنَا | مارا مؤاخذه مکن (کلمه اخذ هم به معنی گرفتن با دست است مثل"أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ: قسمتی از سر برادرش را گرفت" یا گرفتن از جنس گرفتن عهد و پیمان یا قبول نمودن قربانی و ... که در آن الزاماً دست نقشی ندارد مانند:" أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَاقَ ٱلنَّبِيِّيْنَ" و یا گرفتن به معنی بیرون آوردن از جای امن برای مجازات و هلاک کردن مثل: " فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ " یا در پیش گرفتن یا اتخاذ راه و روش می باشد مانند "إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا: که یا عذاب کنی یا در موردشان نیکویی در پیش گیری"، پس در حقيقت معناي جامعي که در همه اين موارد از استعمال ماده اخذ ديده ميشود ، عبور دادن چيزي از جهتي به جهات ديگر است) |
| ۳۶ | لَا تُؤَاخِذْنِي | مرا باز خواست نكن - مرا مؤاخذه نكن (کلمه اخذ هم به معنی گرفتن با دست است مثل"أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ: قسمتی از سر برادرش را گرفت" یا گرفتن از جنس گرفتن عهد و پیمان یا قبول نمودن قربانی و ... که در آن الزاماً دست نقشی ندارد مانند:" أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَاقَ ٱلنَّبِيِّيْنَ" و یا گرفتن به معنی بیرون آوردن از جای امن برای مجازات و هلاک کردن مثل: " فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ " یا در پیش گرفتن یا اتخاذ راه و روش می باشد مانند "إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا: که یا عذاب کنی یا در موردشان نیکویی در پیش گیری"، پس در حقيقت معناي جامعي که در همه اين موارد از استعمال ماده اخذ ديده ميشود ، عبور دادن چيزي از جهتي به جهات ديگر است) |
| ۳۷ | لَا تُؤْتُواْ | ندهيد |
| ۳۸ | لَا تُؤْتُونَهُنَّ | به آن زنان نمي دهيد |
| ۳۹ | لَا تُؤْمِنُواْ | اطمينان نورزيد - اعتماد نکنيد-ايمان نياوريد(درعبارت "قُلْ ءَامِنُواْ بِهِ أَوْ لَا تُؤْمِنُواْ إِنَّ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلْعِلْمَ مِن قَبْلِهِ إِذَا يُتْلَيٰ عَلَيْهِمْ يَخِرُّونَ لِلْأَذْقَانِ سُجَّداً: بگو: "شما به آن ایمان بیاورید یا ایمان نیاورید به یقین کسانی که آن علم(علم به آیات الهی) از قبلش(علم به سایر کتب آسمانی قبل از قرآن کریم) به آنها داده شد وقتی بر آنان تلاوت شود سجده کنان تا به چانه ها بر خاک می افتند"، چون شرط واقع شده براي جمله بعدي جزم گرفته. ايمان عبارت است از سکون و آرامش علمي خاصي در نفس، نسبت به هر چيزي که ايمان به آن تعلق گرفته بنابراین عمل شخص نیز منطبق بر ایمانش می شود حال اگر کسي اين هماهنگی عمل با ایمان را نداشته باشد و بر خلاف ايمانش عمل کند، چنين کسي را فاسق گويند، چون کلمه فسق به معناي بيرون شدن است، وقتي ميگويند : فسقت التمرة که خرما از پوست خود بيرون شده باشد، که برگشت معنايش بيرون شدن از بندگي است. به زبان ساده تر ایمان به پروردگار یعنی اینکه یقین داشته باشی خیر و صلاحت در عمل به دستورات اوست) |
| . امام علی علیه السلام می فرمایند: ایمان تصدیق به باطن(اعتقاد قلبی)، و اقرار به زبان و عمل به ارکان(عمل کردن با تمام توان) است و ايمان همه اش عمل است | ||
| ۴۰ | لَا تُؤْمِنُونَ | ايمان نمي آوريد (ايمان عبارت است از سکون و آرامش علمي خاصي در نفس، نسبت به هر چيزي که ايمان به آن تعلق گرفته بنابراین عمل شخص نیز منطبق بر ایمانش می شود حال اگر کسي اين هماهنگی عمل با ایمان را نداشته باشد و بر خلاف ايمانش عمل کند، چنين کسي را فاسق گويند، چون کلمه فسق به معناي بيرون شدن است، وقتي ميگويند : فسقت التمرة که خرما از پوست خود بيرون شده باشد، که برگشت معنايش بيرون شدن از بندگي است. به زبان ساده تر ایمان به پروردگار یعنی اینکه یقین داشته باشی خیر و صلاحت در عمل به دستورات اوست.امام علی علیه السلام می فرمایند: " ایمان تصدیق به باطن(اعتقاد قلبی)، و اقرار به زبان و عمل به ارکان(عمل کردن با تمام توان) است و ايمان همه اش عمل است") |
| ۴۱ | لَا تَأْتِيکُمْ | به سراغ شما نمي آيد - نزد شما نمي آيد |
| ۴۲ | لَا تَأْتِينَا | بر ما نمي آيد- به سراغ ما نمي آيد |
| ۴۳ | لَا تَأْتِيهِمْ | نزد آنان نمي آمدند (چون در عبارت "إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعاً وَيَوْمَ لَا يَسْبِتُونَ لَا تَأْتِيهِمْ " بعد از" إذ "آمده ماضي،معني شده است) |
| ۴۴ | لَا تَأْخُذْ | نگير(کلمه اخذ هم به معنی گرفتن با دست است مثل"أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ: قسمتی از سر برادرش را گرفت" یا گرفتن از جنس گرفتن عهد و پیمان یا قبول نمودن قربانی و ... که در آن الزاماً دست نقشی ندارد مانند:" أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَاقَ ٱلنَّبِيِّيْنَ" و یا گرفتن به معنی بیرون آوردن از جای امن برای مجازات و هلاک کردن مثل: " فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ " یا در پیش گرفتن یا اتخاذ راه و روش می باشد مانند "إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا: که یا عذاب کنی یا در موردشان نیکویی در پیش گیری"، پس در حقيقت معناي جامعي که در همه اين موارد از استعمال ماده اخذ ديده ميشود ، عبور دادن چيزي از جهتي به جهات ديگر است) |
| ۴۵ | لَا تَأْخُذْکُم | شما را نگيرد(کلمه اخذ هم به معنی گرفتن با دست است مثل"أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ: قسمتی از سر برادرش را گرفت" یا گرفتن از جنس گرفتن عهد و پیمان یا قبول نمودن قربانی و ... که در آن الزاماً دست نقشی ندارد مانند:" أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَاقَ ٱلنَّبِيِّيْنَ" و یا گرفتن به معنی بیرون آوردن از جای امن برای مجازات و هلاک کردن مثل: " فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ " یا در پیش گرفتن یا اتخاذ راه و روش می باشد مانند "إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا: که یا عذاب کنی یا در موردشان نیکویی در پیش گیری"، پس در حقيقت معناي جامعي که در همه اين موارد از استعمال ماده اخذ ديده ميشود ، عبور دادن چيزي از جهتي به جهات ديگر است) |
| ۴۶ | لَا تَأْخُذُواْ | نگيريد(کلمه اخذ هم به معنی گرفتن با دست است مثل"أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ: قسمتی از سر برادرش را گرفت" یا گرفتن از جنس گرفتن عهد و پیمان یا قبول نمودن قربانی و ... که در آن الزاماً دست نقشی ندارد مانند:" أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَاقَ ٱلنَّبِيِّيْنَ" و یا گرفتن به معنی بیرون آوردن از جای امن برای مجازات و هلاک کردن مثل: " فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ " یا در پیش گرفتن یا اتخاذ راه و روش می باشد مانند "إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا: که یا عذاب کنی یا در موردشان نیکویی در پیش گیری"، پس در حقيقت معناي جامعي که در همه اين موارد از استعمال ماده اخذ ديده ميشود ، عبور دادن چيزي از جهتي به جهات ديگر است) |
| ۴۷ | لَا تَأْخُذُهُ | او را نمي گيرد(کلمه اخذ هم به معنی گرفتن با دست است مثل"أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ: قسمتی از سر برادرش را گرفت" یا گرفتن از جنس گرفتن عهد و پیمان یا قبول نمودن قربانی و ... که در آن الزاماً دست نقشی ندارد مانند:" أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَاقَ ٱلنَّبِيِّيْنَ" و یا گرفتن به معنی بیرون آوردن از جای امن برای مجازات و هلاک کردن مثل: " فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ " یا در پیش گرفتن یا اتخاذ راه و روش می باشد مانند "إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا: که یا عذاب کنی یا در موردشان نیکویی در پیش گیری"، پس در حقيقت معناي جامعي که در همه اين موارد از استعمال ماده اخذ ديده ميشود ، عبور دادن چيزي از جهتي به جهات ديگر است) |
| ۴۸ | لَا تَأْسَ | اندوه مخور- تأسف نخور |
| ۴۹ | لَا تَأْسَ | تأسف نخور |
| ۵۰ | لَا تَأْسَوْاْ | تأسف نخوريد |
| ۵۱ | لَا تَأْکُلُواْ | که نمي خوريد |
| ۵۲ | لَا تَأْکُلُواْ | نخوريد |
| ۵۳ | لَا تَأْکُلُونَ | نمي خوريد |
| ۵۴ | لَا تَأْکُلُوهَا | آن را نخوريد |
| ۵۵ | لَا تَأْمَنَّا | ما را امين نمي داني |
| ۵۶ | لَا تُبَاشِرُوهُنَّ | با آن زنان آميزش نکنيد("وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنتُمْ عَاکِفُونَ فِي ٱلْمَسَاجِدِ: و درحالی که در مساجد معتکف و مقیم(اعتکاف به معنی رو کردن به چیزی و قرار گرفتن نزد آن به جهت بزرگداشت و تعظیم آن چیز می باشد) هستید با زنان آمیزش نکنید(اصل در معنای "لَا تُبَاشِرُوهُنَّ" نوعی تماس با دیگری است که در آن بشرة(پوست) آنها مستقیمًا به هم بخورد و کنایه از رابطه جنسی است که به جهت رعایت عفت کلام در قرآن کریم از این کلمه استفاده شده است)") |
| ۵۷ | لَا تَبْتَئِسْ | اندوهگين نباش-غم و اندوه به خود راه نده و احساس شرمساری نکن- سرخورده نباش(از کلمه ابتئاس به معنی غم و اندوه به خود راه دادن و مصدر باب افتعال از ماده بؤس است ، و بؤس به معناي اندوهي توأم با ذلت و خضوع است. از عبارت "فَلَا تَبْتَئِسْ بِمَا کَانُواْ يَعْمَلُونَ : پس غم و اندوه به خود راه نده و احساس شرمساری نکن به واسطه آنچه عمل می کردند"، معلوم می شود بن یامین وقتی ماجرای رفتار برادران با یوسف را برای عزیز مصر یا همان یوسف، بازگو کرد از کار برادرانش، احساس شرمندگی نمود که حضرت یوسف با معرفی خود به این شرمندگی پایان داد) |
| ۵۸ | لَا تَبْخَسُواْ | كم نكنيد - نکاهيد(از "بخس "به معناي نقص در وزن و اندازهگيري است و به معناي کم گذاشتن و حيف و ميل کردن مال مردم است) |
| ۵۹ | لَا تُبَذِّرْ | اسراف و بریز و بپاش بسیار نکن(تبذير به معناي پاشيدن با اسراف است(از معانی باب تفعیل کثرت و زيادی است) و در اصل از بذر افشاني گرفته شده است، منتهي فرقي که با آن دارد اين است که افشاندن در آنجا به منظور استفاده است و در اسراف به منظور افساد و به همين جهت در هر جا که به منظوراصلاح باشد تبذير گفته نميشود، هر چند که زياد باشد) |
| ۶۰ | لَا تَبَرَّجْنَ | در برابر مردم ظاهر نشويد (ازکلمه تبرج به معناي ظاهر شدن در برابر مردم است، همان طور که برج قلعه براي همه هويدا است) |
| ۶۱ | لَا تَبْسُطْهَا | آن را باز نکن -آن را بسط نده("وَلَا تَجْعَلْ يَدَکَ مَغْلُولَةً إِلَىٰ عُنُقِکَ وَلَا تَبْسُطْهَا کُلَّ ٱلْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَّحْسُوراً: دستت را به صورت بسته به گردنت قرار نده(خسيس نباش) و آن را به هر گشودنی، نگشا(هر آنچه داری را بخشش نکن) که در اين صورت می نشينی(افسرده در گوشه ای می نشينی) در حالی که سرزنش شده و تهيدستی") |
| ۶۲ | لَا تُبْصِرُونَ | دارای بصیرت و بینایی نمی شوید(از معانی که باب افعال به ریشه فعل اضافه می کند، دارای چیزی شدن است) |
| ۶۳ | لَا تُبْطِلُواْ | باطل نکنيد |
| ۶۴ | لَا تَبْغِ | طلب نکن |
| ۶۵ | لَا تَبْغُواْ عَلَيْهِنَّ | از آن زنان بهانه جويي نکنيد("فَلَا تَبْغُواْ عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا" : پس به دنبال بهانه جویی از آن زنان نباشید) |
| ۶۶ | لَا تُبْقِي | باقي نمي گذارد |
| ۶۷ | لَا تَبْکُونَ | گريه نمي کنيد |
| ۶۸ | لَا تَتَبَدَّلُواْ | تبديل نکنيد |
| ۶۹ | لَا تَتَّبِعْ | پيروي نكن |
| ۷۰ | لَا تَتَّبِعِ | پيروي نکن ( حرف عين به دليل تقارن با حرف ساکن يا تشديد دار کلمه بعد حرکت گرفته است) |
| ۷۱ | لَا تَتَّبِعَانِّ | شما دو نفرحتماً پيروي نكنيد |
| ۷۲ | لَا تَتَّبِعَنِ | به دنبال من نیامدی("أَلَّا تَتَّبِعَنِ أَفَعَصَيْتَ أَمْرِي: که به دنبال من نیایی؟ آیا به این معنی نیست که از دستورم سرپیچی کردی؟") |
| ۷۳ | لَا تَتَّبِعُواْ | پيروي نکنيد |
| ۷۴ | لَا تَتَّخِذُواْ | نگيريد(کلمه اخذ هم به معنی گرفتن با دست است مثل"أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ: قسمتی از سر برادرش را گرفت" یا گرفتن از جنس گرفتن عهد و پیمان یا قبول نمودن قربانی و ... که در آن الزاماً دست نقشی ندارد مانند:" أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَاقَ ٱلنَّبِيِّيْنَ" و یا گرفتن به معنی بیرون آوردن از جای امن برای مجازات و هلاک کردن مثل: " فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ " یا در پیش گرفتن یا اتخاذ راه و روش می باشد مانند "إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا: که یا عذاب کنی یا در موردشان نیکویی در پیش گیری"، پس در حقيقت معناي جامعي که در همه اين موارد از استعمال ماده اخذ ديده ميشود ، عبور دادن چيزي از جهتي به جهات ديگر است) |
| ۷۵ | لَا تَتَذَکَّرُونَ | متذکر نمي شويد - يادآور نمي شويد ( تذكر در اصل به معناي منتقل شدن از نتيجه به مقدمات نتيجه و يا منتقل شدن از مقدمات به نتيجه است بنابراين ذکر پروردگار يعني اين که هر خير و خوبي که به ما مي رسد، پروردگار را مسبب اصلي آن بدانيم که واقعيت نيز همين است) |
| ۷۶ | لَا تَتَفَرَّقُواْ | گروه گروه نشويد - متفرق نشويد (از فرق به معناي جدا کردن چيزي از چيز ديگر است، به طوري که از يکديگر متمايز شوند) |
| ۷۷ | لَا تَتَفَکَّرُونَ | تفکر نمي کنيد - نمي انديشيد |
| ۷۸ | لَا تَتَّقُونَ | نمي پرهيزيد - پروا نمي كنيد - نمي ترسيد -خود را حفظ نمي کنيد (کلمه تقوي به معناي آن است که انسان خود را از آنچه ميترسد در محفظهاي قرار دهد .از آنجا که تقوی مخالف فجور است تقوی معادل اجتناب از فجور و دوري از هر عملي است که با کمال نفس منافات داشته باشد که در روايت هم تفسير شده به ورع و پرهيز از محرمات الهي به عبارت دیگر تقوا معادل با اطاعت از فرمان الهی، پرهيز از آن چه پروردگار متعال حرام نموده و مداومت بر ياد اوست) |
| ۷۹ | لَا تَتَمَنَّوْاْ | تمنّا نکنيد |
| ۸۰ | لَا تَتَنَاجَوْاْ | نجوا نکنيد-گفتگوي سري وپنهاني نکنيد |
| ۸۱ | لَا تَتَوَلَّوْاْ | رو برمگردانيد - اعراض نکنيد - دوستي نکنيد |
| ۸۲ | لَا تُجَادِلْ عَن | دفاع نکن از |
| ۸۳ | لَا تُجَادِلُواْ | مجادله نکنيد (مجادله: اصرار در بحث و پافشاري کردن در يک مساله براي اثبات برتری رأي و نظر خود نسبت به طرف مقابل) |
| ۸۴ | لَا تَجْأَرُواْ | ناله و فرياد نکنيد-نعره نزنيد |
| ۸۵ | لَا تَجِدُ | نمي يابي |
| ۸۶ | لَا تَجِدُواْ | نمي يابيد |
| ۸۷ | لَا تُجْزَوْنَ | جزا داده نمي شويد (کلمه جزاء در اصل به معناي بي نيازي و کفايت است واصطلاحاً به عنوان پاداش متناسب باعمل از این رو که این پاداش از جهت جبران عملی که انجام شده کفایت می کند. فرق بين اجر و جزاء هم اين است که : کلمه اجر تنها در مورد پاداش استفاده می شود که شامل خير و منفعت است، ولي جزاء هم معنی پاداش می دهد و هم مجازات و عقاب که حالت شر و مضرت دارد) |
| ۸۸ | لَا تَجْزِي | جزا نمي گيرد(مؤنث) (کلمه جزاء در اصل به معناي بي نيازي و کفايت است واصطلاحاً به عنوان پاداش متناسب باعمل از این رو که این پاداش از جهت جبران عملی که انجام شده کفایت می کند. فرق بين اجر و جزاء هم اين است که : کلمه اجر تنها در مورد پاداش استفاده می شود که شامل خير و منفعت است، ولي جزاء هم معنی پاداش می دهد و هم مجازات و عقاب که حالت شر و مضرت دارد) |
| ۸۹ | لَا تَجَسَّسُواْ | تجسّس نکنيد |
| ۹۰ | لَا تَجْعَلْ | قرار نده (جعل به معناي گرداندن، قرار دادن و خلق کردن است) |
| ۹۱ | لَا تَجْعَلْنَا | مارا قرار نده (جعل به معناي گرداندن، قرار دادن و خلق کردن است) |
| ۹۲ | لَا تَجْعَلْنِي | مرا قرار نده (جعل به معناي گرداندن، قرار دادن و خلق کردن است) |
| ۹۳ | لَا تَجْعَلُواْ | قرار ندهيد (جعل به معناي گرداندن، قرار دادن و خلق کردن است) |
| ۹۴ | لَا تَجُوعَ | که گرسنه نشوي |
| ۹۵ | لَا تَجْهَرْ | بسیار آشکار نکن(جهر:ظهور هر چيزي در حد کمال براي يکي ازحواس آدمي .عبارت"وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِکَ " يعني نمازت را با صداي بلند نخوان) |
| ۹۶ | لَا تَجْهَرُواْ | باصداي بسيار بلند نگوييد |
| ۹۷ | لَا تَحَاضُّونَ | يکديگر را تشويق نمي کنيد |
| ۹۸ | لَا تُحِبُّونَ | دوست نداريد |
| ۹۹ | لَا تُحَرِّکْ | حرکت نده |
| ۱۰۰ | لَا تُحَرِّمُواْ | حرام نكنيد - ممنوع نكنيد (حكم به حرام وممنوع بودن ندهيد) |
| ۱۰۱ | لَا تَحْزَنْ | غم مخور(حزن:اندوهي که بر دل سنگيني کند، چه اندوه از امري که واقع شده و چه از آن چه بخواهد واقع شود) |
| ۱۰۲ | لَا تَحْزَنَ | تا (آن زن)غصه نخورد(حزن:اندوهي که بر دل سنگيني کند از آنچه واقع شده یا ممکن است در آینده واقع شود) |
| ۱۰۳ | لَا تَحْزَنُواْ | اندوهگين نشويد(حزن:اندوهي که بر دل سنگيني کند از آنچه واقع شده یا ممکن است در آینده واقع شود) |
| ۱۰۴ | لَا تَحْزَنِي | غم مخور(مؤنث)(حزن:اندوهي که بر دل سنگيني کند از آنچه واقع شده یا ممکن است در آینده واقع شود) |
| ۱۰۵ | لَا تَحْسَبَنَّ | اصلاً مپندار |
| ۱۰۶ | لَا تَحْسَبَنَّهُ | اصلاً مپندار آن |
| ۱۰۷ | لَا تَحْسَبَنَّهُمْ | اصلاً مپنداركه آنها |
| ۱۰۸ | لَا تَحْسَبُوهُ | مپنداريد كه آن |
| ۱۰۹ | لَا تُحْصُوهَا | نمي توانيد مقدار آن را مشخص کنيد |
| ۱۱۰ | لَا تَحِلُّ | حلال نيست (اصلش ازکلمه حِلّ به معناي باز کردن گره است) |
| ۱۱۱ | لَا تَحْلِقُواْ | نتراشيد |
| ۱۱۲ | لَا تُحِلُّواْ | حلال نشماريد (اصلش ازکلمه حِلّ به معناي باز کردن گره است) |
| ۱۱۳ | لَا تَحْمِلُ | قدرت ندارند بر عهده بگيرند |
| ۱۱۴ | لَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا | بر دوشمان منه |
| ۱۱۵ | لَا تُحَمِّلْنَا | برما تحميل نکن |
| ۱۱۶ | لَا تَحْنَثْ | عهد شکني نکن |
| ۱۱۷ | لَا تُخَاطِبْنِي | بامن سخن مگو- مرا مخاطب قرار نده |
| ۱۱۸ | لَا تَخَافُ | نمي ترسي (خوف:انتظار ضرر. "فَـٱضْرِبْ لَهُمْ طَرِيقًا فِي ٱلْبَحْرِ يَبَسًا لَّا تَخَافُ دَرَکًا وَلَا تَخْشَىٰ: آنگاه برایشان راهی در آن دریا بزن به صورت خشکی(نه تنها راهی برایشان از میان آن دریا باز کن بلکه کف آن راه را نیز خشک نما تا به راحتی عبور کنند. "يَبَس" به محلي گويند که قبلا آب در آن بوده و سپس خشک شده است) از رسیدنی هرچند اندک از سوی تعقیب کنندگان نمی ترسی و همچنین از آنچه پیش رو داری نمی ترسی(خوف و خشیت هر دو به معنای ترسیدن است ولی تفاوت ظریفی که دارند این است که خشیت در مورد ترس از واقعه ای است که انتظار وقوعش را در آینده دارند و واقع شدن یا نشدنش برای کسی که از آن می ترسد، دارای اهمیت بسیار است در اینجا هم "لَا تَخَافُ" در مورد ترس از لشکر فرعون است که در تعقیبشان بوده و "لَا تَخْشَىٰ" این نگرانی را رفع می کند که مبادا این ستونهایی از آب که در دو سوی راه عبورشان افراشته شده قبل از اینکه به ساحل برسند، فرو ریزد. استفاده از فعل مضارع به جای فعل امر، در فارسی هم معمول است مثلاً به جای اینکه بگویند: "اینجا بنشین تا من بر گردم" برای تأکید بیشتر و خاطر نشان نمودن اینکه نباید جز این باشد، می گویند: "اینجا می نشینی تا من بر گردم") |
| ۱۱۹ | لَا تَخَافَا | شما دو نفر نترسيد (خوف:انتظار ضرر) |
| ۱۲۰ | لَا تُخَافِتْ | پنهان و مخفي نكن(کلمه خفت که مصدر تخافت باب تفاعل آن است، به معناي کتمان و پنهان کردن چيزي است) |
| ۱۲۱ | لَا تَخَافُواْ | نترسيد (خوف:انتظار ضرر) |
| ۱۲۲ | لَا تَخَافُواْ | که نترسيد (خوف:انتظار ضرر) |
| ۱۲۳ | لَا تَخَافُونَ | نمي ترسيد (خوف:انتظار ضرر) |
| ۱۲۴ | لَا تَخَافُوهُمْ | از آنان نترسيد (خوف:انتظار ضرر) |
| ۱۲۵ | لَا تَخَافِي | نترس (خطاب به مؤنث) (خوف:انتظار ضرر) |
| ۱۲۶ | لَا تَخْتَصِمُواْ | مخاصمه نكنيد |
| ۱۲۷ | لَا تُخْرِجُونَ | بيرون نکنيد (عبارت"وَلَا تُخْرِجُونَ أَنفُسَکُم مِّن دِيَارِکُمْ"يعني : يكديگر را از خانه هاي خود آواره نكنيد) |
| ۱۲۸ | لَا تُخْرِجُوهُنَّ | آن زنان را بيرون نکنيد |
| ۱۲۹ | لَا تُخْزِنَا | خوار و رسوايمان نکن(خزي : هر پستي که انسان از آن شرم داشته باشد) |
| ۱۳۰ | لَا تُخْزِنِي | مرا خوار و رسوا نگردان -مرا شرمسار نکن(خزي : هر پستي که انسان از آن شرم داشته باشد) |
| ۱۳۱ | لَا تُخْزُونِ | مرا خوار و بي مقدار نسازيد - مرا شرمسار نکنيد(مخفف "لَا تُخْزُونِي".خزي : هر پستي که انسان از آن شرم داشته باشد) |
| ۱۳۲ | لَا تُخْسِرُواْ | نكاهيد - كم نكنيد(خسران نقص در اصل مال است) |
| ۱۳۳ | لَا تَخْشَوُاْ | نترسيد(ازخشيت به معناي تاثر قلبي است از چيزي که انسان از اتفاق افتادن آن ترس دارد البته تاثري که همراه با اهميت باشد، يعني آن امر در نظر انسان امري عظيم و خطري بزرگ جلوه کند) |
| ۱۳۴ | لَا تَخْشَوْهُمْ | از آنان نترسيد(ازخشيت به معناي تاثر قلبي است از چيزي که انسان از اتفاق افتادن آن ترس دارد البته تاثري که همراه با اهميت باشد، يعني آن امر در نظر انسان امري عظيم و خطري بزرگ جلوه کند) |
| ۱۳۵ | لَا تَخْشَىٰ | نمي ترسي("فَـٱضْرِبْ لَهُمْ طَرِيقًا فِي ٱلْبَحْرِ يَبَسًا لَّا تَخَافُ دَرَکًا وَلَا تَخْشَىٰ: آنگاه برایشان راهی در آن دریا بزن به صورت خشکی(نه تنها راهی برایشان از میان آن دریا باز کن بلکه کف آن راه را نیز خشک نما تا به راحتی عبور کنند. "يَبَس" به محلي گويند که قبلا آب در آن بوده و سپس خشک شده است) از رسیدنی هرچند اندک از سوی تعقیب کنندگان نمی ترسی و همچنین از آنچه پیش رو داری نمی ترسی(خوف و خشیت هر دو به معنای ترسیدن است ولی تفاوت ظریفی که دارند این است که خشیت در مورد ترس از واقعه ای است که انتظار وقوعش را در آینده دارند و واقع شدن یا نشدنش برای کسی که از آن می ترسد، دارای اهمیت بسیار است در اینجا هم "لَا تَخَافُ" در مورد ترس از لشکر فرعون است که در تعقیبشان بوده و "لَا تَخْشَىٰ" این نگرانی را رفع می کند که مبادا این ستونهایی از آب که در دو سوی راه عبورشان افراشته شده قبل از اینکه به ساحل برسند، فرو ریزد. استفاده از فعل مضارع به جای فعل امر، در فارسی هم معمول است مثلاً به جای اینکه بگویند: "اینجا بنشین تا من بر گردم" برای تأکید بیشتر و خاطر نشان نمودن اینکه نباید جز این باشد، می گویند: "اینجا می نشینی تا من بر گردم")) |
| ۱۳۶ | لَا تَخْضَعْنَ | خضوع نکنيد (عبارت "فَلَا تَخْضَعْنَ بِـٱلْقَوْلِ "يعني با کرشمه وناز سخن نگوييد) |
| ۱۳۷ | لَا تَخُطُّهُ | آن را نمي نویسی(از ماده خط است به معناي نوشتن است. "وَمَا کُنتَ تَتْلُواْ مِن قَبْلِهِ مِن کِتَابٍ وَلَا تَخُطُّهُ بِيَمِينِکَ إِذًا لَّـٱرْتَابَ ٱلْمُبْطِلُونَ(عنکبوت۴۸): و از قبل آن هیچ کتابی نمی خواندی همچنین آن را با دست راستت نمی نوشتی(همان کتابی را که نمی خواندی، نمی نوشتی. "کُنتَ" به قرینه لفظی برای "لَا تَخُطُّهُ"، حذف شده ولی معنای آن را هم ماضی استمراری می کند. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم سواد خواندن و نوشتن نداشت اگرچه به تعلیم و اراده الهی این کار برای آن حضرت بسیار سهل و آسان بود ولی آن حضرت تا آخر عمر شریفشان نه کتابی را خواند و نه نوشت تا این موضوع یکی از دلائلی باشد که قرآن کریم سخن پروردگار تعالی است نه سخنان پیامبر یا دیگری) سوگند که در این صورت باطل کنندگان دچار شک و تردید می کردند(آنان که قصد اثبات باطل و ناحق بودن قرآن کریم را داشتند از همین مسأله استفاده می کردند و می گفتند که قرآن را خودش نوشته و سخن پروردگار تعالی نیست. گاهی بعد از "اذا"، فعل ماضی معنی مضارع می دهد)") |
| ۱۳۸ | لَا تَخَفْ | نترس |
| ۱۳۹ | لَا تَخْفَيٰ | مخفي نمي ماند |
| ۱۴۰ | لَا تُخْلِفُ | تخلّف نمي کني |
| ۱۴۱ | لَا تَخُونُواْ | خيانت نکنيد (کلمه خيانت و کلمه نفاق هر دو به يک معنا است، با اين تفاوت که خيانت را در خصوص نفاق و دورويي به کار ميبرند که در مورد عهد و امانت باشد و نفاق را در خصوص خيانتي به کار ميبرند که در مورد دين بورزند البته گاهي به جاي يکديگر نيز به کار مي روند پس خيانت به معناي مخالفت با حق به وسيله عهد شکني مخفيانه و متضاد خيانت، امانت است) |
| ۱۴۲ | لَا تَدْخُلُواْ | داخل نشويد |
| ۱۴۳ | لَا تَدْخُلُوهَا | داخلش نشويد |
| ۱۴۴ | لَا تُدْرِکُهُ | به او نمي رسد (آن چيزي كه در پي او بوده)(درک کردن یک چیز به معناي دستیابی کامل بر تمام جوانب آن چیز می باشد در عبارت "لا تدرکه الابصار" به این موضوع اشاره دارد که پروردگار متعال که وجودی نامحدود و بی نهایت است، در ظرف چشمها یا همان پرده ی شبکیه چشم که ظرفی محدود است، نمی گنجد گرچه به هر سو بنگرد جلوه ای از آن وجود بی نهایت است) |
| ۱۴۵ | لَا تَدْرُونَ | نمي دانيد |
| ۱۴۶ | لَا تَدْرِي | نمي داني |
| ۱۴۷ | لَا تَدْعُ | نخوان - طلب نکن - نپرست - به یاری مطلب(عبارت " وَلَا تَدْعُ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَنفَعُکَ وَلَا يَضُرُّکَ" یعنی: و غیر از الله را که نه نفعی به تو می رساند ونه برایت ضرری دارد به یاری نطلب) |
| ۱۴۸ | لَا تَدْعُواْ | نخوانيد - طلب نکنيد - نپرستيد - به یاری نطلبید |
| ۱۴۹ | لَا تَذَرُ | رها نمي کند - از قلم نمي اندازد |
| ۱۵۰ | لَا تَذَرْ | رها نکن - باقي نگذار |
| ۱۵۱ | لَا تَذَرُنَّ | اصلاً ترک نکنيد- اصلاً رها نکنيد |
| ۱۵۲ | لَا تَذَرْنِي | مرا رها نکن |
| ۱۵۳ | لَا تَذَکَّرُونَ | متذكر نمي شويد ( تذكر در اصل به معناي منتقل شدن از نتيجه به مقدمات نتيجه و يا منتقل شدن از مقدمات به نتيجه است بنابراين ذکر پروردگار يعني اين که هر خير و خوبي که به ما مي رسد، پروردگار را مسبب اصلي آن بدانيم که واقعيت نيز همين است) |
| ۱۵۴ | لَا تَذْهَبْ نَفْسُکَ | خودت را از بين نبر |
| ۱۵۵ | لَا تَرْتَابُواْ | که شک نکنيد |
| ۱۵۶ | لَا تَرْتَدُّواْ | برنگرديد(بعد از آنکه رو آورديد) |
| ۱۵۷ | لَا تُرْجَعُونَ | بازگردانده نمي شويد |
| ۱۵۸ | لَا تَرْجِعُوهُنَّ | آن زنان را برنگردانيد |
| ۱۵۹ | لَا تَرْجُونَ | اميد نداريد - قائل نيستيد - اعتقاد نداريد (کلمه رجاء در مقابل خوف است، که اولي به معناي اميد و مظنه رسيدن به چيزي است که باعث مسرت است و دومي مظنه رسيدن به چيزي است که مايه اندوه باشد و منظور از کلمه رجاء درآيه شريفه ي "مَّا لَکُمْ لَا تَرْجُونَ لِلَّهِ وَقَاراً " تنها مظنه نيست، بلکه مطلق اعتقاد است) |
| ۱۶۰ | لَا تَرْحَمْنِي | به من رحم نکنی ( در عبارت "وَإِلَّا تَغْفِرْ لِي وَتَرْحَمْنِي "،"لَا"دوم به قرینه لفظی حذف شده است) |
| ۱۶۱ | لَا تَرْفَعُواْ | بالا نبريد |
| ۱۶۲ | لَا تَرْکُضُواْ | فرار نکنيد(کلمه رکض به معناي دويدن به تندي است) |
| ۱۶۳ | لَا تَرْکَنُواْ | حتي کمي متمايل نشويد -حتي به مقدار کم هم دل خوش نکنيد(رکون اعتمادي است که توأم با ميل باشد،به معناي ميل کردن به سوي چيزي و تسکين دادن خاطر به وسيله آن است و کلمه رُکن به معناي ناحيه قويتر و اصلي تر هر چيز است."رکون"به ظالمان که درآیه شریفه "وَلَا تَرْکَنُواْ إِلَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ ..."از آن نهی شدهt به معنی کمترین میل و رغبت به آنهاست و بنا به روایات مصادیق این میل اندک به ظالمان، یاری آنان، بزرگداشت یاد و نام ایشان، اختلاط با ایشان، اظهار محبت به آنها، طمع در هدایایشان، رضایت به ظلم آنان، چاپلوسی و فرمانبرداری از ایشان و یا حتی نگاه کردن بی نفرت به آنها می باشد و این جزایی کاملاً عادلانه است که یاریگران ظالم همراه او به جهنم روند چون ظالمان بدون حمایت و پیروی آنها توانایی انجام ظلمی به این گستردگی را هرگز نداشتند) |
| ۱۶۴ | لَا تَرَوْنَ | نمي بينيد |
| ۱۶۵ | لَا تَرَوْنَهُمْ | آنها را نمي بينيد |
| ۱۶۶ | لَا تُرْهِقْنِي | مرا مجبور نكن - بر من تکلیف نکن(رهق به معناي احاطه و تسلط يافتن به زور است و ارهاق به معناي تکليف کردن است. "قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْراً: (موسی علیه السلام)گفت: "به دلیل آنچه فراموش کردم مرا بازخواست نکن و از کارم(در این موضوع که گفتی ایراد نگیرم تا خودت برایم توضیح دهی) به سختی بر من تکلیف نکن(بر من سخت نگیر)") |
| ۱۶۷ | لَا تَرَىٰ | نمي بيني |
| ۱۶۸ | لَا تَزَالُ | زوال نمي پذيرد-پيوسته (عبارت "لَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلَيٰ خَائِنَةٍ مِّنْهُمْ"یعنی پیوسته بر خیانتی از آنان مطلع می شوی(هر روز خیانتی تازه می کنند)) |
| ۱۶۹ | لَا تَزِدِ | ميفزا-زياد نکن |
| ۱۷۰ | لَا تَزِرُ | بار بر نمي دارد |
| ۱۷۱ | لَا تُزِغْ | منحرف مساز (از "زيغ" به معنی انحراف از استقامت و راست بودن وبه معناي بيرون شدن از راه حق و ميل به طرف بيراهه و باطل است) |
| ۱۷۲ | لَا تُزَکُّواْ أَنفُسَکُمْ | خود را به پاکي نستاييد - خودستايي نکنيد (کلمه زکات در اصل به معناي رشد ونموي است که ناشي از برکت الهي است و تزکيه نفس به دو نوع است، يکي به عمل است، که بسيار پسنديده و مورد تاکيد است و در آيه شريفه : قد افلح من تزکي همين قسم منظور است و يکي ديگر تزکيه زباني است، نظير اين که دو شاهد عادل، شخصي را که عدالتش براي حاکم شرع ثابت نشده تعديل کنند و او را به عدالت بستايند، يا اينکه شخصي خود را بستايد) |
| ۱۷۳ | لَا تُسْأَلُ | از تو سؤال نمي شود (اصل در معنای سؤال طلب کردن است البته طلب کردن کسی که دارای شعور است حال این طلب کردن می تواند طلب پاسخ برای یک پرسش باشد یا طلب مالی برای رفع یک حاجت) |
| ۱۷۴ | لَا تَسْأَلْنِ | ازمن نخواه (مخفف"لَا تَسْأَلْنِي". اصل در معنای سؤال طلب کردن است البته طلب کردن کسی که دارای شعور است حال این طلب کردن می تواند طلب پاسخ برای یک پرسش باشد یا طلب مالی برای رفع یک حاجت) |
| ۱۷۵ | لَا تَسْأَلْنِي | ازمن نخواه (اصل در معنای سؤال طلب کردن است البته طلب کردن کسی که دارای شعور است حال این طلب کردن می تواند طلب پاسخ برای یک پرسش باشد یا طلب مالی برای رفع یک حاجت) |
| ۱۷۶ | لَا تَسْأَلُواْ | نپرسيد (اصل در معنای سؤال طلب کردن است البته طلب کردن کسی که دارای شعور است حال این طلب کردن می تواند طلب پاسخ برای یک پرسش باشد یا طلب مالی برای رفع یک حاجت) |
| ۱۷۷ | لَا تُسْأَلُونَ | مورد سؤال واقع نمي شويد - بازخواست نمي شويد (اصل در معنای سؤال طلب کردن است البته طلب کردن کسی که دارای شعور است حال این طلب کردن می تواند طلب پاسخ برای یک پرسش باشد یا طلب مالی برای رفع یک حاجت) |
| ۱۷۸ | لَا تَسْأَمُوْاْ | خسته نشويد (از مصدر سامة به معناي خسته شدن است) |
| ۱۷۹ | لَا تُسَبِّحُونَ | شما(خدا را)منزه وعاري از هر عيبي نمي دانيد (تسبيح : منزه و عاري از عيب دانستن) |
| ۱۸۰ | لَا تَسُبُّواْ | دشنام ندهيد |
| ۱۸۱ | لَا تَسْتَأْخِرُونَ | تأخير نمي کنيد |
| ۱۸۲ | لَا تَسْتَعْجِل | عجله نکن - تقاضاي تعجيل (عذاب)نکن |
| ۱۸۳ | لَا تَسْتَعْجِلُونِ | از من به عجله و شتاب طلب مکنید(مخفف "لَا تَسْتَعْجِلُونِی" است. "خُلِقَ ٱلْإِنسَانُ مِنْ عَجَلٍ سَأُرِيکُمْ ءَايَاتِي فَلَا تَسْتَعْجِلُونِ: انسان از عجله اي عجيب خلق شده است(عجيب و ناشناخته بودن اين عجله از نکره آوردن آن دريافت مي شود) آيات و نشانه هايم را به شما نشان خواهم داد پس حال که اين گونه است(که عجله جزء ذات انسان مي باشد) از من به عجله و شتاب طلب مکنيد(پروردگار تعالي در ذات انسان صفاتي را قرار داده تا در جهت خير ونيکي و رسيدن به کمال از آنها بهره بگيرد ولي اگر اين صفات را با کمک عقل خود و راهنمايي آيات الهي محدود نکند و در مسير صحيح نگه ندارد همين صفات او را به گمراهي مي کشاند از جمله اين صفات عجول بودن و شتاب کردن است در دو آيه از قرآن کريم با عبارت "فَـٱسْتَبِقُواْ ٱلْخَيْرَاتِ " انسانها را به سبقت گرفتن از هم در کارهاي خير دعوت مي کند که لازمه اش شتاب و عجله کردن در انجام اين امور است. از طرفي در آيه شریفه ۳۷ از سوره مبارکه انبیاء انسان را از عجله کردن و به شتاب خواستن چيزي که پروردگار عليم و حکيم بنا به حکمتش آن را به تأخير انداخته است، منع مي نمايد)") |
| ۱۸۴ | لَا تَسْتَعْجِلُوهُ | آن را با شتاب مخواهيد - خواستار شتاب در آن نباشيد - خواستار زودتر واقع شدن آن نشو |
| ۱۸۵ | لَا تَسْتَغْفِرْ | آمرزش نطلبي |
| ۱۸۶ | لَا تَسْتَغْفِرُونَ | آمرزش نمي طلبيد(به جدّ وجهد) |
| ۱۸۷ | لَا تَسْتَفْتِ | طلب فتوا نکن-نظر نخواه |
| ۱۸۸ | لَا تَسْتَقْدِمُونَ | پيشي نمي گيريد-جلو نمي افتيد |
| ۱۸۹ | لَا تَسْتَمِعُونَ | نمي شنويد - گوش فرا نمي دهيد (کلمه سمع گاهي در معناي شنيدن صدا و سخن اطلاق ميشود و گاهي در غرضي که عاقلان از شنيدن سخن دارند، يعني قبول کردن سخن و عمل به آن. "قَالَ لِمَنْ حَوْلَهُ أَلَا تَسْتَمِعُونَ(شعراء۲۵): (فرعون) به هر کس دورش بود(اطرافیانش) گفت: "آیا خوب می شنوید؟"") |
| ۱۹۰ | لَا تَسْتَوِي | يکسان نيست - مساوي نيست |
| ۱۹۱ | لَا تَسْجُدَ | که سجده نکني (به دليل حرف " أن" آخر آن منصوب شده است. سجود يا سجده به معناي به رو بر زمين افتادن و پيشاني بر زمين نهادن است. سجده غیر از این معنی معروفش، در قرآن کریم به معنی اطاعت پروردگار است برای همین در آیه شریفه ۱۸ از سوره مبارکه حج به این اشاره می کند که خورشید و ماه و ستارگان هم سجده می کنند و واضح است که سجده آنها یعنی اطاعت از امر پروردگار) |
| ۱۹۲ | لَا تَسْجُدُواْ | سجده نکنيد (سجود يا سجده به معناي به رو بر زمين افتادن و پيشاني بر زمين نهادن است. سجده غیر از این معنی معروفش، در قرآن کریم به معنی اطاعت پروردگار است برای همین در آیه شریفه ۱۸ از سوره مبارکه حج به این اشاره می کند که خورشید و ماه و ستارگان هم سجده می کنند و واضح است که سجده آنها یعنی اطاعت از امر پروردگار) |
| ۱۹۳ | لَا تُسْرِفُواْ | اسراف نکنيد(اسراف به معنی بیرون شدن از حد اعتدال در هر عمل است و گناه از آن جهت اسراف خوانده شده است که هر لذتی یک محدوده حلال دارد و پس از عبور از آن محدوده و مرز به حرام تبدیل می شود مثلًا لذت خوردن و آشامیدن تا وقتی از رزق و روزی حلال باشد، گناه نیست امّا همین خوردن و آشامیدن اگر از مال دزدی یا خوردنیها و آشامیدنیهای حرام باشد، چون از محدوده فرمانبری پروردگار خارج شده، گناه محسوب می شود) |
| ۱۹۴ | لَا تَسْفِکُونَ | نريزيد |
| ۱۹۵ | لَا تَسْقِي | آب ندهد - آبياري نكند |
| ۱۹۶ | لَا تُسْمِعُ | نمي تواني بشنواني (به حرفت گوش نمي دهند.کلمه سمع گاهي در معناي شنيدن صدا و سخن اطلاق ميشود و گاهي در غرضي که عاقلان از شنيدن سخن دارند، يعني قبول کردن سخن و عمل به آن) |
| ۱۹۷ | لَا تَسْمَعُ | نمي شنود- گوش نمي دهد (کلمه سمع گاهي در معناي شنيدن صدا و سخن اطلاق ميشود و گاهي در غرضي که عاقلان از شنيدن سخن دارند، يعني قبول کردن سخن و عمل به آن) |
| ۱۹۸ | لَا تَسْمَعُواْ | گوش نکنيد (کلمه سمع گاهي در معناي شنيدن صدا و سخن اطلاق ميشود و گاهي در غرضي که عاقلان از شنيدن سخن دارند، يعني قبول کردن سخن و عمل به آن) |
| ۱۹۹ | لَا تَسْمَعُونَ | نمي شنويد - گوش نمي دهيد (کلمه سمع گاهي در معناي شنيدن صدا و سخن اطلاق ميشود و گاهي در غرضي که عاقلان از شنيدن سخن دارند، يعني قبول کردن سخن و عمل به آن) |
| ۲۰۰ | لَا تَشْتَرُواْ | نفروشيد |
| ۲۰۱ | لَا تُشْرِکْ | كه شريك نسازي(اگر برای به دست آوردن چیزی یا خوشایند کسی نافرمانی پروردگار را کنند در این صورت آن چیز یا آن شخص را شریک پروردگار کرده اند و در واقع مشرک شده اند) |
| ۲۰۲ | لَا تُشْرِکْ | شريک نساز(اگر برای به دست آوردن چیزی یا خوشایند کسی نافرمانی پروردگار را کنند در این صورت آن چیز یا آن شخص را شریک پروردگار کرده اند و در واقع مشرک شده اند) |
| ۲۰۳ | لَا تُشْرِکُواْ | شريک نسازيد(اگر برای به دست آوردن چیزی یا خوشایند کسی نافرمانی پروردگار را کنند در این صورت آن چیز یا آن شخص را شریک پروردگار کرده اند و در واقع مشرک شده اند) |
| ۲۰۴ | لَا تُشْطِطْ | ستم نکن -از حد خارج نشو - از حق تجاوز نكن -جور نکن - ظلم نکن (از شطط به معناي خروج از حد و تجاوز از حق است) |
| ۲۰۵ | لَا تَشْعُرُونَ | درك نمي كنيد(کلمه شعور که به معناي ادراک دقيق است از ماده شعر - به فتح شين گرفته شده، که به معناي مو بوده و ادراک دقيق را از آنجا که مانند مو باريک است، شعور خواندهاند و مورد استعمال اين کلمه اغلب محسوسات است، نه معقولات و به همين جهت حواس ظاهري را مشاعر ميگويند) |
| ۲۰۶ | لَا تُشْمِتْ بِيَ ٱلْأَعْدَاءَ | به واسطه من آن دشمنان را شاد نکن(مرا دشمن شاد نکن) |
| ۲۰۷ | لَا تَشْهَدْ | گواهي نده |
| ۲۰۸ | لَا تُصَاحِبْنِي | با من همراهی و مصاحبت نکن("قَالَ إِن سَأَلْتُکَ عَن شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِن لَّدُنِّي عُذْرًا: (موسی علیه السلام)گفت: "اگر از تو از کمترین چیزی بعد آن پرسیدم دیگر با من همراهی و مصاحبت نکن که به یقین از نزد من عذر و اتمام حجت بزرگی به تو رسیده است(اگر یک بار دیگر کمترین ایرادی به کارت گرفتم دیگر عذرت که گفتی من تحمل با تو بودن را ندارم، پذیرفته است به عبارت دیگر با تکرار اشتباهم برای سومین بار به روشنی سخن تو را اثبات نموده ام)") |
| ۲۰۹ | لَا تَصْبِرُواْ | که صبر نکنيد(در عبارت "ٱصْلَوْهَا فَـٱصْبِرُواْ أَوْ لَا تَصْبِرُواْ سَوَاءٌ عَلَيْکُمْ "چون شرط براي جمله بعدي شده جزم گرفته است. کلمه صبر به طور کلي به معناي حبس و نگهداري نفس است در برابر عمل به قوانین عقلی و شرعی و تحمل سختیهایی که عمل به این مقررات دارد و يا ترک چيزهايي که عقل و شرع دوری از آن را لازم می دانند. در آیه شریفه ۲۴ از سوره مبارکه رعد آمده است که دلیل اصلی بهشتی شدن نیکان، صبر کردن آنهاست و صبر بر سه قسم است صبر در برابر سختیها و مصیبتهای دنیا و در نتیجه ناشکری نکردن، صبر و تحمل رنج و سختیهای اطاعت و عبادت پروردگار و صبر و خودداری در برابر گناهان وسوسه انگیز که با جلوه گری انسان را به سوی خود می خوانند) |
| ۲۱۰ | لَا تُصَدِّقُونَ | تصديق نمي کنيد-راست نمي پنداريد |
| ۲۱۱ | لَا تَصْرِفْ | که برنگرداني(صرف به معناي برگرداندن چيزي است از حالي به حالي و يا عوض کردن آن با غير آن است) |
| ۲۱۲ | لَا تُصَعِّرْ | ازروي تكبر گردنت را كج نكن(کلمه صعر به معناي کج بودن گردن و کلمه تصعير به معناي گرداندن گردن از نظرها از روي تکبر است ودر جمله"لَا تُصَعِّرْ خَدَّکَ ":روي خود را به کلي از مردم مگردان و از کسي که دارد با تو سخن ميگويد از درِ توهين اعراض مکن) |
| ۲۱۳ | لَا تُصَلِّ | نماز نگزار((صل از صلوة و در اصل به معناي دعا است) |
| ۲۱۴ | لَا تَصِلُ | نمي رسد - وصل نمي شود |
| ۲۱۵ | لَا تُصِيبَنَّ | حتماً نمي رسد - حتماً واقع نمي شود براي |
| ۲۱۶ | لَا تُضَارَّ | دچار ضرر نشود - ضرر نبيند - زيان نبيند |
| ۲۱۷ | لَا تُضَارُّوهُنَّ | به آن زنان ضرر نرسانيد |
| ۲۱۸ | لَا تَضْحَىٰ | در معرض آفتاب قرار نمي گيري |
| ۲۱۹ | لَا تَضْرِبُواْ | نزنيد |
| ۲۲۰ | لَا تَضُرُّونَهُ | به آن ضرر نمي زنيد |
| ۲۲۱ | لَا تَضُرُّوهُ | به او ضرر نمي زنيد(جزم به دليل جواب شرط بودن. عبارت"وَلَا تَضُرُّوهُ شَيْئاً" یعنی : "کوچکترین ضرری به او نمی زنید" که معنی کوچکترین از نکره آوردن "شَيْئاً" گرفته شده است) |
| ۲۲۲ | لَا تَضَعُ | فرو نمي نهد-نمي اندازد(عبارت "وَمَا تَحْمِلُ مِنْ أُنثَيٰ وَلَا تَضَعُ إِلَّا بِعِلْمِهِ "يعني هيچ ماده اي باردار نميشود و بارش را نمي نهد مگر به علم او) |
| ۲۲۳ | لَا تَطْرُدِ | طرد نکن |
| ۲۲۴ | لَا تُطِعْ | اطاعت نکن |
| ۲۲۵ | لَا تُطِعِ | اطاعت نکن(حركت عين به دليل تقارن آن با حرف ساكن يا تشديد دار كلمه بعد است) |
| ۲۲۶ | لَا تُطِعْهُ | از او اطاعت نكن |
| ۲۲۷ | لَا تُطِعْهُمَا | اطاعت آن دو نکن |
| ۲۲۸ | لَا تَطْغَوْاْ | طغيان نکنيد(به عدالت و انصاف رفتار کنيد)-سرکشي نکنيد |
| ۲۲۹ | لَا تُطِيعُواْ | اطاعت نکنيد |
| ۲۳۰ | لَا تُظْلَمُ | ستم نبيند - ظلم نشود(ظلم عبارت از رفتاري است ناشايسته و نا به جا در قبال چيزي يا کسي،يا قرار دادن چيزي در غير از جايي که شايسته آن است . از این رو نافرماني و ناشکری پروردگار متعال را از جهت اين که مستحق عبادت و اطاعت و شکر گزاری است و همچنين مخالفت تکليف را ظلم ميشمارند اگر چه اين مخالفت از روي سهو ، فراموشي، جهل یا ناتوانی صادر شده باشد) |
| ۲۳۱ | لَا تَظْلِمُواْ | ظلم نکنيد (ظلم عبارت از رفتاري است ناشايسته و نا به جا در قبال چيزي يا کسي،يا قرار دادن چيزي در غير از جايي که شايسته آن است . از این رو نافرماني و ناشکری پروردگار متعال را از جهت اين که مستحق عبادت و اطاعت و شکر گزاری است و همچنين مخالفت تکليف را ظلم ميشمارند اگر چه اين مخالفت از روي سهو ، فراموشي، جهل یا ناتوانی صادر شده باشد) |
| ۲۳۲ | لَا تَظْلِمُونَ | ظلم نمي کنيد (ظلم عبارت از رفتاري است ناشايسته و نا به جا در قبال چيزي يا کسي،يا قرار دادن چيزي در غير از جايي که شايسته آن است . از این رو نافرماني و ناشکری پروردگار متعال را از جهت اين که مستحق عبادت و اطاعت و شکر گزاری است و همچنين مخالفت تکليف را ظلم ميشمارند اگر چه اين مخالفت از روي سهو ، فراموشي، جهل یا ناتوانی صادر شده باشد) |
| ۲۳۳ | لَا تُظْلَمُونَ | ستم نمي بينيد - ظلم نمی شوید(ظلم عبارت از رفتاري است ناشايسته و نا به جا در قبال چيزي يا کسي،يا قرار دادن چيزي در غير از جايي که شايسته آن است . از این رو نافرماني و ناشکری پروردگار متعال را از جهت اين که مستحق عبادت و اطاعت و شکر گزاری است و همچنين مخالفت تکليف را ظلم ميشمارند اگر چه اين مخالفت از روي سهو ، فراموشي، جهل یا ناتوانی صادر شده باشد) |
| ۲۳۴ | لَا تَظْمَأُ | تشنه نمي شوي |
| ۲۳۵ | لَا تَعَاوَنُواْ | يکديگر را ياري نکنيد |
| ۲۳۶ | لَا تَعْبُدِ | نپرست(حركت دال به دليل تقارن آن با حرف ساكن يا تشديد دار كلمه بعد است. عبادت و اطاعت و بندگی مي کنيم (عبادت و پرستش يعنی اينکه رفتار انسان طوری باشد که نشان دهد مالکش کسی است که قصد عبادتش را دارد. به عبارت ساده تر عبادت يعني رفتاري که عبد و بنده بودن را نشان دهد و هر کس که بنده ی ديگری است، خلاف فرمان او عمل نمی کند. بنا به روایات(از جمله پاسخ امام صادق علیه السلام به پرسش "عنوان بصری") و آیات قرآن کریم، بنده پروردگار سه نشانه دارد ۱- خودش را مالک چیزی نمی داند(چون هر چه دارد را پروردگار به او داده) برای همین بخشش و انفاق برایش آسان است ۲- به هر چه پروردگار برایش پسندیده راضی است چون یقین دارد خیرش در آن است پس تدبیر کارش را به او سپرده بنابراین تحمل مصائب دنیا برایش آسان شده است ۳- پرداختن به آنچه پروردگار به او امر کرده و پرهیز از آنچه نهی نموده، آن قدرمشغولش نموده که به کارهای بیهوده از قبیل فخر فروشی به دیگران و مجادله با آنان نمی پردازد) |
| ۲۳۷ | لَا تَعْبُدُواْ | نپرستيد (عبادت و پرستش يعنی اينکه رفتار انسان طوری باشد که نشان دهد مالکش کسی است که قصد عبادتش را دارد. به عبارت ساده تر عبادت يعني رفتاري که عبد و بنده بودن را نشان دهد و هر کس که بنده ی ديگری است، خلاف فرمان او عمل نمی کند. بنا به روایات(از جمله پاسخ امام صادق علیه السلام به پرسش "عنوان بصری") و آیات قرآن کریم، بنده پروردگار سه نشانه دارد ۱- خودش را مالک چیزی نمی داند(چون هر چه دارد را پروردگار به او داده) برای همین بخشش و انفاق برایش آسان است ۲- به هر چه پروردگار برایش پسندیده راضی است چون یقین دارد خیرش در آن است پس تدبیر کارش را به او سپرده بنابراین تحمل مصائب دنیا برایش آسان شده است ۳- پرداختن به آنچه پروردگار به او امر کرده و پرهیز از آنچه نهی نموده، آن قدرمشغولش نموده که به کارهای بیهوده از قبیل فخر فروشی به دیگران و مجادله با آنان نمی پردازد) |
| ۲۳۸ | لَا تَعْبُدُونَ | نمي پرستيد (در عبارت "وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لَا تَعْبُدُونَ إِلَّا ٱللَّهَ " با اينكه"لَا تَعْبُدُونَ" خبري است مراد از آن نهي مؤكد است مثلاً در فارسي هم مي گوييم :"به اين كليد دست نمي زني "و منظورمان اين است كه اين توصيه و نهي چنان مهم است كه من فرض را بر اين مي گذارم كه تو هرگز اين كار را نمي كني.عبادت و اطاعت و بندگی مي کنيم (عبادت و پرستش يعنی اينکه رفتار انسان طوری باشد که نشان دهد مالکش کسی است که قصد عبادتش را دارد. به عبارت ساده تر عبادت يعني رفتاري که عبد و بنده بودن را نشان دهد و هر کس که بنده ی ديگری است، خلاف فرمان او عمل نمی کند. |
| بنا به روایات(از جمله پاسخ امام صادق علیه السلام به پرسش "عنوان بصری") و آیات قرآن کریم، بنده پروردگار سه نشانه دارد ۱- خودش را مالک چیزی نمی داند(چون هر چه دارد را پروردگار به او داده) برای همین بخشش و انفاق برایش آسان است ۲- به هر چه پروردگار برایش پسندیده راضی است چون یقین دارد خیرش در آن است پس تدبیر کارش را به او سپرده بنابراین تحمل مصائب دنیا برایش آسان شده است ۳- پرداختن به آنچه پروردگار به او امر کرده و پرهیز از آنچه نهی نموده، آن قدرمشغولش نموده که به کارهای بیهوده از قبیل فخر فروشی به دیگران و مجادله با آنان نمی پردازد) | ||
| ۲۳۹ | لَا تَعْتَدُواْ | تجاوز نکنيد-ستم نکنيد(از مصدر اعتدا به معني بيرون شدن از حد است.عدو به معناي تجاوز و ضد التيام است که اگر نسبت به قلب ملاحظه شود عداوت و دشمني را معنا مي دهد و اگر نسبت به راه رفتن ملاحظه شود معناي دويدن می دهد و اگردر مورد اخلال در عدالت در معامله استفاده گردد معناي عدوان و ظلم را مي دهد و به اين معنا در آيه فيسبوا الله عدوا به غير علم آمده و اگر نسبت به اجزاي زمين و محل نشستن ملاحظه شود معناي ناهمواري را مي دهد) |
| ۲۴۰ | لَا تَعْتَدُوهَا | از آن تجاوز نکنيد (از مصدر اعتدا به معني بيرون شدن از حد است.عدو به معناي تجاوز و ضد التيام است که اگر نسبت به قلب ملاحظه شود عداوت و دشمني را معنا مي دهد و اگر نسبت به راه رفتن ملاحظه شود معناي دويدن می دهد و اگردر مورد اخلال در عدالت در معامله استفاده گردد معناي عدوان و ظلم را مي دهد و به اين معنا در آيه فيسبوا الله عدوا به غير علم آمده و اگر نسبت به اجزاي زمين و محل نشستن ملاحظه شود معناي ناهمواري را مي دهد) |
| ۲۴۱ | لَا تَعْتَذِرُواْ | معذرت نخواهيد - عذر نياوريد |
| ۲۴۲ | لَا تَعْثَوْاْ | به شدت فساد نکنيد- تمام سعی و کوشش خود را برای فساد کردن نگذارید( اصل آن عيث يا عثي، هر دو به معناي شديدترين فساد است. عبارت"وَلَا تَعْثَوْاْ فِي ٱلْأَرْضِ مُفْسِدِينَ : و تمام سعي و کوشش خود را براي فساد کردن در زمين نگذاريد در حالی که فسادکنندگانید" یعنی: درست است که مردمی فاسدید اما حداقل تمام سعی و تلاشتان را برای فسادکردن نگذارید) |
| ۲۴۳ | لَا تُعْجِبْکَ | تو را به شگفت نياورد -تو را متعجب نکند (عجب و تعجب به معناي اين است که امري که سببش براي انسان معلوم نيست بر نفس آدمي هجوم آورد و انسان به شکلی ناگهاني با آن روبرو شود) |
| ۲۴۴ | لَا تَعْجَلْ | عجله نکن |
| ۲۴۵ | لَا تَعْدُ عَيْنَاکَ عَنْهُمْ | دو چشم خود را از آنها برندار(کنایه از اینکه به آنها بی اعتنایی نکن- ازعدو به معناي تجاوز و ضد التيام است که اگر نسبت به قلب ملاحظه شود عداوت و دشمني را معنا مي دهد و اگر نسبت به راه رفتن ملاحظه شود معناي دويدن می دهد و اگردر مورد اخلال در عدالت در معامله استفاده گردد معناي عدوان و ظلم را مي دهد و به اين معنا در آيه فيسبوا الله عدوا به غير علم آمده و اگر نسبت به اجزاي زمين و محل نشستن ملاحظه شود معناي ناهمواري را مي دهد. "وَلَا تَعْدُ عَيْنَاکَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ ٱلْحَيَاةِ ٱلدُّنْيَا : و دو چشم خود را از آنها برندار(کنایه از اینکه به آنان بی اعتنایی نکن) چون زینت زندگی دنیا را می خواهی(نکند برای اینکه خودت و مجلست برای ثروتمندان آراسته تر به نظر بیاید و جذب تو شوند به مؤمنانی که ظاهری ساده و فقیرانه دارند، بی اعتنایی کنی تا اطرافت جمع نشوند)") |
| ۲۴۶ | لَا تَعْدِلُواْ | که عدالت را رعايت نکنيد(کلمه عدل به معناي حد وسط در بين افراط و تفريط است - جزمش در عبارت "يَجْرِمَنَّکُمْ شَنَئَانُ قَوْمٍ عَلَيٰ أَلَّا تَعْدِلُواْ "جزمش به دليل حرف "أن" بوده که البته نون آن در حرف لام ادغام شده است) |
| ۲۴۷ | لَا تَعْدُواْ | تمرد نکنيد-تجاوز نکنيد (عدو به معناي تجاوز و ضد التيام است که اگر نسبت به قلب ملاحظه شود عداوت و دشمني را معنا مي دهد و اگر نسبت به راه رفتن ملاحظه شود معناي دويدن می دهد و اگردر مورد اخلال در عدالت در معامله استفاده گردد معناي عدوان و ظلم را مي دهد و به اين معنا در آيه فيسبوا الله عدوا به غير علم آمده و اگر نسبت به اجزاي زمين و محل نشستن ملاحظه شود معناي ناهمواري را مي دهد) |
| ۲۴۸ | لَا تُعَذِّبْهُمْ | عذابشان نكن |
| ۲۴۹ | لَا تَعْرَىٰ | برهنه نمي شوي |
| ۲۵۰ | لَا تَعْزِمُواْ | تصميم نگيريد (کلمه عزم به معناي تصميم جدي و عقد قلب است بر اينکه فعلي را انجام دهي و يا حکمي را تثبيت کني ، بطوري که ديگر در اعمال آن تصميم و تاثيرش هيچ سستي و وهن باقي نماند، مگر آنکه به کلي از آن تصميم صرف نظر کني ، به اين معنا که عاملي باعث شود به کلي تصميم شما باطل گردد) |
| ۲۵۱ | لَا تَعْضُلُوهُنَّ | آن زنان را در سختی و تنگنا قرار ندهید- باز نداريد - منع نکنيد |
| ۲۵۲ | لَا تَعْقِلُونَ | تعقل نمي کنيد - عاقلانه رفتار نمي کنيد (عقل عبارت است از استقامت و پایداری تفکرو اصل این کلمه به معناي بستن و گره زدن است از اين رو آنچه انسان دريافته و در دل پذيرفته و اعتقادش به آن محکم شده، را عقل ناميده اند،همچنين آنچه در وجود انسان مبناي تشخيص خير و شر و حق و باطل مي شود،را نيزعقل ناميده اند بنا به روایات عقل دانشی است که منجر به بندگی پروردگار می شود. عبارت "أَفَلَا تَعْقِلُونَ: آیا پس عقلتان را به کار نمی بندید" ۱۴ بار و عبارت "أَفَلَا يَعْقِلُونَ: آیا پس عقلشان را به کار نمی بندند" یکبار در قرآن کریم به کار رفته که نشان می دهد هر چه در دین و قرآن آمده مورد تأیید عقل است و به عبارت دیگر دین هیچگاه سخنی بر خلاف عقل نمی گوید البته دینی که دچار تحریف نشده باشد و یکی از ابزار تشخیص دین واقعی از دین جعلی و تحریف شده نیز همین عقل است همان گونه که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرموده اند: " هرگاه حدیثى از من به شما برسد، آن را بر قرآن عرضه کنید و با عقلتان بسنجید، اگر مطابق بود، قبول کرده و گرنه به پهنای دیوار بکوبید". |
| البته باید به این نکته نیز توجه داشت که عقل هم واقعی و جعلی دارد و گاه پیش می آید که چیزی که اکنون عقلانی محسوب می شود با پیشرفت علم بشر اعتبارش را از دست می دهد از این رو در مواردی، به دليل اشتباهات دانشمندان در ادوار گذشته آنچه در قرآن آمده، به عنوان نواقص قرآن و تناقضاتش با علم و عقل مطرح مي گرديد که با رفع اين اشتباهات با پیشرفت علم در عصر جديد همين آيات به عنوان شگفتيهاي قرآن کريم و معجزات علميش بسياري از عالمان و دانشمندان را مجذوب خويش ساخته است) | ||
| ۲۵۳ | لَا تَعْلَمُ | نمي داند(مؤنث)(علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۲۵۴ | لَا تَعْلَمُونَ | نمي دانيد(علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۲۵۵ | لَا تَعْلَمُونَهُ | آن را نمي دانيد(علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۲۵۶ | لَا تَعْلَمُونَهُمُ | از آنان آگاه نيستيد(علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۲۵۷ | لَا تَعْلَمُهُمْ | از آنان آگاه نيستي - ايشان را نمي شناسي(علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۲۵۸ | لَا تَعْلُواْ | برتري نجوييد - تکبر نکنيد |
| ۲۵۹ | لَا تَعْمَلُونَ | انجام نمي دهيد |
| ۲۶۰ | لَا تَعْمَي | کور نيست(مؤنث) |
| ۲۶۱ | لَا تَعُولُواْ | که منحرف نشويد (کلمه عول مصدر فعل تعولوا و به معناي ميل و انحراف است) |
| ۲۶۲ | لَا تَغُرَّنَّکُمُ | فريبتان ندهد (غرة به معناي غفلت در بيداري است و کلمه غرار به معناي غفلت با چرت و فتور است و غرور به معناي هر چيزي است که آدمي را فريب مي دهد، چه مال باشد و چه جاه و چه شهوت و چه شيطان، چيزي که هست بعضي از مفسرين کلمه غرور را به شيطان تفسير کردهاند و اين بدان جهت است که او خبيثترين فريبدهندگان است و بعضي ديگر آن را به دنيا تفسير کردهاند چون در مثل گفته شده الدنيا تغر و تضر و تمر - دنيا غرور مي آورد و ضرر ميزند و ميگذرد. حرکت میم به دلیل تقارنش با حرف ساکن یا تشدید دار کلمه بعد بوده است) |
| ۲۶۳ | لَا تَغْفِرْ | که نيامرزي (کلمه عفو به معنی محو کردن اثر چیزی است وقتی پروردگار بنده اش را عفو می کند یعنی با او طوری برخورد می کند گویی اصلاً گناهی انجام نداده است و بنا به روایت حتی یاد و خاطره آن گناه را از ذهن او نیز پاک می کند و اصل در معنی کلمه "مغفرت" پوشاندن است و غفور بودن پروردگار اشاره به این دارد که گناه و خطای بنده اش را از دیگران می پوشاند و آبرویش را نمی برد. در عبارت "وَإِلَّا تَغْفِرْ لِي وَتَرْحَمْنِي أَکُن مِّنَ ٱلْخَاسِرِينَ"چون شرط واقع شده براي جمله بعدي جزم گرفته) |
| ۲۶۴ | لَا تَغْلُواْ | غلو نکنيد - افراط نورزيد |
| ۲۶۵ | لَا تُغْنِ | بي نياز نمي کند (فايده اي ندارد) |
| ۲۶۶ | لَا تُغْنِي | دردي دوا نکرد - سودي نبخشيد - نيازي را برطرف نساخت |
| ۲۶۷ | لَا تُفَتَّحُ | گشوده نمي شود |
| ۲۶۸ | لَا تَفْتَرُواْ | دروغ نبنديد(افتراء:نسبتي به دروغ دادن -کاري را به غير کننده اش نسبت دادن، از ریشه "ف ری" به معنی قطع و شکافتن است هم در جهت اصلاح مثل کار خیاط(معمولاً ثلاثی مجرد آن معنی اصلاح می دهد) و هم در جهت فساد مانند کسی که قصد تخریب چیزی را دارد. در کلمه "افتراء" به این دلیل از این ریشه معنی "نسبت دروغ دادن" برداشت می شود که شخص افتراء زننده واقعیت و حقیقت را قطعه قطعه می کند تا آن را وارونه جلوه دهد و از این طریق سخن دروغ خود را باورپذیر کند یا اینکه جامه ای از دروغ بریده و برتن حقیقت می کند تا آن را بپوشاند. کلمه "فَريَّآ: نوظهور و عظیم" نیز ازهمین ریشه است گویی آن واقعه عجیب، جریان معمولی و مشهور موضوعی را شکافته و بیرون زده است و برای همین بسیار به چشم می آید) |
| ۲۶۹ | لَا تَفْتِنِّي | مرا به فتنه نينداز(مرا به نا ملايمات مبتلا نساز يا مرا با روبرو شدن با غنائم جنگ دچار غرور و فريب نساز. کلمه فتن در اصل به معناي اين عمل بوده که طلا را در آتش کنند تا خوبي و بديش معلوم شود، آن وقت استعمالش را توسعه داده داخل کردن هر چيز در آتش و يا سوزاندنش همچنين آزمودن آن را فتنه خواندهاند و در داخل آتش شدن انسان نيز استعمال شده، از آن جمله قرآن کريم فرموده "يوم هم علي النار يفتنون" روزي که در آتش گداخته مي شوند و نيز فرموده: "ذوقوا فتنتکم: بچشيد عذابتان را پس گاهي وسيله عذاب یا خود عذاب را هم فتنه ميگويند" مانند آيه "الا في الفتنة سقطوا " آگاه باش که در فتنه افتادهاند و گاهي در آزمايش به کار ميرود، مانند "وفتناک فتونا" دراين موارد مانند کلمه "بلاء " است وهم درمورد سختي و هم آساني که جنبه امتحان داشته باشد به کار مي رود مانند آيه"و نبلوکم بالشر و الخير فتنة : شما را به خير و شر ميآزماييم، آزمودني "که استعمال هر دو کلمه با هم شدت امتحان را مي رساند) |
| ۲۷۰ | لَا تَفْرَحْ | خوشحال نباش و سرمست نشو(خوشحالي و سر مستي از ثروت دنيا. فَرِحِینَ: همیشه شادمانها، صفت مشبهه از فرح و از جمله صفاتی است که با توجه به موضوع جمله، هم معنی ناپسند دارد و هم پسندیده. در عباراتی نظیر "إِنَّ ٱللَّهَ لَا یحِبُّ ٱلْفَرِحِینَ: به یقین الله "فرحین" را دوست ندارد " چون لازمه شادمانی همیشگی در دنیا، بی فكری و سبك مغزی است به معنی خوشگذران مست و مغرور و كسی كه دچارغفلت و سبک مغزی در اثر سوء استفاده از نعمتهای الهی است، می باشد که پسندیده نیست ولی در عبارت "فَرِحِینَ بِمَا ءَاتَاهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِ "،صفتی است پسندیده چون در آخرت شادمانی همیشگی یكی از پاداشهایی است كه به نیكان عطا می شود) |
| ۲۷۱ | لَا تَفْرَحُواْ | خوشحال نباشید و سرمست نشوید(خوشحالي و سر مستي از ثروت دنيا. فَرِحِینَ: همیشه شادمانها، صفت مشبهه از فرح و از جمله صفاتی است که با توجه به موضوع جمله، هم معنی ناپسند دارد و هم پسندیده. در عباراتی نظیر "إِنَّ ٱللَّهَ لَا یحِبُّ ٱلْفَرِحِینَ: به یقین الله "فرحین" را دوست ندارد " چون لازمه شادمانی همیشگی در دنیا، بی فكری و سبك مغزی است به معنی خوشگذران مست و مغرور و كسی كه دچارغفلت و سبک مغزی در اثر سوء استفاده از نعمتهای الهی است، می باشد که پسندیده نیست ولی در عبارت "فَرِحِینَ بِمَا ءَاتَاهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِ "،صفتی است پسندیده چون در آخرت شادمانی همیشگی یكی از پاداشهایی است كه به نیكان عطا می شود) |
| ۲۷۲ | لَا تَفَرَّقُواْ | متفرق و پراکنده نشويد |
| ۲۷۳ | لَا تُفْسِدُواْ | فساد نكنيد |
| ۲۷۴ | لَا تَفْضَحُونِ | آبروي مرا نبريد(مخفف"لَا تَفْضَحُونِي") |
| ۲۷۵ | لَا تَفْعَلُونَ | انجام نمي دهيد |
| ۲۷۶ | لَا تَفْعَلُوهُ | که انجام ندهيد(جزمش براي اين است که شرط شده براي جمله بعدي) |
| ۲۷۷ | لَا تَفْقَهُونَ | نمي فهميد(کلمه فقه يعني فهميدن چيزي ودرپي آن در پذيرش و تصديقش استقرار يافتن. فقيه: کسی که هميشه و بسيار می فهمد و بر اساس آنچه فهميده است، عمل می کند) |
| ۲۷۸ | لَا تُفَنِّدُونِ | که مرا سفيه نشماريد-مرا سبک عقل ندانيد(مخفف"لَا تُفَنِّدُونِي". کلمه تفنيد به معني ضعف رأي است) |
| ۲۷۹ | لَا تُقَاتِلُواْ | كه نجنگيد(در عبارت "أَلَّا تُقَاتِلُواْ " جزمش به دليل "أن" ناصبه است كه البته نونِ "أن" با ادغام يرملون حذف شده است. یکی از معانی که باب مفاعلة به معنی اصلی فعل اضافه می کند انجام آن فعل به صورت دو طرفه(مشارکت درانجام فعل توسط دو يا چند نفر) است مثل "مکاتبه" که معنی نوشتن دو طرفه را می دهد به همین دلیل مقاتلة به معنی یکدیگر را کشتن یا همان جنگیدن می باشد) |
| ۲۸۰ | لَا تُقَاتِلُونَ | نمي جنگيد (یکی از معانی که باب مفاعلة به معنی اصلی فعل اضافه می کند انجام آن فعل به صورت دو طرفه(مشارکت درانجام فعل توسط دو يا چند نفر) است مثل "مکاتبه" که معنی نوشتن دو طرفه را می دهد به همین دلیل مقاتلة به معنی یکدیگر را کشتن یا همان جنگیدن می باشد) |
| ۲۸۱ | لَا تُقَاتِلُوهُمْ | با آنان نجنگيد (یکی از معانی که باب مفاعلة به معنی اصلی فعل اضافه می کند انجام آن فعل به صورت دو طرفه(مشارکت درانجام فعل توسط دو يا چند نفر) است مثل "مکاتبه" که معنی نوشتن دو طرفه را می دهد به همین دلیل مقاتلة به معنی یکدیگر را کشتن یا همان جنگیدن می باشد) |
| ۲۸۲ | لَا تَقْبَلُواْ | قبول نکنيد |
| ۲۸۳ | لَا تَقْبَلُواْ | قبول نکنيد |
| ۲۸۴ | لَا تَقْتُلُواْ | نكشيد |
| ۲۸۵ | لَا تَقْتُلُوهُ | اورا نکشيد |
| ۲۸۶ | لَا تُقَدِّمُواْ | پيشي نگيريد - جلو نزنيد |
| ۲۸۷ | لَا تَقْرَبَا | شما دونفر نزديک نشويد |
| ۲۸۸ | لَا تَقْرَبُواْ | نزديک نشويد |
| ۲۸۹ | لَا تَقْرَبُونِ | نزديک من نشويد(مخفف"لَا تَقْرَبُونِي") |
| ۲۹۰ | لَا تَقْرَبُوهَا | نزديکش نشويد |
| ۲۹۱ | لَا تَقْرَبُوهُنَّ | نزديک آن زنان نشويد |
| ۲۹۲ | لَا تُقْسِطُواْ | که مراعات عدل و داد نکنيد (در عبارت "أَلَّا تُقْسِطُواْ " جزمش به دليل "أن" ناصبه است كه البته نونِ "أن" با ادغام يرملون حذف شده است) |
| ۲۹۳ | لَا تُقْسِمُواْ | سوگند نخوريد - قسم نخوريد |
| ۲۹۴ | لَا تَقْصُصْ | حكايت نكن - باز گو نکن(کلمه قص به معناي دنباله جاي پا را گرفتن و رفتن است و چون در قصه گفتن نيز خبر و واقعه اي را پي گيري مي كنند، استفاده شده است) |
| ۲۹۵ | لَا تَقْعُدْ | منشين |
| ۲۹۶ | لَا تَقْعُدُواْ | منشينيد |
| ۲۹۷ | لَا تَقْفُ | دنبال مگير - متابعت نكن - پيروي نکن (از ماده قفا - يقفو - قفوا و به معناي متابعت است، قافيه شعر را هم از اين جهت قافيه ميگويند که آخر هر مصراع با آخر مصراعهاي قبل از خودش متابعت ميکند) |
| ۲۹۸ | لَا تَقُل | نگو |
| ۲۹۹ | لَا تَقُمْ | نايست |
| ۳۰۰ | لَا تَقْنَطُواْ | نا اميد نشويد |
| ۳۰۱ | لَا تَقُولَنَّ | حتماً نگو |
| ۳۰۲ | لَا تَقُولُواْ | نگوييد |
| ۳۰۳ | لَا تَقْهَرْ | خوار و تحقير مكن (کلمه قهر به معناي غلبه کردن بر کسي است، اما نه تنها غلبه کردن، بلکه غلبه توأم با خوار کردن او و لذا قهر هم به معني غلبه کردن مي آيد و هم به معني خوار کردن) |
| ۳۰۴ | لَا تَکُ | نباش |
| ۳۰۵ | لَا تَکْتُبُوهَا | که آن را ننويسيد(در عبارت "أَلَّا تَکْتُبُوهَا " جزمش به دليل "أن" ناصبه است كه البته نونِ "أن" با ادغام يرملون حذف شده است) |
| ۳۰۶ | لَا تَکْتُمُواْ | کتمان نکنيد |
| ۳۰۷ | لَا تَکْتُمُونَهُ | آن را کتمان نکنيد - آن را مخفي نکنيد |
| ۳۰۸ | لَا تَکْذِبُونَ | تکذيب نمي کنيد |
| ۳۰۹ | لَا تُکْرِمُونَ | گرامي نمي داريد |
| ۳۱۰ | لَا تُکْرِهُواْ | وادار نکنيد(اکراه: مجبور کردن کسي به پذيرش چيزي یا انجام کاری که ازآن بدش مي آيد) |
| ۳۱۱ | لَا تَکْسِبُ | كسب نمي كند |
| ۳۱۲ | لَا تَکْفُرْ | کافر نشو(کلمه کفر در اصل به معناي پوشاندن است براي همين در عبارت " کَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ ٱلْکُفَّارَ نَبَاتُهُ "به معناي كشاورزان است از اين جهت كه دانه را در خاك پنهان مي كنند و از طرفي هركسي كه ربوبيت يا نعمتهاي خداي تعالي را انكار كند يا ازاو بيزاري بجويد نيز كافر ناميده مي شود) |
| ۳۱۳ | لَا تَکْفُرُونِ | كفران نعمتم نكنيد(مخفف"لَا تَکْفُرُونِي") |
| ۳۱۴ | لَا تُکَلَّفُ | مکلّف نمي شود -تکليفي بر او نيست - مکلّف نمي شوي (از ماده کلفت به معني مشقت است چون کارفرما با ملزم کردن بر کار مورد نظر مشقتي را براي کارگر وضع مي کند."فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ لَا تُکَلَّفُ إِلَّا نَفْسَکَ وَحَرِّضِ ٱلْمُؤْمِنِينَ: پس در راه الله بجنگ. مکلّف نمی شوی مگر خودت(کسی را به اجبار به جنگ نفرست مسئولیت انجام دادن یا ندادن این وظیفه توسط دیگران بر عهده تو نیست) و مؤمنان را تشویق کن(جهاد بر پیامبر صلی الله علیه و آله حتی به تنهایی نیز واجب بود)") |
| ۳۱۵ | لَا تُکَلِّمَ | كه سخن نمي گويي (در عبارت "أَلَّا تُکَلِّمَ ٱلنَّاسَ " جزمش به دليل "أن" ناصبه است كه البته نونِ "أن" با ادغام يرملون حذف شده است) |
| ۳۱۶ | لَا تَکَلَّمُ | سخن نمي گويد(در اصل لَا تَتَکَلَّمُ بوده که يکي از دو حرف تاء حذف شده و حذف يکي از دو تاء در باب تفعل شايع و قياسي است) |
| ۳۱۷ | لَا تُکَلِّمُونِ | با من سخن نگوييد (مخفف"لَا تُکَلِّمُونِي") |
| ۳۱۸ | لَا تَکُن | نباش |
| ۳۱۹ | لَا تَکُونَ | تا نباشد(در عبارت "حَتَّيٰ لَا تَکُونَ فِتْنَةٌ " به دليل حرف "حَتَّيٰ" آخر آن منصوب شده است) |
| ۳۲۰ | لَا تَکُونَنَّ | حتماً نباش - به هيچ وجه نباش |
| ۳۲۱ | لَا تَکُونُواْ | نباشيد |
| ۳۲۲ | لَا تَلْبِسُواْ | نپوشانيد |
| ۳۲۳ | لَا تُلْقُواْ | نيفكنيد - نيندازيد |
| ۳۲۴ | لَا تَلْمِزُواْ | عيب جويي نکنيد (ازمصدر لمز به معني آگاه ساختن شخصي از عيبش.اصل ماده همز به معناي شکستن است و کلمه لمز نيز به معناي عيب است پس همزه و لمزه هر دو به يک معنا است . ولي بعضي گفتهاند : بين آن دو فرقي هست و آن اين است همزه به آن کسي گويند که دنبال سر مردم عيب ميگويد و خرده ميگيرد و اما لمزه کسي را گويند که پيش روي طرف خرده ميگيرد و بعضي گفتهاند : همزه کسي را گويند که همنشين خود را با سخنان زشت آزار دهد و لمزه آن کسي است که با چشم و سر عليه همنشين خود اشاره کند و به اصطلاح ادای او را در آورد . صيغه فُعَلة براي مبالغه نيز استفاده مي شود لذا در معناي همزه و لمزة کثرت طعنه زدن و عيبجويي نيز نهفته است .پس معناي آيه "وَيْلٌ لِّکُلِّ هُمَزَةٍ لُّمَزَةٍ " که : واي بر هر کسي که بسيار مردم را عيبگويي و غيبت ميکند) |
| ۳۲۵ | لَا تَلُومُونِي | مرا ملامت و سرزنش نکنيد |
| ۳۲۶ | لَا تَلْوُونَ | توجه نمي کرديد (از ماده ل ي ي است و مصدر "ليّ" در اصل به معناي تابيدن طناب مي باشد و وقتي در مورد سر و يا زبان استعمال شود، معناي غير طبيعي کردن سر و زبان یا التفات و متمايل کردن آنها به اين سو و آن سو را مي دهد و در قرآن کريم در باره ليّ سر آمده : "لووا رؤسهم : سرشان را با غرور و نخوت و به طرزی عجیب برگرداندند"و عبارت "وَلَا تَلْوُونَ عَلَيٰ أحَدٍ " که يعني به کسي توجه نمي کرديدو در باره ليّ زبان آمده : ليّا بالسنتهم و ظاهرا مراد از جمله : يلوون السنتهم اين باشد که سخنان غير آسماني که خود آن را جعل ميکردند، به لحني ميخواندند که با آن لحن تورات را ميخواندند تا وانمود کنند اين سخنان نيز جزء تورات است، با اينکه از تورات نبود يا در عبارت "وَإِن تَلْوُواْ"به این معنی است که: آنچه را ديده ايد، موقع به زبان آوردن با چرب زباني طور ديگري جلوه دهيد يا به عبارت ديگر تحريف کنيد) |
| ۳۲۷ | لَا تُلْهِکُمْ | شما را سرگرم نسازد (ازمصدر الهاء به معناي مشغول و سرگرم شدن به کاري و غفلت از کاري ديگر است) |
| ۳۲۸ | لَا تُلْهِيهِمْ | آنان را مشغول و سرگرم نمي کند |
| ۳۲۹ | لَا تُمَارِ | بحث و مجادله نکن(از مرية که معنايش به پستان ماده شتر جهت دوشيدن شير دست کشيدن است و جدال را از اين روممارات خواندهاند که شخص مجادله کننده با کلام خود ميخواهد همه حرفهاي طرف خود را از او بدوشد و رد کند) |
| ۳۳۰ | لَا تَمْتَرُنَّ | اصلاً شک نکنيد |
| ۳۳۱ | لَا تُمَتَّعُونَ | برخوردار نمي شويد |
| ۳۳۲ | لَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْکَ | اصلاً دو چشم خود را نَکِش("وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْکَ إِلَىٰ مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِّنْهُمْ زَهْرَةَ ٱلْحَيَاةِ ٱلدُّنيَا لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ وَرِزْقُ رَبِّکَ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ: و اصلاً دو چشمت را نکِش(خيره مشو) به آنچه با آن به عنوان شکوفه(زينت زودگذر) زندگي دنيا گروههايي از آنان را بهره مند کرديم تا در آن، آنها را بيازماييم(به ثروت ثروتمندان نگاه طولاني نکن) و رزق پروردگارت بهتر و باقي تر است(حسرت ثروت اغنیاء که وسیله آزمایش انهاست، را نخور و بدان آنچه پروردگارت از رزق حلال و هدایت، روزیت کرده بهتر و باقی تر است)") |
| ۳۳۳ | لَا تُمْسِکُواْ بِعِصَمِ ٱلْکَوَافِرِ | تمسک نکنيد به عقد ازدواج با کافران(بعد از مسلمان شدن يکي از زوجين کافر ديگر عقد آنها معتبر نيست. از امساک به معني دست آويختن و چنگ زدن به چيزي است) |
| ۳۳۴ | لَا تُمْسِکُوهُنَّ | آن زنان را نگه نداريد (از امساک به معني دست آويختن و چنگ زدن به چيزي است) |
| ۳۳۵ | لَا تَمَسُّوهَا بِـ | به آن نرسانيد |
| ۳۳۶ | لَا تَمْشِ | قدم نزن - راه مرو |
| ۳۳۷ | لَا تَمْلِکُ | مالک نيست (اختيار ندارد) |
| ۳۳۸ | لَا تَمْلِکُونَ | مالک نيستيد(ملک يعني استقلال داشتن در کار و امور مربوط به خود) |
| ۳۳۹ | لَا تَمْنُن | منّت نگذار (از کلمه منّ به معني نعمت دادن زياد و با ارزش است و منّت به معناي آن است که نعمتي که به کسي داده اي را با زبان خود، بر او سنگين سازي يا به عبارت ديگر کاري را که براي او کرده اي بزرگ بشماري. از آنجا که منشأ اصلی نعمتها از پروردگار است و نعمتهايي که پروردگار متعال به ما داده همه بزرگ و با ارزشند منت نهادن پروردگار تعالي پسنديده است اما اگر گوينده اي غير از او بگويد: "بر شما منت نهادم"، پسنديده نيست چون ديگران مالک چيزي نيستند و مالک همه چيز پروردگار است. "وَلَا تَمْنُن تَسْتَکْثِرُ " یعنی : منّت مگذار در حالی که در نظرت بسیار آمده است(کار خیري را که براي کسی کرده اي بزرگ نشمار در حالی کار خیر خود را بزرگ و بسیارتصور کرده ای چون پروردگارت مالک هر چیز است و توفیق این کار خیر را او به تو داده است)) |
| ۳۴۰ | لَا تَمُنُّواْ | منت نگذاريد(از کلمه منّ به معني نعمت دادن زياد و با ارزش است و منّت به معناي آن است که نعمتي که به کسي داده اي را با زبان خود، بر او سنگين سازي يا به عبارت ديگر کاري را که براي او کرده اي بزرگ بشماري. از آنجا که منشأ اصلی نعمتها از پروردگار است و نعمتهايي که پروردگار متعال به ما داده همه بزرگ و با ارزشند منت نهادن پروردگار تعالي پسنديده است اما اگر گوينده اي غير از او بگويد: "بر شما منت نهادم"، پسنديده نيست چون ديگران مالک چيزي نيستند و مالک همه چيز پروردگار است) |
| ۳۴۱ | لَا تَمُوتُنَّ | هرگز نميريد |
| ۳۴۲ | لَا تَمِيلُواْ | مايل نشويد (عبارت " فَلَا تَمِيلُواْ کُلَّ ٱلْمَيْلِ "يعني "پس تمايل خود را به طور كامل متوجه يك طرف ننماييد") |
| ۳۴۳ | لَا تَنَابَزُواْ | به يکديگر لقب زشت ندهيد(از نبز به معني لقب و به نظر بعضي لقب زشت) |
| ۳۴۴ | لَا تَنَازَعُواْ | بايکديگر نزاع وستيزه نکنيد |
| ۳۴۵ | لَا تَنَاصَرُونَ | يکديگر را ياري نمي کنيد |
| ۳۴۶ | لَا تَنتَصِرَانِ | يکديگر را ياري نمي کنيد |
| ۳۴۷ | لَا تَنسَ | فراموش نکن |
| ۳۴۸ | لَا تَنسَيٰ | فراموش نمي کني |
| ۳۴۹ | لَا تُنصَرُونَ | ياري نمي شويد |
| ۳۵۰ | لَا تَنصُرُوهُ | که اورا ياري نکنيد (چون شرط شده براي جمله بعدي جزم گرفته) |
| ۳۵۱ | لَا تَنطِقُونَ | حرف نمي زنيد - سخن نمي گوييد |
| ۳۵۲ | لَا تُنظِرُونِ | مرا مهلت ندهيد(مخفف"لَا تُنظِرُونِي") |
| ۳۵۳ | لَا تَنفُذُونَ | نفوذ نمي کنيد |
| ۳۵۴ | لَا تَنفِرُواْ | کوچ نکنيد - با شتاب بیرون نروید |
| ۳۵۵ | لَا تَنفَعُ | سودي ندارد - فایده ندارد |
| ۳۵۶ | لَا تَنفَعُهَا | به آن سود ندهد |
| ۳۵۷ | لَا تَنفَعُهَا | سودي برايش ندارد |
| ۳۵۸ | لَا تُنفِقُواْ | انفاق نکنيد (کلمه انفاق به معناي بذل مال و صرف آن در رفع حوايج خويشتن و يا ديگران است) |
| ۳۵۹ | لَا تُنفِقُواْ | که انفاق نمي کنيد(کلمه انفاق به معناي بذل مال و صرف آن در رفع حوايج خويشتن و يا ديگران است) |
| ۳۶۰ | لَا تَنقُصُواْ | کم نکنيد - نکاهید |
| ۳۶۱ | لَا تَنقُضُواْ | نقض نکنید-نگسلید- وانتابانید(نقض که مخالف ابرام است، به معناي فساد چيزي مانند طناب است که محکم شده یا باز شدن چیزی که محکم گره خورده. کلمه نکث نيز به معناي نقض است و هر چيزي که بعد از تابيده شدن و يا رشته شدن نقض گردد، آن را انکاث ميگويند، چه طناب باشد و چه رشته) |
| ۳۶۲ | لَا تَنکِحُواْ | ازدواج نکنيد |
| ۳۶۳ | لَا تُنکِحُواْ | به ازدواج در نیاورید (عبارت"لَا تُنکِحُواْ ٱلْمُشِرِکِينَ" یعنی :زنان با ايمان را به ازدواج مردان مشرک در نياوريد) |
| ۳۶۴ | لَا تَنْهَرْ | مرنجان(ازکلمه نهر به معناي زجر و رنجاندن با غلظت و خشونت است که يا با داد زدن به روي کسي انجام ميگيرد و يا با درشت حرف زدن ) |
| ۳۶۵ | لَا تَنْهَرْهُمَ | آنان را مرنجان(ازکلمه نهر به معناي زجر و رنجاندن با غلظت و خشونت است که يا با داد زدن به روي کسي انجام ميگيرد و يا با درشت حرف زدن) |
| ۳۶۶ | لَا تَنْهَرْهُمَا | آن دو را مرنجان (ازکلمه نهر به معناي زجر و رنجاندن با غلظت و خشونت است که يا با داد زدن به روي کسي انجام ميگيرد و يا با درشت حرف زدن) |
| ۳۶۷ | لَا تَنِيَا | شما دو نفر سستي نکنيد (کلمه تنيا از وني به معناي فتور و سستي است) |
| ۳۶۸ | لَا تُوَاعِدُوهُنَّ | به آن زنان وعده ندهيد - با آن زنان قرار نگذاريد (کلمه "وعد" بدون همراهي با کلمه وعيد هم معناي وعده خير مي دهد و هم به معناي وعده شر. ولي اگر هر دو با هم در کلامي بيايند، وعد به معناي وعده خير و وعيد به معناي وعده شرّ خواهد بود. لذا خلف و شکستن وعده مقبوح و زشت ولي خلف وعيد نشانه ي كرم و لطف است به عبارتي اگر بگويي پاداشي مي دهم و ندهي زشت است اما اگر بگويي تنبيه و عقابي خواهم كرد و بعد نكني نشانه ي بخشش و گذشت بوده و پسنديده است. بنابراین پروردگار تعالي هرگز خُلف وعده نمي كند ولي ممكن است از لطف و كرمش، خلف وعيد كند) |
| ۳۶۹ | لَا تَوْجَلْ | نترس(از وجل به معني ترس) |
| ۳۷۰ | لَا تَوَلَّوْاْ | رويگردان نشويد |
| ۳۷۱ | لَا تُوَلُّوهُمُ ٱلْأَدْبَارَ | به آنان پشت نکرده به این سو و آن سو فرار نکنید(لَا تُوَلُّوهُمُ: از هر طرف با آنان روبرو می شوید به سوی دیگر فرار نکنید از کلمه "ولّی"به معنی هر سو مي رود برگردانده مي شود) |
| ۳۷۲ | لَا تَهْدِي | هدايت نمي كني (اصل در معنای این کلمه بازگشتن است. هدايت به معناي راهنمائي به سوي مطلوب به نرمي و لطف است و اهتدا پذيرفتن از دل و جان هدايت و ايستادگي در راه کسب و طلب نمودن آن است چون از معانی که باب افتعال به معنی اصلی فعل اضافه می کند پذیرش، کوشش و مبالغه و طلب کردن است) |
| ۳۷۳ | لَا تَهِنُواْ | سستي نکنيد و ناتوان نشويد (از کلمه وهن که در اصل به معناي ضعف در خلقت و يا در خُلق است) |
| ۳۷۴ | لَا تَهْوَيٰ | متمايل نيست (در اصل از کلمه هوي به معني سقوط است) |
| ۳۷۵ | لَا تَهْوَيٰ أَنفُسُکُمُ | خودتان نمی پسندید- باب ميل شما نيست - مطابق هوي و هوستان نبود(در اصل از کلمه هوي به معني سقوط است، "أَفَکُلَّمَا جَاءَکُمْ رَسُولٌ بِمَا لَا تَهْوَىٰ أَنفُسُکُمُ ٱسْتَکْبَرْتُمْ: آيا پس هر گاه پيامبري آنچه را خودتان نمی پسندید برایتان آورد، استکبار مي ورزيد") |
| ۳۷۶ | لَا تَيْأَسُواْ | مأيوس نشويد -نااميد نشويد |
| ۳۷۷ | لَا تَيَمَّمُواْ | قصد نکنيد(کلمه تيمم به معني قصد کردن است) |
| ۳۷۸ | لَا جَرَمَ | حقـّاً - ثابت و يقيني است (جَرَم َ:قطع کرد -بريد و لَا جَرَمَ کنايه از اين است که سخني که بعد از آن مي آيد قطع کننده و باطل کننده اي ندارد) |
| ۳۷۹ | لَا جُنَاحَ | گناه ندارد - جايز است |
| ۳۸۰ | لَا مِسَاسَ | نزدیکم نشوید (مِساس به معنی تماس است) |
| ۳۸۱ | لَا نُؤْمِنُ | ايمان نياوريم |
| ۳۸۲ | لَا نَبْتَغِي | خواهان و طالب نيستيم("وَإِذَا سَمِعُواْ ٱللَّغْوَ أَعْرَضُواْ عَنْهُ وَقَالُواْ لَنَا أَعْمَالُنَا وَلَکُمْ أَعْمَالُکُمْ سَلَامٌ عَلَيْکُمْ لَا نَبْتَغِي ٱلْجَاهِلِينَ(قصص۵۵):(ادامه وصف اهل کتابی که به قرآن کریم هم ایمان آوردند:)همچنین هنگامی که لغو(لَغْو: هر چیزی که اثر و فایده ای ندارد) را شنیدند، از آن رو گرداند(امام علی علیه السلام می فرمایند: "آنچه (پروردگار تعالی) بر دو گوش واجب نمود چنین است: با دل و جان گوش دادن به ذکر الله و گوش سپردن به آنچه از کتاب او تلاوت می شود و ترک تمایل به آنچه موجب خشمش می گردد") و گفتند: "اعمال ما فقط برای ماست(عمل ما خوب وبدش عاقبت فقط گریبان خودمان را می گیرد) و اعمال شما فقط برای شماست(اگر عمل ما آن گونه که شما می گویید بد است ضررش فقط به خودمان می رسد پس بحث بر سر خوب و بد آنها را کنار بگذاریم) سلام بر شما(در زبان عرب در هنگام خداحافظی نیز از کلمه "سلام" استفاده می کنند و منظور از سلام در این آیه سلامی است که به هنگام خداحافظی گفته می شود. همان گونه که در آیه شریفه ۶۳ از سوره مبارکه فرقان آمده بود بندگان پروردگار رحمان دارای تواضعند و به دلیل همین تواضع این موضوع |
| همیشگی که جاهلانی قصد تحقیر و کوچک شمردنشان را دارند، برایشان سنگین نیست و وقتشان را برای اثبات خود به آنها، هدر نمی دهد و بحث با جاهلان را بلافاصله با خداحافظی کردن از آنها پایان داده و از آنها جدا می شوند) خواهان و طالب جاهلان نیستیم(به دنبال اینکه افراد جاهل را دور خودمان جمع کنیم نیستیم") | ||
| ۳۸۳ | لَا نَتَوَکَّلَ | كه توكل نكنيم (توکل يعني اختيار خود را در امري به ديگري(وکيل) بدهد ولازمه اش اطاعت کامل از وکيل است) |
| ۳۸۴ | لَا نُخْلِفُهُ | از آن تخلف نكنيم |
| ۳۸۵ | لَا نَدْرِي | نمي دانيم |
| ۳۸۶ | لَا نَرَيٰ | نمي بينيم |
| ۳۸۷ | لَا نُرِيدُ | نمي خواهيم |
| ۳۸۸ | لَا نُسْأَلُ | باز خواست نمي شويم - سؤال نمي شويم (اصل در معنای سؤال طلب کردن است البته طلب کردن کسی که دارای شعور است حال این طلب کردن می تواند طلب پاسخ برای یک پرسش باشد یا طلب مالی برای رفع یک حاجت) |
| ۳۸۹ | لَا نَسْأَلُکَ | از تو نمي خواهيم (اصل در معنای سؤال طلب کردن است البته طلب کردن کسی که دارای شعور است حال این طلب کردن می تواند طلب پاسخ برای یک پرسش باشد یا طلب مالی برای رفع یک حاجت) |
| ۳۹۰ | لَا نَسْقِي | آب نمي دهيم |
| ۳۹۱ | لَا نَسْمَعُ | نمي شنويم (کلمه سمع گاهي در معناي شنيدن صدا و سخن اطلاق ميشود و گاهي در غرضي که عاقلان از شنيدن سخن دارند، يعني قبول کردن سخن و عمل به آن) |
| ۳۹۲ | لَا نَشْتَرِي | نمي فروشيم |
| ۳۹۳ | لَا نُشْرِکَ | شريک نگيريم(اگر برای به دست آوردن چیزی یا خوشایند کسی نافرمانی پروردگار را کنند در این صورت آن چیز یا آن شخص را شریک پروردگار کرده اند و در واقع مشرک شده اند) |
| ۳۹۴ | لَا نُضِيعُ | ضايع نمي كنيم |
| ۳۹۵ | لَا نُطِيعُ | اطاعت نمي كنيم |
| ۳۹۶ | لَا نَعْبُدَ | كه نپرستيم(در عبارت "أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا ٱللَّهَ "آخرش به دليل "أن" ناصبه منصوب شده كه البته نون "أن"هم با ادغام يرملون حذف شده است. عبادت و اطاعت و بندگی مي کنيم (عبادت و پرستش يعنی اينکه رفتار انسان طوری باشد که نشان دهد مالکش کسی است که قصد عبادتش را دارد. به عبارت ساده تر عبادت يعني رفتاري که عبد و بنده بودن را نشان دهد و هر کس که بنده ی ديگری است، خلاف فرمان او عمل نمی کند. بنا به روایات(از جمله پاسخ امام صادق علیه السلام به پرسش "عنوان بصری") و آیات قرآن کریم، بنده پروردگار سه نشانه دارد ۱- خودش را مالک چیزی نمی داند(چون هر چه دارد را پروردگار به او داده) برای همین بخشش و انفاق برایش آسان است ۲- به هر چه پروردگار برایش پسندیده راضی است چون یقین دارد خیرش در آن است پس تدبیر کارش را به او سپرده بنابراین تحمل مصائب دنیا برایش آسان شده است ۳- پرداختن به آنچه پروردگار به او امر کرده و پرهیز از آنچه نهی نموده، آن قدرمشغولش نموده که به کارهای بیهوده از قبیل فخر فروشی به دیگران و مجادله با آنان نمی پردازد) |
| ۳۹۷ | لَا نُفَرِّقُ | فرق نمي گذاريم |
| ۳۹۸ | لَا نُقَاتِلَ | كه نجنگيم (یکی از معانی که باب مفاعلة به معنی اصلی فعل اضافه می کند انجام آن فعل به صورت دو طرفه(مشارکت درانجام فعل توسط دو يا چند نفر) است مثل "مکاتبه" که معنی نوشتن دو طرفه را می دهد به همین دلیل مقاتلة به معنی یکدیگر را کشتن یا همان جنگیدن می باشد) |
| ۳۹۹ | لَا نُقِيمُ | برپا نمي كنيم ("أُوْلَـٰئِکَ ٱلَّذِينَ کَفَرُواْ بِئَايَاتِ رَبِّهِمْ وَلِقَائِهِ فَحَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فَلَا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَامَةِ وَزْنًا: تو شاهد باش(بر این گفته پروردگار) آنان کسانی هستند که به آیات پروردگارشان و دیدار او کفر ورزیدند(آیات الهی را که شامل فرامین او بود و خیر و صلاح دنیا و آخرت خودشان را شامل می شد، نادیده گرفتند و همچنین قیامت را از یاد برده یا انکار می کردند. در آیات متعددی از قرآن کریم به دیدار پروردگار یا همان لقاء الله اشاره شده است. ملاقات با پروردگار برای هر کسی وقتی اتفاق می افتد که او به این درک برسد که خودش هیچ است و همه چیز از پروردگار است و همه انسانها عاقبت به این فهم خواهند رسید. انسانهای برگزیده در همین دنیا و بقیه پس از مرگشان می فهمند که خود هیچند و همه چیز از پروردگار است گرچه این فهم در آن زمان، دیگر سودی برای بدکاران ندارد) پس در نتیجه اعمالشان باطل شد. از این رو روز قیامت برای آنها وسایل وزن کردن و سنجش بر پا نمی کنیم(چون عملی برایشان نمانده دیگر لازم نیست برای آنها مقایسه و وزن کردن و سنجش اعمال صورت بگیرد مثل کسی که در برگه امتحانش به جای نوشتن و پاسخ دادن، |
| خط خطی کرده و اشکال زشت و نامربوط کشیده، چنین برگه ای دیگر تصحیح کردن ندارد و بدون تصحیح، نمره صفرش مشخص است. از مصادیق این آیه ریاکارانند در واقع در آخرت چون عملشان برای پروردگار نبوده نباید امید پاداش از طرف او را داشته باشند همانطور که کارگری که برای همسایه کار کرده، حقوقش را از شما نمی خواهد کسی هم که برای غیر پروردگار کار کرده در آخرت نباید پاداشش را از پروردگار طلب نماید. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: "هرگاه کردار نیکی انجام دهی و نظرت غیر پروردگار باشد از آن کردار انتظار پاداشی نداشته باش زیرا که پروردگار عزّوجلّ می‌فرماید: "فَلا نُقِیمُ لَهُمْ یَوْمَ الْقِیامَةِ وَزْناً"")") | ||
| ۴۰۰ | لَا نَکْتُمُ | پنهان نمي كنيم |
| ۴۰۱ | لَا نُکَذِّبَ | كه تكذيب نمي كرديم |
| ۴۰۲ | لَا نُکَلِّفُ | تكليف نمي كنيم |
| ۴۰۳ | لَا هُمْ يَحْزَنُونَ | نه آنها اندوهگين مي شوند - آنها اندوهگين نمي شوند(حزن:اندوهي که بر دل سنگيني کند از آنچه واقع شده یا ممکن است در آینده واقع شود) |
| ۴۰۴ | لَا هُمْ يَذَّکَّرُونَ | نه آنها متذكر مي شوند - آنها متذكر نمي شوند ( تذكر در اصل به معناي منتقل شدن از نتيجه به مقدمات نتيجه و يا منتقل شدن از مقدمات به نتيجه است بنابراين ذکر پروردگار يعني اين که هر خير و خوبي که به ما مي رسد، پروردگار را مسبب اصلي آن بدانيم که واقعيت نيز همين است) |
| ۴۰۵ | لَا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ | نه از آنان مي خواهند كه عذر خواهي كنند (عتب به معناي غضب و حزن است، وقتي گفته ميشود : فلاني بر فلاني عتب کرد معنايش اين است که غم او را خورد و اگر برگردد و دلجوئيش کند ميگويند عاتبه و اسم اين ماده عتبي است، يعني برگشتن معتوب عليه به چيزي که مايه رضايت عاتب باشد و کلمه استعتب به معناي از او خواست که دلجوئي کند ميباشد) |
| ۴۰۶ | لَا هُمْ يُنصَرُونَ | نه آنان ياري مي شوند - آنان ياري نمي شوند |
| ۴۰۷ | لَا هُمْ يُنظَرُونَ | نه آنان مهلت داده شوند - آنان مهلت داده نمي شوند |
| ۴۰۸ | لَا هُمْ يُنقَذُونَ | نه آنان نجات داده مي شوند - آنان نجات داده نمي شوند |
| ۴۰۹ | لَا يُؤَاخِذُکُمُ | شما را بازخواست نمي كند(کلمه اخذ هم به معنی گرفتن با دست است مثل"أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ: قسمتی از سر برادرش را گرفت" یا گرفتن از جنس گرفتن عهد و پیمان یا قبول نمودن قربانی و ... که در آن الزاماً دست نقشی ندارد مانند:" أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَاقَ ٱلنَّبِيِّيْنَ" و یا گرفتن به معنی بیرون آوردن از جای امن برای مجازات و هلاک کردن مثل: " فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ " یا در پیش گرفتن یا اتخاذ راه و روش می باشد مانند "إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا: که یا عذاب کنی یا در موردشان نیکویی در پیش گیری"، پس در حقيقت معناي جامعي که در همه اين موارد از استعمال ماده اخذ ديده ميشود ، عبور دادن چيزي از جهتي به جهات ديگر است) |
| ۴۱۰ | لَا يُؤْتُونَ | نمي دهند |
| ۴۱۱ | لَا يُؤْخَذْ | گرفته نمي شود ( چون جواب شرط واقع شده جزم گرفته است)(کلمه اخذ هم به معنی گرفتن با دست است مثل"أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ: قسمتی از سر برادرش را گرفت" یا گرفتن از جنس گرفتن عهد و پیمان یا قبول نمودن قربانی و ... که در آن الزاماً دست نقشی ندارد مانند:" أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَاقَ ٱلنَّبِيِّيْنَ" و یا گرفتن به معنی بیرون آوردن از جای امن برای مجازات و هلاک کردن مثل: " فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ " یا در پیش گرفتن یا اتخاذ راه و روش می باشد مانند "إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا: که یا عذاب کنی یا در موردشان نیکویی در پیش گیری"، پس در حقيقت معناي جامعي که در همه اين موارد از استعمال ماده اخذ ديده ميشود ، عبور دادن چيزي از جهتي به جهات ديگر است) |
| ۴۱۲ | لَا يُؤْخَذُ | گرفته نمي شود (کلمه اخذ هم به معنی گرفتن با دست است مثل"أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ: قسمتی از سر برادرش را گرفت" یا گرفتن از جنس گرفتن عهد و پیمان یا قبول نمودن قربانی و ... که در آن الزاماً دست نقشی ندارد مانند:" أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَاقَ ٱلنَّبِيِّيْنَ" و یا گرفتن به معنی بیرون آوردن از جای امن برای مجازات و هلاک کردن مثل: " فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ " یا در پیش گرفتن یا اتخاذ راه و روش می باشد مانند "إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا: که یا عذاب کنی یا در موردشان نیکویی در پیش گیری"، پس در حقيقت معناي جامعي که در همه اين موارد از استعمال ماده اخذ ديده ميشود ، عبور دادن چيزي از جهتي به جهات ديگر است) |
| ۴۱۳ | لَا يُؤَخَّرُ | تأخير نميپذيرد |
| ۴۱۴ | لَا يُؤَدِّهِ | آن را باز نمي گرداند |
| ۴۱۵ | لَا يُؤْذَنُ | اجازه داده نمي شود |
| ۴۱۶ | لَا يُؤْذَيْنَ | آن زنان آزار داده نمی شوند("يَا أَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ قُل لِّأَزْوَاجِکَ وَبَنَاتِکَ وَنِسَاءِ ٱلْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِن جَلَابِيبِهِنَّ ذَالِکَ أَدْنَىٰ أَن يُعْرَفْنَ فَلَا يُؤْذَيْنَ وَکَانَ ٱللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا: آهای پیامبر(در "یا أَیهَا" اصرار برای جلب توجه مخاطب بیشتر از "یا" و "ایها" به تنهایی است)، به همسرانت و دخترانت و زنانِ مؤمنین بگو: " قسمتی از روسریهایشان را بر روی خودشان پیش بکشند آن(انداختن ادامه روسری بر روی گریبان) نزدیکتر است به اینکه شناخته شوند(مردم او را به عنوان یک زن مسلمان بشناسند) در نتیجه اذیت نشوند(در مورد شأن نزول این آیه گفته شده است تعدادی از زنان مسلمان که قصد شرکت در نماز جماعت ظهر به امامت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را داشتند از آنجا که در آن ساعت خلوت روز به دلیل گرمای بسیار خروج یک زن از خانه معمولی نبود، مورد اذیت و آزار افراد فاسد مدینه قرار گرفته بودند. قبل از اسلام مرسوم بوده که زنان روسری می پوشیدند ولی پایین آن را پشت سر می انداختند در این آیه از زنان مؤمن می خواهد که طرز روسری پوشیدنشان را به شکلی قرار دهند که گریبانشان را بپوشاند و به این نحو از زنان غیر |
| مسلمان متمایز گردند و شناخته شوند و مورد تعرض افراد فاسد قرار نگیرند به عبارت دیگر افراد فاسد آن زمان مدینه با دیدن این شکل روسری پوشیدن یک زن می فهمیدند که او زنی مسلمان و بنابراین پاک دامن است واهل فساد نیست بنابراین متعرض او نمی شدند وبه سراغ دیگران می رفتند(البته این سخن به این معنی نیست که هر زن بی روسری هرزه و فاسد باشد). در آیه شریفه ۳۱ سوره مبارکه نور مشخص می گردد که کاربرد اصلی این روسری، پوشاندن سینه و گریبان زنان است("وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّ: بنابراین باید که روسریهایشان را بر گریبانهایشان بیندازند") بنابراین تصور برخی که گمان می کنند که این روسری باید به نحوی پوشیده شود که حتی یک تار مو و ذره ای بیشتر از قرص صورت نمایان نگردد، یک نظر افراطی و زیاده روی است. در واقع اصل در فلسفه و دلیل حجاب زنان بنا بر آیات قرآن کریم علامتی است برای مردان که به زنی که چنین نشانه ای دارد، طمع نداشته باشند چون او با این علامت(پوشاندن گریبان و سینه هایش علاوه بر پوشش معمول بدن)، اعلام نموده که اهل هرزگی نیست ولی متأسفانه در طول تاریخ | ||
| لَا يُؤْذَيْنَ | مردان هوسبازی که حتی اگر از یک زن تنها چشم او معلوم باشد، باز هم تحریک می شوند به غلط ملاک حجاب زنان را تحریک نشدن مردان قرار داده خودسرانه و بدون سندی الهی برای پوشش زنان مقررات وضع نموده اند)" البته الله همواره و بی اندازه آمرزنده و مهربان بوده و هست(واجب بودن حجاب به معنای مجوز اجباری کردن آن نیست در ترجمه تفسیر المیزان جلد ۱۶ صفحه ۵۱۰ (ترجمه استاد موسوی همدانی) آمده: "زنان غير مسلمان و نيز کنيزان در آن دوره حجاب نداشتند و حجاب علامت زنان مسلمان بود و در نتيجه کسي متعرض آنان نمي شد..." با توجه به قول پروردگار تعالی که "لا اکراه فی الدین: هیچ اکراه و اجباری در دین نیست(آیه شریفه۲۵۶ سوره مبارکه بقره)" همچنین آیات شریفه ۹۹ سوره مبارکه یونس، ۲۸ سوره مبارکه هود، ۲۲ سوره | |
| مبارکه غاشیه که اجبار و اکراه را در دین ممنوع می کنند و رفتار پیامبر که در زمان حیاتشان در جامعه اسلامی حجاب را اجباری نکرده بود، بهتر است به جای پافشاری بر اجباری کردن حجاب، نگران عمل نکردن به این آیات شریفه و آیه شریفه یک از سوره مبارکه حجرات(يَا أَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُقَدِّمُواْ بَيْنَ يَدَيِ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِ: ای کسانی که ایمان آوردید بر الله و پيامبرش پيشی مگيريد) باشیم.ممکن است مخالفین این نظر به برخی احادیث یا روایات در این خصوص استناد کنند ولی خود پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند که احادیث ما رابه قرآن عرضه کنید اگر موافق با قرآن بود بپذیرید و گرنه به دیوار بکوبید. از آنجایی که هر کس اختیار نگاهش را دارد بی حجابی تعرضی به حقوق دیگران محسوب نمی شود . البته قرآن کریم حتی در خصوص زنان مسلمان سالخورده وقتی مجوز می دهد که بدون سر انداز باشند با عبارت " غَيْرَ مُتَبَرِّجَاتٍ بِزِينَةٍ " جلوی افراط در بی حجابی را هم می گیرد یعنی اگر حجاب و سر انداز داشتن اجباری نیست مجوزی هم برای لخت و عریان ظاهر شدن در جامعه صادر نشده است)") | ||
| ۴۱۷ | لَا يُؤْمِنُ | ايمان نمي آورد (ايمان عبارت است از سکون و آرامش علمي خاصي در نفس، نسبت به هر چيزي که ايمان به آن تعلق گرفته بنابراین عمل شخص نیز منطبق بر ایمانش می شود حال اگر کسي اين هماهنگی عمل با ایمان را نداشته باشد و بر خلاف ايمانش عمل کند، چنين کسي را فاسق گويند، چون کلمه فسق به معناي بيرون شدن است، وقتي ميگويند : فسقت التمرة که خرما از پوست خود بيرون شده باشد، که برگشت معنايش بيرون شدن از بندگي است. به زبان ساده تر ایمان به پروردگار یعنی اینکه یقین داشته باشی خیر و صلاحت در عمل به دستورات اوست . امام علی علیه السلام می فرمایند: " ایمان تصدیق به باطن(اعتقاد قلبی)، و اقرار به زبان و عمل به ارکان(عمل کردن با تمام توان) است و ايمان همه اش عمل است") |
| ۴۱۸ | لَا يُؤْمِنُواْ | ايمان نمي آورند(در عبارت "إِن يَرَوْاْ کُلَّ ءَايَةٍ لَّا يُؤْمِنُواْ بِهَا " جزمش به دليل جواب شرط بودن است. ايمان عبارت است از سکون و آرامش علمي خاصي در نفس، نسبت به هر چيزي که ايمان به آن تعلق گرفته بنابراین عمل شخص نیز منطبق بر ایمانش می شود حال اگر کسي اين هماهنگی عمل با ایمان را نداشته باشد و بر خلاف ايمانش عمل کند، چنين کسي را فاسق گويند، چون کلمه فسق به معناي بيرون شدن است، وقتي ميگويند : فسقت التمرة که خرما از پوست خود بيرون شده باشد، که برگشت معنايش بيرون شدن از بندگي است. به زبان ساده تر ایمان به پروردگار یعنی اینکه یقین داشته باشی خیر و صلاحت در عمل به دستورات اوست. امام علی علیه السلام می فرمایند: " ایمان تصدیق به باطن(اعتقاد قلبی)، و اقرار به زبان و عمل به ارکان(عمل کردن با تمام توان) است و ايمان همه اش عمل است") |
| ۴۱۹ | لَا يُؤْمِنُونَ | ايمان نمي آورند (ايمان عبارت است از سکون و آرامش علمي خاصي در نفس، نسبت به هر چيزي که ايمان به آن تعلق گرفته بنابراین عمل شخص نیز منطبق بر ایمانش می شود حال اگر کسي اين هماهنگی عمل با ایمان را نداشته باشد و بر خلاف ايمانش عمل کند، چنين کسي را فاسق گويند، چون کلمه فسق به معناي بيرون شدن است، وقتي ميگويند : فسقت التمرة که خرما از پوست خود بيرون شده باشد، که برگشت معنايش بيرون شدن از بندگي است. به زبان ساده تر ایمان به پروردگار یعنی اینکه یقین داشته باشی خیر و صلاحت در عمل به دستورات اوست. امام علی علیه السلام می فرمایند: " ایمان تصدیق به باطن(اعتقاد قلبی)، و اقرار به زبان و عمل به ارکان(عمل کردن با تمام توان) است و ايمان همه اش عمل است") |
| ۴۲۰ | لَا يَؤُودُهُ | بر او سخت و گران و مشقت آور نيست - خسته اش نمي كند (کلمه يؤد مضارع از مصدر أود است، که به معناي سنگيني و خستهکنندگي است و چون گفته شود : العمل الفلاني آد زيدا معنايش اين است که فلان عمل، زيد را خسته کرد و به ستوه آورد) |
| ۴۲۱ | لَا يَأْبَ | دريغ نورزد - ابا نكند - امتناع نكند |
| ۴۲۲ | لَا يَأْتِ بِـ | نمي آورد |
| ۴۲۳ | لَا يَأْتَلِ | کوتاهي نکنند - ترک نکنند - سوگند نخورند("وَلَا يَأْتَلِ أُوْلُواْ ٱلْفَضْلِ مِنکُمْ وَٱلسَّعَةِ أَن يُؤْتُواْ أُوْلِي ٱلْقُرْبَىٰ وَٱلْمَسَاکِينَ وَٱلْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلْيَعْفُواْ وَلْيَصْفَحُواْ أَلَا تُحِبُّونَ أَن يَغْفِرَ ٱللَّهُ لَکُمْ وَٱللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ: و کوتاهی نکنند صاحبان فضیلت و برتری از شما و وسعت و توانگری، که به خویشاوندان و مساکین و مهاجران در راه الله، بدهند(هر کس توانایی دارد نباید در رفع نیاز از خویشاوندانش کوتاهی کند و چنانچه پس از رفع نیاز آنها باز هم توانایی داشت به مساکین دیگر نیز عطا نماید و آنان که برای حفظ دینشان مجبور به ترک خانه و کاشانه خود شده اند. علاوه بر این فعل "لَا يَأْتَلِ" معنای "ترک نکنند" و "سوگند نخورند" نیز می دهد در مورد دوم(سوگند نخورند) شأن نزولی برای آیه نقل شده است مبنی بر اینکه پس از ماجرای إفک(تهمت زدن عده ای از مسلمانان به همسر پیامبر)، برخی از مسلمانان تصمیم گرفتند که بخششهای خود را به اصحاب افک(آنهایی که تهمت زده بودند و آنها که در پخش این شایعه نقش داشتند)، قطع کنند که این آیه آنها |
| را از این کار نهی می نماید البته هر سه معنا به صورت همزمان صحیح است و با یک تیر چند نشان زدن از زیباییهای متداول قرآن کریم است) و باید که عفو و گذشت کنند و بايد که از مجازات درگذرند و نادیده گیرند و روی خوش نشان دهند آیا دوست ندارید که الله برای شما بیامرزد البته الله همواره و بی اندازه آمرزنده و مهربان است(رحمت و آمرزشش حتی نصیب آن کس که به دیگران رحم نکرده هم می شود. امام حسين عليه السلام مي فرمايند: "با گذشت ترين مردم کسي است که از موضع قدرت گذشت کند")") | ||
| ۴۲۴ | لَا يَأْتُونَ | رو نمي آورند - نمي آيند |
| ۴۲۵ | لَا يَأْتُونَ بِـ | نمي آورند |
| ۴۲۶ | لَا يَأْتُونَکَ بِـ | براي تو نمي آورند |
| ۴۲۷ | لَا يَأْتِيکُمَا | براي شما دونفر نمي آيد |
| ۴۲۸ | لَا يَأْتِينَ بِـ | آن زنان نياورند |
| ۴۲۹ | لَا يَأْتِيهِ | به سويش نمي آيد |
| ۴۳۰ | لَا يَأْکُلُونَ | نخورند |
| ۴۳۱ | لَا يَأْکُلُهُ | آن را نمي خورد |
| ۴۳۲ | لَا يَأْلُونَکُمْ | در مورد شما کوتاهي نمي کنند |
| ۴۳۳ | لَا يَأْمُرُ بِـ | فرمان نمي دهد - امر نمي کند |
| ۴۳۴ | لَا يَأْمُرَکُمْ | نه اینکه به شما فرمان دهد -نه اینکه به شما امرکند |
| ۴۳۵ | لَا يَأْمَنُ | ايمن نمي داند - احساس امنيت نمي کند |
| ۴۳۶ | لَا يَبْخَسْ | كم نكند(از "بخس "به معناي نقص در وزن و اندازهگيري است و به معناي کم گذاشتن و حيف و ميل کردن مال مردم است ) |
| ۴۳۷ | لَا يُبْخَسُونَ | از آنان كاسته نخواهد شد- برای آنها کم گذاشته نمی شود(از "بخس "به معناي نقص در وزن و اندازهگيري است و به معناي کم گذاشتن و حيف و ميل کردن مال مردم است ) |
| ۴۳۸ | لَا يُبْدُونَ | آشکار نمي کنند آن زنان آشکار نکنند |
| ۴۳۹ | لَا يُبْدِينَ | ("وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا: و زینتشان را آشکار نکنند(زينت : آن حالت و وضعي که موجودي، به خود ميگيرد و باعث ميشود که موجودي ديگر جذب به آن شود) جز آنچه آشکار شد(آن اندازه ای از زینتشان را آشکار کنند که معمول جامعه ای است که در آن زندگی می کنند و اگر زنی در آن جامعه آن مقدار را آشکار کند به منزله چراغ سبز نشان دادن به نامحرمان برای بهره وری از زیباییهای او نیست. دلیل اینکه در آیه محدوده تعیین نکرده نیز همین است که این مقدار در جوامع مختلف با هم تفاوت دارد. در مورد این قسمت از آیه تنها چند روایت از امام صادق علیه السلام موجود است که از اجتماع این روایات و اشتراکشان با قرآن کریم مشخص می گردد که پوشاندن صورت و پوشاندن دستها از آرنج به پائین(وجه و ذراعان)، لازم نبوده و آرایش آن با موادی مانند سورمه مانعی ندارد و مصداق "إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا" است و گوش، گریبان وسینه جزء زینتهایی است که نباید آشکار گردد |
| شیطان هم با کشاندن انسان به زیاده روی و افراط، او را از رسیدن به کمال باز می دارد و هم با تفریط و کم گذاشتن. در مسأله حجاب نیز روش شیطان همین گونه است گروهی را با بی حجابی و بی بند و باری به گمراهی می کشاند و گروهی را با افراط در مسأله حجاب و اجبار نمودن دیگران برای رعایت آن، که گمراهی این گروه و آثار سوء آنها بر جامعه اگر از گروه اول بیشتر نباشد، کمتر نیست چون باعث انزجار مردم از دین می گردند و گناه زیر پا گذاشتن آیاتی از قبیل این آیات را نیز به دوش خواهند کشید: "... لَا تَغْلُواْ فِی دِینِکُمْ غَیرَ ٱلْحَقِّ ...: به ناحق در دینتان غلوّ و زیاده روی نکنید(آیه شریفه ۷۷ از سوره مبارکه مائده)"، "یا أَیهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُواْ لَا تُقَدِّمُواْ بَینَ یدَی ٱللَّهِ وَرَسُولِهِ ... : خطابم با کسانی است که ایمان آوردند، از الله و پیامبرش جلو نزنید(آیه شریفه ۱ از سوره مبارکه حجرات)"، "لَا إِکْرَاهَ فِی ٱلدِّینِ:در دین، هیچ اکراه و اجباری نیست(آیه شریفه ۲۵۶ از سوره مبارکه بقره)") | ||
| ۴۴۰ | لَا يُبْصِرُونَ | دارای بصیرت و بینایی نمی شوند(از معانی که باب افعال به ریشه فعل اضافه می کند، دارای چیزی شدن است) |
| ۴۴۱ | لَا يَبْعَثُ | بر نمي انگيزد (بعث :چيزي را به طرفي سوق و حرکت دادن) |
| ۴۴۲ | لَا يَبْغُونَ | نمي خواهند- طلب نمی کنند |
| ۴۴۳ | لَا يَبْغِيَانِ | آن دو به حدود هم تجاوز نمي کنند(بغي : طلب کردن حق ديگران از راه تعدي بر آنان) |
| ۴۴۴ | لَا يَبْلَيٰ | کهنه و پوسيده نمي شود (کلمه يبلي از ماده بلي است که به معناي کهنه شدن و پوسيدن چيزي است و در مقابل نو به کار ميرود) |
| ۴۴۵ | لَا يَتَّبِعُوکُمْ | از شما پيروي نمي كنند(جزمش به دليل جواب شرط واقع شدن است) |
| ۴۴۶ | لَا يُتْبِعُونَ | پيگيري نمي کنند (عبارت "لَا يُتْبِعُونَ مَا أَنفَقُواُ مَنّاً وَلَا أَذًي"يعني "منت و آزاري به دنبال انفاقشان نمي آورند") |
| ۴۴۷ | لَا يَتَّخِذِ | نبايد بگيرند (سکون آخر آن به دليل تقارن با ساکن يا تشديد کلمه بعد تبديل به حرکت کسره شده است)(کلمه اخذ هم به معنی گرفتن با دست است مثل"أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ: قسمتی از سر برادرش را گرفت" یا گرفتن از جنس گرفتن عهد و پیمان یا قبول نمودن قربانی و ... که در آن الزاماً دست نقشی ندارد مانند:" أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَاقَ ٱلنَّبِيِّيْنَ" و یا گرفتن به معنی بیرون آوردن از جای امن برای مجازات و هلاک کردن مثل: " فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ " یا در پیش گرفتن یا اتخاذ راه و روش می باشد مانند "إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا: که یا عذاب کنی یا در موردشان نیکویی در پیش گیری"، پس در حقيقت معناي جامعي که در همه اين موارد از استعمال ماده اخذ ديده ميشود ، عبور دادن چيزي از جهتي به جهات ديگر است) |
| ۴۴۸ | لَا يَتَّخِذَ | که نگيرد(کلمه اخذ هم به معنی گرفتن با دست است مثل"أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ: قسمتی از سر برادرش را گرفت" یا گرفتن از جنس گرفتن عهد و پیمان یا قبول نمودن قربانی و ... که در آن الزاماً دست نقشی ندارد مانند:" أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَاقَ ٱلنَّبِيِّيْنَ" و یا گرفتن به معنی بیرون آوردن از جای امن برای مجازات و هلاک کردن مثل: " فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ " یا در پیش گرفتن یا اتخاذ راه و روش می باشد مانند "إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا: که یا عذاب کنی یا در موردشان نیکویی در پیش گیری"، پس در حقيقت معناي جامعي که در همه اين موارد از استعمال ماده اخذ ديده ميشود ، عبور دادن چيزي از جهتي به جهات ديگر است) |
| ۴۴۹ | لَا يَتَدَبَّرُونَ | تدبّر نمي کنيد - نمي انديشيد - مو به مو مورد بررسي قرار نمي دهيد(از "دُبُر" به معنی پشت سر و کلمه تدبر که فعل يتدبرون مشتق از آن است به معناي اين است که چيزي را بعد و پشت سر چيز ديگر بگيريم و در مورد آيه شريفه"أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ ٱلْقُرْءَانَ وَلَوْ کَانَ مِنْ عِندِ غَيْرِ ٱللَّهِ لَوَجَدُواْ فِيهِ ٱخْتِلَافاً کَثِيراً: آیا در مورد قرآن تدبّر نمی کنید و اگر از جانب غیر خدا بود حتماً در آن اختلاف بسیاری می یافتند " به معناي تامل در يک آيه بعد از آيهاي ديگر و يا تامل و دقتي ديگر بعد از دقت قبل، در يک آيه است، ليکن از آنجا که غرض آيه شريفه بيان اين جهت است که در قرآن کريم اختلافي نيست و قهراً بود و نبود اختلاف در بيش از يک آيه تصور دارد، لذا احتمال اول يعني تامل در يکايک آيات منظور عمده است، هر چند که اين معنا احتمال دوم را هم نفي نميکند. به عبارت ساده تر تدبّر در قرآن کریم با کنارهم قرار دادن تمام آیات مربوط به یک موضوع و همچنین نظر کردن در یک آیه از جوانب مختلف، حاصل می شود) |
| ۴۵۰ | لَا يَتَسَاءَلُونَ | از يكديگر نمي پرسند("فَإِذَا نُفِخَ فِي ٱلصُّورِ فَلَا أَنسَابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَلَا يَتَسَاءَلُونَ: پس وقتی که در آن صور(آن صور معروف) دمیده شد(صُور: بوق - شاخی تو خالی که با دمیدن در آن صدایی بلند و پر طنین ایجاد می گردد که از آن صدا برای اعلان همگانی یک خبر استفاده می کردند. "نفخ صور": دمیدن در صور(بوق)، بنا به آیات قرآن کریم وقتی پروردگار تعالی اراده نماید تا قیامت برپا شود نوعی ارتعاش، فرکانس یا صدا در دو نوبت در کل جهان منتشر می گردد شگفت انگیز اینکه مدلی که هم اکنون دانشمندان برای شکل کلی جهان پس از انفجار بزرگ(Big Bang) ترسیم می کنند، Horn-Shaped Universe نامیده می شود یعنی جهان بوق یا شاخی شکل پس دمیدن در بوق یعنی انتشار آن صدا و فرکانس در تمامی جهان. در نوبت اول "نفخ صور" با همین صدا، همه موجودات می میرند به قسمی که جز پروردگار حیّ و قیوم کسی زنده نمی ماند. سپس دوباره در صور دمیده می شود و این بار علاوه بر کسانی که به تازگی مرده اند، آنان که در گذشته مرده اند نیز دوباره زنده شده و محشور می شوند یعنی فرشتگان همه آنها را در محلی برای حسابرسی جمع می کنند) در آن هنگام هیچ نسب و خويشاوندي(نسب يعني همان رابطهاي که يک فرد از انسان را |
| از جهت ولادت و اشتراک در رحم به فرد ديگر مرتبط ميسازد) بینشان نیست و حتی از یکدیگر سؤال نمی کنند(آن قدر گرفتارند که از وابستگان و خویشاوندانشان سراغ نمی گیرند و احوالشان را نمی پرسند. البته روابط دوستی و خویشاوندی که در دنیا بین مردم برقرار است اگر بر مبنای جلب رضایت الهی باشد در آخرت نیز تداوم دارد به عبارت دیگر اگر در دنیا دوست یا خویشاوندی را به دلیل نیکوکاری و اطاعتش از پروردگار دوست بدارید و در بندگی پروردگار به یکدیگر یاری برسانید در آخرت نیز این دوستی و خویشاوندی برقرار است به این دلیل که در سوره مبارکه نحل آیه شریفه ۹۶ آمده بود: "آنچه نزد شماست، فانی است و پایان می یابد و آنچه نزد الله است، باقی است". | ||
| شخصی امام سجاد علیه السلام را در حال نماز دید که بسیار اشک می ریزد از ایشان پرسید: "ای فرزند رسول الله، شما را در چنین حالتی دیدم با اینکه دارای سه امتیاز هستی که هریک از آنها مایه امید و نجات است: یک، فرزند پیامبری. دو، شفاعت جدّت. سه، رحمت الهی" حضرت در جوابش فرمود: "اینکه فرزند پیامبرم مایه امیدی نیست زیرا پروردگار می فرماید: "در آن هنگام هیچ نسب و خويشاوندي بینشان نیست و حتّی از یکدیگر سؤال نمی کنند(سوره مبارکه مؤمنون آیه شریفه۱۰۱). شفاعت جدّم نیز امیدوار کننده نیست، زیرا پروردگار می فرماید: "آنها جز برای کسی که الله راضی است، شفاعت نمی‌کنند(سوره مبارکه انبیاء آیه شریفه۲۸) امّا رحمت الهی، خودش می فرماید: "إِنَّ رَحْمَتَ اللهِ قَرِیبٌ مِنَ المُحْسِنِینَ" ولی من نمی‌دانم از نیکوکاران هستم یا نه")") | ||
| ۴۵۱ | لَا يَتَّقُونَ | نمي پرهيزند - خود را حفظ نمي کنند (کلمه تقوي به معناي آن است که انسان خود را از آنچه ميترسد در محفظهاي قرار دهد .از آنجا که تقوی مخالف فجور است تقوی معادل اجتناب از فجور و دوري از هر عملي است که با کمال نفس منافات داشته باشد که در روايت هم تفسير شده به ورع و پرهيز از محرمات الهي به عبارت دیگر تقوا معادل با اطاعت از فرمان الهی، پرهيز از آن چه پروردگار متعال حرام نموده و مداومت بر ياد اوست) |
| ۴۵۲ | لَا يَتَکَلَّمُونَ | سخن نمي گويند |
| ۴۵۳ | لَا يَتَمَنَّوْنَهُ | آن را تمنّا نمي کنند |
| ۴۵۴ | لَا يَتَنَاهَوْنَ | يكديگر را نهي نمي كردند - يكديگر را باز نمي داشتند (به علت تركيبش با "كانوا"در عبارت "کَانُواْ لَا يَتَنَاهَوْنَ عَن مُّنکَرٍ " به صورت ماضي استمراري معني شده است) |
| ۴۵۵ | لَا يَتُوبُونَ | توبه نمي كنند |
| ۴۵۶ | لَا يُجَارُ | پناه داده نمي شود (اصل این کلمه از "جوار" به معنی همسایگی است و از آنجا که قاعدتًا هر موجودی که دیگری را به همسایگی پذیرفته از آن در برابر خطرات حمایت می کند معنای پناه دادن گرفته است. "لَا يُجَارُ عَلَيْهِ "يعني : برخلاف خواسته اش به كسي پناه داده نمي شود) |
| ۴۵۷ | لَا يُجَاوِرُونَکَ | در مجاورت تو نمي مانند |
| ۴۵۸ | لَا يُجِبْ | اجابت نكند (در عبارت "وَمَن لَّا يُجِبْ دَاعِيَ ٱللَّهِ فَلَيْسَ بِمُعْجِزٍ فِي ٱلْأَرْضِ "جزمش به دليل شرط واقع شدن برا ي جمله بعدي است) |
| ۴۵۹ | لَا يَجِدْ | نمي يابد ( در عبارت "مَن يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ وَلَا يَجِدْ لَهُ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلِيّاً وَلَا نَصِيراً "جزمش به دليل جواب شرط واقع شدن برا ي جمله قبلي است) |
| ۴۶۰ | لَا يَجِدُواْ | نيابند (در عبارت "فَلَا وَرَبِّکَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّيٰ يُحَکِّمُوکَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُواْ فِي أَنفُسِهِمْ حَرَجاً مِّمَّا قَضَيْتَ "جزمش به دليل " حتي " است) |
| ۴۶۱ | لَا يَجِدُواْ | كه نيابند (در عبارت "أَلَّا يَجِدُواْ مَا يُنفِقُونَ "جزمش به دليل حرف "أن" مي باشد كه البته نون "أن" نيز در لام ادغام يرملون شده است) |
| ۴۶۲ | لَا يَجِدُونَ | نمي يابند |
| ۴۶۳ | لَا يَجْرِمَنَّکُمْ | شما را نكِشاند - شما را وادار به انجام جرم نکند(جرمه و يجرمه معنايش اين است که او را وادار به جرم کرد و اگر معصيت را هم جريمه ميگويند چون وبال و عقوبت آن، که يا مال است و يا شکنجه بر آدمي تحميل ميشود . راغب گفته است : اصل در معناي ماده "جرم" بريدن است) |
| ۴۶۴ | لَا يُجْزَيٰ | جزا داده نمي شود (کلمه جزاء در اصل به معناي بي نيازي و کفايت است واصطلاحاً به عنوان پاداش متناسب باعمل از این رو که این پاداش از جهت جبران عملی که انجام شده کفایت می کند. فرق بين اجر و جزاء هم اين است که : کلمه اجر تنها در مورد پاداش استفاده می شود که شامل خير و منفعت است، ولي جزاء هم معنی پاداش می دهد و هم مجازات و عقاب که حالت شر و مضرت دارد) |
| ۴۶۵ | لَا يَجْزِي | بي نياز نمي کند - کفايت نمي کند (مشکلي را رفع نمي کند) (کلمه جزاء در اصل به معناي بي نيازي و کفايت است واصطلاحاً به عنوان پاداش متناسب باعمل از این رو که این پاداش از جهت جبران عملی که انجام شده کفایت می کند. فرق بين اجر و جزاء هم اين است که : کلمه اجر تنها در مورد پاداش استفاده می شود که شامل خير و منفعت است، ولي جزاء هم معنی پاداش می دهد و هم مجازات و عقاب که حالت شر و مضرت دارد) |
| ۴۶۶ | لَا يَجْعَلَ | تا قرار ندهد (جعل به معناي گرداندن، قرار دادن و خلق کردن است) |
| ۴۶۷ | لَا يُجَلِّيهَا | آشکارش نمي کند |
| ۴۶۸ | لَا يُحِبُّ | دوست ندارد("دوست نداشتن" در مورد پروردگار چون یک تغییر به حساب می آید، اتفاق نمی افتد چون چیزی قدرت ایجاد تغییر در او را ندارد ولی پروردگار، دوست نداشتن اولیای الهی مانند پیامبران و اهل بیت علیهم السلام را معادل دوست نداشتن خود می گیرد از آنجا که همه انسانها به غیر از معصومین علیهم السلام کم و بیش به ظلم دچار می شوند جملاتی نظیر "وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلظَّالِمِينَ" به این معنی نیست که پروردگار با همگان همیشه و بی اندازه مهربان(رحمان و رحیم) هیچ کس غیر از معصومین علیهم السلام را دوست ندارد بلکه به این معناست که هر کس به همان اندازه که دچار ظلم شده سهمش از محبت الهی کم می شود به فرض مثال کریمی را تصور کنید که شربتی گوارا بخشش می نماید و از ناحیه او هیچ محدودیتی در این بخشش نیست در این صورت هر کس ظرف کوچکتری با خود آورده سهم خود را کم کرده است به همین صورت گناه نیز گنجایش ظرف وجود انسان را برای دریافت رحمت الهی کاهش می دهد) |
| ۴۶۹ | لَا يُحِبُّونَکُمْ | آنان شما را دوست ندارند |
| ۴۷۰ | لَا يَحْتَسِبُ | گمان نمي برد - حساب نمي كند |
| ۴۷۱ | لَا يُحَرِّمُونَ | حرام نمي كنند - ممنوع نمي كنند (حكم به حرام وممنوع بودن نمي دهند) |
| ۴۷۲ | لَا يَحْزَنَّ | بايد كه آن زنان اندوهناك نشوند (حزن:اندوهي که بر دل سنگيني کند از آنچه واقع شده یا ممکن است در آینده واقع شود) |
| ۴۷۳ | لَا يَحْزُنکَ | تو را اندوهگين نسازد(حزن:اندوهي که بر دل سنگيني کند از آنچه واقع شده یا ممکن است در آینده واقع شود) |
| ۴۷۴ | لَا يَحْزُنُهُمُ | حزن و اندوه بر دلشان سنگینی نمي كند(حزن:اندوهي که بر دل سنگيني کند از آنچه واقع شده یا ممکن است در آینده واقع شود. حرکت میم در آخر آن به دلیل تقارنش با حرف ساکن یا تشدید دار کلمه بعد است. "لَا يَحْزُنُهُمُ ٱلْفَزَعُ ٱلْأَکْبَرُ وَتَتَلَقَّاهُمُ ٱلْمَلَائِکَةُ هَـٰذَا يَوْمُکُمُ ٱلَّذِي کُنتُمْ تُوعَدُونَ: حزن و اندوه آن ترس و وحشت بزرگ(ترس و وحشت قیامت که طبق آیه شریفه ۱۷ از سوره مبارکه مزمل اگر کودکی هم اکنون با آن ترس و وحشت روبرو شود، پیر می گردد) بر دلشان سنگینی نمی کند و فرشتگان با اشتیاق به استقبالشان(چون باب تفعل در "تَتَلَقَّاهُمُ" معنای "قبول اثر فعل" را اضافه می کند) می آیند (و فرشتگان در آن حال به آنها می گویند:) این روز شماست(این روز قیامت همه چیزش همان گونه است که شما می خواهید اشاره به آیه قبل که می فرمود اهل بهشت هر چه بخواهند برایش همیشه فراهم است در فارسی هم اگر وقایع روزی بر وفق مراد شخصی باشد مرسوم است که به او می گویند: "امروز روز تو است") که وعده داده می شدید(بنا به فرموده |
| امام صادق علیه السلام آن کار نیکی که منظور آیه "مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَیرٌ مِنْها وَ هُمْ مِنْ فَزَعٍ یوْمَئِذٍ آمِنُونَ" می باشد و باعث در امان بودن از وحشت روز قیامت است، ولایت و محبّت اهل بیت علیهم السلام است و آن بدی که اگر آورده شود صاحب آن بدی به حکم آیه "وَ مَنْ جاءَ بِالسَّیئَةِ فَکُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِی النَّار" با صورت به آتش در افتد، کینه و دشمنی اهل بیت علیهم السلام است)") | ||
| ۴۷۵ | لَا يَحْسَبَنَّ | بايد مپندارند |
| ۴۷۶ | لَا يَحُضُّ | ترغيب نمي كند - تشويق نمي كند |
| ۴۷۷ | لَا يَحْطِمَنَّکُمْ | مبادا که شما را بشكند(از ريشه حطم به معناي شكستن است. در عبارت "ٱدْخُلُواْ مَسَاکِنَکُمْ لَا يَحْطِمَنَّکُمْ سُلَيْمَانُ وَجُنُودُهُ "در این عبارت در مورد مورچه ها تعبیر به "شکستن" نموده است و این جلوه ای دیگر از انتخاب دقیق کلمات در متن قرآن کریم است، یافته های جدید علمی نشان می دهد که سطح خارجی بدن حشرات از جمله مورچه ها، از ماده ای شکننده به نام "کیتینِ اسکلروتیزه" ساخته شده است. کیتین به شکل خالص و اصلاح نشده خود ، شفاف ، پایدار ، مقاوم و کاملاً سخت است و ترکیبات آن با پروتئین های سخت شده و موادمعدنی و غالباً کربنات کلسیم، سخت تر و شکننده تر نیز می شود که به این فرایند اسکلروتیزاسیون می گویند.از این رو مناسبترین فعل برای یک مورچه زیر پا مانده "شکستن یا همان حطم" می باشد. |
| متاسفانه قبلاً در این مورد نوشته ای بدون تحقیق و ناقص در فضای مجازی منتشر شده بود که به جای ترغیب به سمت قرآن کریم موجب دافعه نیز می شد وعبارت ناصحیح "بدن مورچه ها از سلیس یا شیشه ساخته شده"در آن متن، به دست آویزی برای انکار قرآن تبدیل شده بود. ۱۴۰۰سال پیش در قرآن کریم به این واقعیت که مورچه ها شکننده اند، اشاره شده است آنچه اکنون علم بشر به آن رسیده، آیا قرآن چیزی جز کلام پروردگار است؟ چون جمله با فعل شروع شده با وجود فاعلِ جمع، فعلش مفرد آمده است و منصوب بودن این فعل (فتحه ی آخر به جای ضمه) به دلیل یک "حتی" محذوف است که در ترجمه می آید و آخر آن نیز یک نون مشدد آمده که نشانه ی تأکید است) | ||
| ۴۷۸ | لَا يَحِلُّ | حلال نيست(اصلش ازکلمه حل به معناي باز کردن گره است) |
| ۴۷۹ | لَا يَحِلُّونَ | حلال نيستند(اصلش ازکلمه حل به معناي باز کردن گره است) |
| ۴۸۰ | لَا يُحْمَلْ | برداشته نمي شود |
| ۴۸۱ | لَا يُحِيطُونَ | احاطه ندارند |
| ۴۸۲ | لَا يَحِيقُ | حلول نمي كند - نازل نمي شود - نمي رسد (کلمه يحيق در اصل يحق بوده است که يکي از دو قاف آن مبدل به ياء شده) |
| ۴۸۳ | لَا يَحْيَيٰ | زندگي نمي كند - نه زندگي مي كند |
| ۴۸۴ | لَا يَخَافُ | نمي ترسد |
| ۴۸۵ | لَا يَخَافُونَ | نمي ترسند |
| ۴۸۶ | لَا يَخْرُجُ | بيرون نمي آيد |
| ۴۸۷ | لَا يَخْرُجْنَ | آن زنان بيرون نروند |
| ۴۸۸ | لَا يُخْرِجَنَّکُمَا | شما دو نفر را بيرون نكند |
| ۴۸۹ | لَا يُخْرَجُونَ | بيرون آورده نمي شوند |
| ۴۹۰ | لَا يَخْرُجُونَ | بيرون نمي روند |
| ۴۹۱ | لَا يُخْزِي | خوار نمي سازد (خزي:خواري و هر پستي ديگري است که آدمي از آن شرم داشته باشد) |
| ۴۹۲ | لَا يَخْشَوْنَ | نمي ترسند(ازخشيت به معناي تاثر قلبي است از چيزي که انسان از اتفاق افتادن آن ترس دارد البته تاثري که همراه با اهميت باشد، يعني آن امر در نظر انسان امري عظيم و خطري بزرگ جلوه کند) |
| ۴۹۳ | لَا يُخَفَّفُ | خفیف و سبك نمي شود - تخفيف نمي پذيرد |
| ۴۹۴ | لَا يَخْفَوْنَ | مخفي نيستند- پوشيده نيستند |
| ۴۹۵ | لَا يَخْفَيٰ | مخفي نيست- پوشيده نيست |
| ۴۹۶ | لَا يُخْلِفُ | تخلف نمي كند |
| ۴۹۷ | لَا يَخْلُقُ | خلق نمي کند - مي سازد(کلمه خلق در اصل به معناي تقدير یا همان مشخص نمودن اندازه ها است) |
| ۴۹۸ | لَا يَخْلُقُونَ | خلق نمي کنند - نمي سازند (کلمه خلق در اصل به معناي تقدير یا همان مشخص نمودن اندازه ها است) |
| ۴۹۹ | لَا يَدْخُلَنَّهَا | بايد که داخل آن نشود |
| ۵۰۰ | لَا يَدْخُلُونَ | داخل نمي شوند |
| ۵۰۱ | لَا يَدْعُونَ | نمي خوانند - طلب نمي کنند - نمي پرستند |
| ۵۰۲ | لَا يَدِينُونَ | متدين نمي شوند - ديندار نمي شوند - به احكام الهي عمل نمي كنند (کلمه دين بر مجموع يا قسمتي از احکامي که خداوند بر انبياي خودش نازل کرده اطلاق مي گردد و اين كلمه در اصل معني پاداش و جزا مي دهد چه در مورد كار خير (وعده) و چه در مورد كار شر (وعيد). "دِينَ" در اصل به معنای اطاعت و پرستش است و از آنجا که اطاعت منجر به جزا و پاداش می گردد به معنای جزا و پاداش هم به کار می رود و به شریعت و مذهب نیز "دِينَ" می گویند از آن جهت که شیوه اطاعت پروردگار تعالی را برای بندگانش مشخص می کند) |
| ۵۰۳ | لَا يَذْکُرُ | ياد ندارد - به ياد نمي آورد ( تذكر در اصل به معناي منتقل شدن از نتيجه به مقدمات نتيجه و يا منتقل شدن از مقدمات به نتيجه است بنابراين ذکر پروردگار يعني اين که هر خير و خوبي که به ما مي رسد، پروردگار را مسبب اصلي آن بدانيم که واقعيت نيز همين است) |
| ۵۰۴ | لَا يَذْکُرُونَ | ياد ندارند - به ياد نمي آورند - ذكر نمي كنند ( تذكر در اصل به معناي منتقل شدن از نتيجه به مقدمات نتيجه و يا منتقل شدن از مقدمات به نتيجه است بنابراين ذکر پروردگار يعني اين که هر خير و خوبي که به ما مي رسد، پروردگار را مسبب اصلي آن بدانيم که واقعيت نيز همين است) |
| ۵۰۵ | لَا يَذُوقُونَ | نمي چشند |
| ۵۰۶ | لَا يَرْبُواْ | زياد نمي شود (از"ربا" به معني زياد و افزون شدن مال و اصطلاحاً به سودِ وام و قرضی می گویند که قرض دهنده در هنگام قرض دادن، به شخص مقروض تکلیف کند که افزون بر اصل پول، مبلغی نیز به عنوان سود آن بپردازد حتی اگر از کاری که با آن وام انجام داده، سودی نبرده باشد و چنانچه پولی را به کسی قرض بدهند به این قصد که در سود کاری که قرض گیرنده با آن پول انجام می دهد، شریک باشند(به نسبت سهمی که در آن شراکت داشته اند)، ربا محسوب نمی شود) |
| ۵۰۷ | لَا يَرْتَابَ | دچار ترديد نشد - ترديد نكرد |
| ۵۰۸ | لَا يَرْتَدُّ | بر نمي گردد (منظور از "لَا يَرْتَدُّ إِلَيْهِمْ طَرْفُهُمْ : نگاه و چشم برگرداندنشان به سویشان باز نمی گردد"اين است که از شدت هول و ترس از آنچه ميبينند قادر نيستند چشم خود را بگردانند(از آن چشم بر نمی دارند)) |
| ۵۰۹ | لَا يَرْجِعُ | بر نمي گردد (عبارت "لَّا يَرْجِعُ إِلَيْهِمْ قَوْلاًَ " يعني به آنان پاسخي نمي دهد (معني کلمه به کلمه اش مي شود از جهت قول و سخن به سويشان بر نمي گردد)) |
| ۵۱۰ | لَا يُرْجَعُونَ | بازگردانده نمي شوند |
| ۵۱۱ | لَا يَرْجِعُونَ | برنمي گردند |
| ۵۱۲ | لَا يَرْجُونَ | اميد ندارند |
| ۵۱۳ | لَا يُرَدُّ | برگردانده نمي شود |
| ۵۱۴ | لَا يَرْضَيٰ | نمي پسندد - راضي نيست |
| ۵۱۵ | لَا يَرْغَبُواْ | كه متمايل نشوند - كه نپردازند(در عبارت "أَن يَتَخَلَّفُواْ عَن رَّسُولِ ٱللَّهِ وَلَا يَرْغَبُواْ بِأَنفُسِهِمْ عَن نَّفْسِهِ "جزم آن به دليل حرف "أن"در ابتداي جمله است و عبارت "وَلَا يَرْغَبُواْ بِأَنفُسِهِمْ عَن نَّفْسِهِ" یعنی: متمایل به خودشان نشوند با بی اعتنایی به او(پیامبر) ) |
| ۵۱۶ | لَا يَرْقُبُواْ | رعايت نمي کنند - مراقب نیستند(جزمش به دلیل جواب شرط شدن برای جمله قبل می باشد) |
| ۵۱۷ | لَا يَرْقُبُونَ | رعايت نمي كنند - مراقب نيستند |
| ۵۱۸ | لَا يَرْکَعُونَ | ركوع نمي كنند(کلمه رکوع به معناي مطلق انحنا و خم شدن است) |
| ۵۱۹ | لَا يَرَوْنَ | نمي بينند |
| ۵۲۰ | لَا يَرْهَقُ | فرا نمي گيرد (رهق به معناي احاطه و تسلط يافتن به زور است و ارهاق به معناي تکليف کردن است) |
| ۵۲۱ | لَا يُرَيٰ | به چشم نميخورد - ديده نمي شود |
| ۵۲۲ | لَا يُرِيدُ | نمي خواهد |
| ۵۲۳ | لَا يُرِيدُونَ | نمي خواهند |
| ۵۲۴ | لَا يَزَالُ | زوال نمي پذيرد-پيوسته - همواره این گونه است که |
| ۵۲۵ | لَا يَزَالُونَ | زوال نمي پذيرند-پيوسته - همواره این گونه اند که(عبارت " لَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ " يعني همواره (در امر دين) در اختلافند) |
| ۵۲۶ | لَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَکُمْ | پيوسته با شما مي جنگند (یکی از معانی که باب مفاعلة به معنی اصلی فعل اضافه می کند انجام آن فعل به صورت دو طرفه(مشارکت درانجام فعل توسط دو يا چند نفر) است مثل "مکاتبه" که معنی نوشتن دو طرفه را می دهد به همین دلیل مقاتلة به معنی یکدیگر را کشتن یا همان جنگیدن می باشد) |
| ۵۲۷ | لَا يَزَّکَّيٰ | نمي خواهد پاک شود (وَمَا عَلَيْکَ أَلَّا يَزَّکَّىٰ(عبس۷): تقصیر تو نیست اگر او پاک نشود) |
| ۵۲۸ | لَا يُزَکِّيهِمْ | آنان را پاك نمي كند |
| ۵۲۹ | لَا يَزْنُونَ | زنا نکنند |
| ۵۳۰ | لَا يَزْنِينَ | كه آن زنان زنا نكنند |
| ۵۳۱ | لَا يَزِيدُ | اضافه نمي كند- نمي افزايد |
| ۵۳۲ | لَا يُسْأَلُ | از او سؤال نمي شود (اصل در معنای سؤال طلب کردن است البته طلب کردن کسی که دارای شعور است حال این طلب کردن می تواند طلب پاسخ برای یک پرسش باشد یا طلب مالی برای رفع یک حاجت) |
| ۵۳۳ | لَا يَسْأَلُ | نمي پرسد (اصل در معنای سؤال طلب کردن است البته طلب کردن کسی که دارای شعور است حال این طلب کردن می تواند طلب پاسخ برای یک پرسش باشد یا طلب مالی برای رفع یک حاجت) |
| ۵۳۴ | لَا يَسْأَلُکُمْ | از شما نمي پرسد - از شما در خواست نمي كند (اصل در معنای سؤال طلب کردن است البته طلب کردن کسی که دارای شعور است حال این طلب کردن می تواند طلب پاسخ برای یک پرسش باشد یا طلب مالی برای رفع یک حاجت) |
| ۵۳۵ | لَا يَسْأَلُونَ | در خواست نمي كنند (اصل در معنای سؤال طلب کردن است البته طلب کردن کسی که دارای شعور است حال این طلب کردن می تواند طلب پاسخ برای یک پرسش باشد یا طلب مالی برای رفع یک حاجت) |
| ۵۳۶ | لَا يَسْأَمُ | خسته نمي شود (کلمه يسئم از مصدر سامه است که به معناي ملال و آزردگي است) |
| ۵۳۷ | لَا يَسْأَمُونَ | خسته نمي شوند (کلمه يسئم از مصدر سامه است که به معناي ملال و آزردگي است) |
| ۵۳۸ | لَا يَسْبِتُونَ | روزهاي غير شنبه ي آنها - روزي كه در شنبه نيستند(کلمه سبت در اصل به معناي قطع است و از همين جهت به قطع سير، ميگويند سبت السير و نيز سبت الشعر، تراشيدن مو است و سبت الانف، بريدن بيني از ته است بعضي گفتهاند : خداي تعالي روز شنبه را بدين جهت سبت خوانده که خداوند خلقت آسمانها و زمين را در روز يک شنبه شروع کرد و شش روز طول کشيد روز هفتم که همان شنبه ميشود عمل خود را قطع کرد و بدين جهت روز شنبه را سبت خوانده . و جمله سبت فلان به اين معنا است که فلاني وارد در شنبه شد) |
| ۵۳۹ | لَا يَسْبِقُونَهُ | از او سبقت نمي گيرند - از اوپيشي نميگيرند("لَا يَسْبِقُونَهُ بِـٱلْقَوْلِ وَهُم بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ: (وصف "عِبَادٌ مُّکْرَمُونَ: بندگانی که به آنها بخششی بزرگ شده و در نتیجه شرافتی عظیم یافته اند " که در آیه قبل به آنان اشاره شده بود:)در سخن از او پیشی نمی گیرند(سخنی بر خلاف رضای الهی نمی گویند یعنی سرِ خود چیزی به آنچه پروردگار تعالی فرموده، اضافه نمی کنند مثلاً حلالی را حرام کنند و حرامی را حلال. از این رو کسی که موسیقی، آستین کوتاه، تراشیدن ریش و ... را حرام اعلام می کند در حالی که دلیلی از قرآن کریم که سخن قطعی پروردگار تعالی است بر اثبات مدعای خود ندارد(حدیثی که بر خلاف قرآن کریم باشد به فرموده خود معصومین علیهم السلام قابل اعتنا نیست) در واقع باید فکری به حال خودش کند که پایش را بر روی آیه "لَا يَسْبِقُونَهُ بِـٱلْقَوْلِ" گذاشته است) و همانان فقط به امر او عمل می کنند(آوردن "هُم" در اینجا این معنی را اضافه می کند: "آن کسی که |
| کامل به امر پروردگار عمل می کند کسی جز آنها نیست". علت اینکه کلمه "فقط" به ترجمه اضافه شده است مقدم شدن جار و مجرور "بِأَمْرِهِ" بر فعل " يَعْمَلُونَ " است و این معنا را اضافه می کند که: "اگر فرمان کسی بر خلاف فرمان پروردگار باشد از او اطاعت نمی کنند". امام هادی علیه السلام در زیارت جامعه کبیره، ائمه معصومین علیهم السلام را با اوصافی که در این آیه و آیه قبلش آمده است توصیف نموده اند: "عِبَادِهِ الْمُکْرَمِینَ الَّذِینَ لا یَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَ هُمْ بِأَمْرِهِ یَعْمَلُون: بندگانش که به آنها بخششی بزرگ شده و در نتیجه شرافتی عظیم یافته اند، کسانی که در سخن از او پیشی نمی گیرند و همانان فقط به امر او عمل می کنند"") | ||
| ۵۴۰ | لَا يَسْتَأْخِرُونَ | تأخير نمي كنند - پس نمي مانند- عقب نمی افتند |
| ۵۴۱ | لَا يَسْتَأْذِنُکَ | از تو اجازه نميخواهند |
| ۵۴۲ | لَا يَسْتَثْنُونَ | استثناء نمي كنند - ان شاء الله نمي گويند (از مصدر استثناء، به معناي اين که بعضي از افراد را از حکم کلی کنار بگذاريم و نيز به معناي گفتن کلمه ان شاء الله در هنگام وعده قطعي و يا هر سخن قطعي ديگر است و اگر اين کلمه را هم استثناء خواندهاند، بدين جهت است که وقتي ميگويي : فردا ان شاء الله به سفر ميروم معنايش اين است که من فردا در همه احتمالات به سفر ميروم مگر يک احتمال و آن اين است که خدا نخواهد به سفر بروم) |
| ۵۴۳ | لَا يَسْتَجِيبُ | اجابت نمي کند(به جدّ وجهد) |
| ۵۴۴ | لَا يَسْتَجِيبُونَ | اجابت نمي کنيد(به جدّ وجهد) |
| ۵۴۵ | لَا يَسْتَحْسِرُونَ | خسته نمي شوند(حسر دراصل عبارت است از کنار زدن لباس از هر چيزي که ملبس به آن است و كنايه از برملا شدن ناتوانيهاست استفاده از آن در معني خستگي از آن جهت است كه ناتواني قوا آشكار مي شود) |
| ۵۴۶ | لَا يَسْتَحْيِي | شرم نمي کند |
| ۵۴۷ | لَا يَسْتَخِفَّنَّکَ | مبادا تو را سست کنند - مبادا تو را به ناشكيبايي و سبكساري وادارند |
| ۵۴۸ | لَا يَسْتَخْفُونَ | پنهان نمي كنند |
| ۵۴۹ | لَا يَسْتَطِيعُ | هر چه سعی می کند نمي تواند |
| ۵۵۰ | لَا يَسْتَطِيعُونَ | هر چه سعی می کنند نمي توانند("ٱلَّذِينَ کَانَتْ أَعْيُنُهُمْ فِي غِطَاءٍ عَن ذِکْرِي وَکَانُواْ لَا يَسْتَطِيعُونَ سَمْعًا: (توضیح کلمه کافرین در آیه قبل:) کسانی که چشمانشان در پوششی از یاد من بود(چشمانشان با آنچه می دید به یاد پروردگار نمی افتاد در واقع انسان به هر سو که نظر کند جلوه ای از عظمت پروردگارش را مشاهده می کند مثل اینکه اطراف هر کسی پر شده از فلشهایی که او را به سوی خالق مهربانش راهنمایی می کند. در واقع اطراف ما پر است از معجزاتی که به وجودشان عادت کرده ایم و همین عادت باعث شده تا عظمت آنها را فراموش کنیم از میلیاردها ستاره و کهکشان در بالای سرمان گرفته تا ذرات ریزی که قادر به دیدنشان با چشم غیر مسلح نیستیم. امام کاظم علیه السلام فرمودند: "هیچ چیزی نیست که دو چشمت آن را ببیند مگر اینکه در آن موعظه و اندرزی است") و هرچه سعی می کردند کمترین شنیدنی را نمی توانستند(تحمل شنیدن کوچکترین سخنی از حق و حقیقت را نداشتند. به دلیل نکره آوردن "سَمْعًا" کلمه "کمترین" به ترجمه اضافه شده است. |
| بنا به روایتی از امام رضا و امام صادق علیهما السلام یکی از مصادیق "ذکری" ولایت امیر المؤمنین علیه السلام است و عبارت "کَانُواْ لَا يَسْتَطِيعُونَ سَمْعًا" به این اشاره دارد که آنها از شدت کینه و دشمنی با امام علی علیه السلام تحمّل شنیدن فضائل آن حضرت را نداشتند)") | ||
| ۵۵۱ | لَا يَسْتَعْجِلُونِ | از من به عجله و شتاب طلب مکنید(مخفف"لَا يَسْتَعْجِلُونِي".کلمه استعجال به معناي اين است که از ديگري بخواهي عجله کند و او را بر انجام خواسته ات تحريک کني. "خُلِقَ ٱلْإِنسَانُ مِنْ عَجَلٍ سَأُرِيکُمْ ءَايَاتِي فَلَا تَسْتَعْجِلُونِ: انسان از عجله ای عجيب خلق شده است(عجيب و ناشناخته بودن این عجله از نکره آوردن آن دریافت می شود) آیات و نشانه هایم را به شما نشان خواهم داد پس حال که این گونه است(که عجله جزء ذات انسان می باشد مانند این که از مواد سازنده او بوده) از من به عجله و شتاب طلب مکنید(پروردگار تعالي در ذات انسان صفاتي را قرار داده تا در جهت خير ونيکي و رسيدن به کمال از آنها بهره بگيرد ولي اگر اين صفات را با کمک عقل خود و راهنمايي |
| آيات الهي محدود نکند و در مسير صحيح نگه ندارد همين صفات او را به گمراهي مي کشاند از جمله اين صفات عجول بودن و شتاب کردن است در دو آيه از قرآن کريم با عبارت "فَـٱسْتَبِقُواْ ٱلْخَيْرَاتِ " انسانها را به سبقت گرفتن از هم در کارهاي خير دعوت مي کند که لازمه اش شتاب و عجله کردن در انجام اين امور است. از طرفي در آيه شریفه ۳۷ از سوره مبارکه انبیاء انسان را از عجله کردن و به شتاب خواستن چيزي که پروردگار عليم و حکيم بنا به حکمتش آن را به تأخير انداخته است، منع مي نمايد)") | ||
| ۵۵۲ | لَا يَسْتَقْدِمُونَ | پيش نمي افتند |
| ۵۵۳ | لَا يَسْتَکْبِرُونَ | تکبر نميورزند (متکبر آن کسي است که با جامه کبريائي خود را بنماياند و كبرياء به معني بزرگي بسيارو سرخم نياوردن در برابر هيچ كس است و مبالغه در کبر را ميرساند و در عظمتهاي غير حسي استعمال ميشود، که برگشت آن به کمال وجود و غير متناهي بودن کمال او است لذا صفت متكبر تنها برازنده ي پروردگار تعالي است چون اوست كه بزرگي خويش را از كسي نگرفته است وهمانگونه كه آن كس كه لباسي بسيار بزرگتر از اندازه ي خو د بپوشد خود را زشت كرده است صفت متكبر براي غير خدا زشت و براي خداي تعالي زيباست. استکبار به معني اين است که کسي بخواهد با ترک پذيرفتن حق، خود را بزرگ جلوه دهد و خود را بزرگتر از آن بداند که حق را بپذیرد که در واقع از این نشأت گرفته که شخص خودش را از طرف مقابل که سخن حقی را به او می گوید بزرگتر می بیند و به همین جهت تکبرّش مانع از پذیرش آن سخن می گردد. امام صادق علیه السلام می فرمایند: "هرکس بر ديگری بگذرد و برای خودش نسبت به او کمترين برتری ببيند، در اين صورت او از مستکبران است". امام علی علیه السلام فرمودند: "استکبار يعني ترک نمودن و پيروي نکردن از کسي که پروردگار امر به پيروي او نموده است") |
| ۵۵۴ | لَا يَسْتَنقِذُوهُ | حتی با نهایت تلاششان آن را نجات نمي دهند( درعبارت "وَإِن يَسْلُبْهُمُ ٱلذُّبَابُ شَيْئاً لَّا يَسْتَنقِذُوهُ مِنْهُ "يعني اگر مگس چيزي از آنان بربايد هر چه سعی کنند نمي توانند آن را از او باز پس بگيرند) |
| ۵۵۵ | لَا يَسْتَوُونَ | مساوي نيستند |
| ۵۵۶ | لَا يَسْتَوِي | مساوي نيست |
| ۵۵۷ | لَا يَسْجُدُواْ | تا سجده نكنند(سجود يا سجده به معناي به رو بر زمين افتادن و پيشاني بر زمين نهادن است. سجده غیر از این معنی معروفش، در قرآن کریم به معنی اطاعت پروردگار است برای همین در آیه شریفه ۱۸ از سوره مبارکه حج به این اشاره می کند که خورشید و ماه و ستارگان هم سجده می کنند و واضح است که سجده آنها یعنی اطاعت از امر پروردگار) |
| ۵۵۸ | لَا يَسْجُدُونَ | سجده نمي كنند(سجود يا سجده به معناي به رو بر زمين افتادن و پيشاني بر زمين نهادن است. سجده غیر از این معنی معروفش، در قرآن کریم به معنی اطاعت پروردگار است برای همین در آیه شریفه ۱۸ از سوره مبارکه حج به این اشاره می کند که خورشید و ماه و ستارگان هم سجده می کنند و واضح است که سجده آنها یعنی اطاعت از امر پروردگار) |
| ۵۵۹ | لَا يَسْخَرْ | مسخره نكند (سخريه به معناي اين است که انسان کاري را بر خلاف هدف و قصد و غرضش، انجام دهد، به طوري که هر بينندهاي به کم عقلي انجام دهنده آن کار پي ببرد و از همين باب است کلمه تسخير چون تسخير به معناي آن است که کسي را آنقدر با قهر استضعاف کني که ذليل شود و کارهايي بر خلاف ميل باطني اش انجام دهد و فرق ميان سخريه و بازي اين است که در سخريه معناي خدعه و نيرنگ و ناقص جلوه دادن طرف ميباشد و معلوم است که طرف بايد موجودي جاندار باشد تا بشود با او نيرنگ کرد به خلاف لعب و بازي که با جمادات نيز ممکن است. معنی اصلی کلمه "تمسخر" که در واقع با کلمه تسخیر از یک ریشه می باشد این است که کسی را وادار به کاری کنند که به هدف و مقصود اصلی او از انجام آن کار منتهی نشود و نتیجه ای برعکس از کار خود بگیرد مثل اینکه جعبه ای خالی را به عنوان هدیه به کسی بدهید و او به قصد یافتن هدیه، زحمت باز کردن آن جعبه را متحمل شود ولی به قصد و هدف اصلی خود از این کار که به دست آوردن هدیه است، نمی رسد. "سخرت منه" معنايش اين است که من او را مسخره کردم وسُخريه وسِخريه به آن عملي گفته ميشود که مسخره کننده در مسخرگي خود از آن استفاده ميکند) |
| ۵۶۰ | لَا يُسْرِف | نبايد از حد تجاوز نکند - نبايد زياده روي کند |
| ۵۶۱ | لَا يَسْرِقْنَ | كه آن زنان دزدي نكنند |
| ۵۶۲ | لَا يَسْمَعُ | نمي شنود(کلمه سمع گاهي در معناي شنيدن صدا و سخن اطلاق ميشود و گاهي در غرضي که عاقلان از شنيدن سخن دارند، يعني قبول کردن سخن و عمل به آن) |
| ۵۶۳ | لَا يَسْمَعُواْ | نمي شنوند ( در عبارت "إِن تَدْعُوهُمْ لَا يَسْمَعُواْ دُعَاءَکُمْ "جزمش به دليل جواب شرط واقع شدن است. کلمه سمع گاهي در معناي شنيدن صدا و سخن اطلاق ميشود و گاهي در غرضي که عاقلان از شنيدن سخن دارند، يعني قبول کردن سخن و عمل به آن) |
| ۵۶۴ | لَا يَسْمَعُونَ | نمي شنوند(کلمه سمع گاهي در معناي شنيدن صدا و سخن اطلاق ميشود و گاهي در غرضي که عاقلان از شنيدن سخن دارند، يعني قبول کردن سخن و عمل به آن) |
| ۵۶۵ | لَا يَسَّمَّعُونَ | نمي توانند گوش فرا دهند - در وضعيت گوش دادن قرار نمي گيرند (کلمه يسّمّعون در اصل يتسمعون بوده و تسمع به معناي گوش دادن است (از معاني باب تفعل صيرورت يا به حالتي در آمدن است) کلمه سمع گاهي در معناي شنيدن صدا و سخن اطلاق ميشود و گاهي در غرضي که عقلا از شنيدن سخن دارند، يعني قبول کردن سخن و برآوردن تقاضا و حاجت) |
| ۵۶۶ | لَا يُسْمِنُ | نه چاق مي شود - چاق نمي شود |
| ۵۶۷ | لَا يَشْتَرُونَ | نمي فروشند (اشتراء و شراء هم به معنی خریدن است و هم به معنی فروختن البته در اشتراء به دلیل استفاده از باب افتعال رضایت و رغبت بسیار خریدار یا فروشنده از آن معامله نهفته است. در این حالت آنچه بعد از حرف اضافه "بـ" می آید با مفعول جمله معامله شده است و از روی فاعل جمله می توان تشخیص داد که خریدن ترجمه شود یا فروختن) |
| ۵۶۸ | لَا يُشْرِکُ | شريک نمي گيرد - شريک نمي کند (اگر برای به دست آوردن چیزی یا خوشایند کسی نافرمانی پروردگار را کنند در این صورت آن چیز یا آن شخص را شریک پروردگار کرده اند و در واقع مشرک شده اند) |
| ۵۶۹ | لَا يُشْرِکْ | شريك نكند (اگر برای به دست آوردن چیزی یا خوشایند کسی نافرمانی پروردگار را کنند در این صورت آن چیز یا آن شخص را شریک پروردگار کرده اند و در واقع مشرک شده اند) |
| ۵۷۰ | لَا يُشْرِکْنَ | كه شرك نورزند (اگر برای به دست آوردن چیزی یا خوشایند کسی نافرمانی پروردگار را کنند در این صورت آن چیز یا آن شخص را شریک پروردگار کرده اند و در واقع مشرک شده اند) |
| ۵۷۱ | لَا يُشْرِکُونَ | شرک نمي ورزند-شريک نمي سازند(اگر برای به دست آوردن چیزی یا خوشایند کسی نافرمانی پروردگار را کنند در این صورت آن چیز یا آن شخص را شریک پروردگار کرده اند و در واقع مشرک شده اند) |
| ۵۷۲ | لَا يُشْعِرَنَّ | به هیچ وجه آگاه نکند(از کلمه شعور که به معناي ادراک دقيق است از ماده شَعر گرفته شده، که به معناي مو بوده و ادراک دقيق را از آنجا که مانند مو باريک است، شعور خواندهاند و مورد استعمال اين کلمه اغلب محسوسات است، نه معقولات و به همين جهت حواس ظاهري را مشاعر ميگويند) |
| ۵۷۳ | لَا يَشْعُرُونَ | درك نمي كنند(کلمه شعور که به معناي ادراک دقيق است از ماده شَعر گرفته شده، که به معناي مو بوده و ادراک دقيق را از آنجا که مانند مو باريک است، شعور خوانده اند و مورد استعمال اين کلمه اغلب محسوسات است، نه معقولات و به همين جهت حواس ظاهري را مشاعر ميگويند) |
| ۵۷۴ | لَا يَشْفَعُونَ | شفاعت نمي کنند(شفاعت از ماده شفع است، که در مقابل کلمه وتر به معني تک به کار ميرود، در حقيقت شخصي که متوسل، به شفيع ميشود نيروي خودش به تنهائي براي رسيدنش به هدف کافي نيست، لذا نيروي خود را با نيروي شفيع گره ميزند و در نتيجه آنرا دو چندان نموده، به آنچه ميخواهد نائل ميشود، بطوري که اگر اين کار را نميکرد و تنها نيروي خود را به کار ميزد، به مقصود خود نميرسيد، چون نيروي خودش به تنهائي ناقص و ضعيف و کوتاه بوداما در منطق قرآن کریم شفاعت درخواست بندگان برگزیده الهی است برای آمرزش شخصی که پروردگار خود نیز می خواهد او را ببخشد ولی چون می خواهد بین بندگانش با آن برگزیدگان از جمله انبیاء و جانشینان آنان، پیوند و محبتی بر قرار کند که باعث الگو پذیری از آنان گردد، بخشش خود را موکول به شفاعت آن بندگان برگزیده اش نموده است) |
| ۵۷۵ | لَا يَشْقَىٰ | و به رنج و بدبختی نمی افتد |
| ۵۷۶ | لَا يَشْکُرُونَ | شكر نمي كنيد - سپاسگزاري نمي كنيد (شکر به معناي آن است که نعمت ولي نعمت را طوري به کار ببندی که از انعام منعم آن خبر دهد(درراه درست استفاده کني) و يا ثناي او بگويي که چه نعمتهایی به تو ارزاني داشته است و هر کدام باشد منطبق با عبادت او ميشود) |
| ۵۷۷ | لَا يَشْهَدُونَ | شهادت نمي دهند - گواهي نمي دهند(کلمه شهادت به معناي حاضر بودن در جريان و اطلاع يافتن از آن است. وقتي ميگوئيم من در وقوع فلان امر شاهد بودم ، يعني حاضر بودم و در نتيجه حضورم از جريان اطلاع يافتم و شاهد ماه رمضان بودن در عبارت"فَمَن شَهِدَ مِنکُمُ ٱلشَّهْرَ "، به اين معنا است که انسان همچنان زنده و هوشيار بماند ، تا ماه رمضان فرا رسد و آدمي از فرا رسيدنش آگاه شود و اين شهادت هم نسبت به تمامي ماه صادق است و هم نسبت به بعضي از آن. همچنین شاهد به کسی که وجودش اثبات کننده یک مدعاست نیز می گویند. "وَٱلَّذِينَ لَا يَشْهَدُونَ ٱلزُّورَ...(فرقان۷۲): همچنین(بندگان آن رحمان(با همگان، همیشه مهربان)) کسانی هستند که شهادت دروغ نمی دهند و در مورد زور(باطل و انحراف از حق، سخن دروغ و باطل) شاهد نمی شوند(مجلس گرم کن و مجلس آرای کسی که دروغ می گوید یا حرف باطلی می زند یا مشغول عملی ناحق و گناه است، نمی شوند. |
| هم زمان هر دو معنا برای عبارت "لَا يَشْهَدُونَ ٱلزُّورَ" صحیح است و با یک تیر چند نشان زدن از زیباییهای متداول قرآن کریم است. امام جواد علیه السلام می فرمایند: "هر کس به گوینده ای گوش سپارد در این صورت در حقیقت بنده اش شده، پس اگر آن گوینده سخن الله را بازگو کند، در واقع الله را بندگی و پرستش کرده و چنانچه سخن ابلیس را بازگوید، در این صورت قطعًا، شیطان را پرستیده است". پس بر اساس این آیه و روايت اگر در مجلسی هستیم که سخنرانی مشغول دروغگویی و گفتن سخنان باطل است باید با گفتن حقیقت، سخن او را بی اثر کنیم یا حداقل با ترک آن مجلس جزء مستمعینی نباشیم که آن صاحب سخن را بر سر ذوق می آوریم وگرنه گناهی معادل با پرستش شیطان را به دوش خواهیم کشید)" ) | ||
| ۵۷۸ | لَا يُصَدَّعُونَ | خُمار نمي شوند |
| ۵۷۹ | لَا يَصُدَّنَّکَ | بايد که جلوي تو را نگيرد- بايد که تو را باز ندارد |
| ۵۸۰ | لَا يَصُدُّنَّکَ | مبادا که تو را باز دارند - مبادا که جلوي تو را بگيرند ( در اصل "لا يصدوا" بوده که بعد از اضافه شدن نون تأکيد به اين شکل درآمده است) |
| ۵۸۱ | لَا يَصُدَّنَّکُمُ | بايد که جلوي شما را نگيرد- بايد که شما را باز ندارد (حرکت آخرش از جهت تقارن با حرف ساکن يا تشديد دار کلمه بعد مي باشد) |
| ۵۸۲ | لَا يَصِلُ | نمي رسد |
| ۵۸۳ | لَا يَصْلَاهَا | در آن در نيايد - ملازم وداخل آن نمي شود به تمام وکمال(آن قدر داخل آتش نمي شود که نهايت درجه حرارت آتش را لمس کند) |
| ۵۸۴ | لَا يُصْلِحُ | اصلاح نمي کند |
| ۵۸۵ | لَا يُصْلِحُونَ | اصلاح نمي كنند("ٱلَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِي ٱلْأَرْضِ وَلَا يُصْلِحُونَ(شعراء۱۵۲):(معرفی حاکمان و رهبران فاسد قوم حضرت صالح علیه السلام که در آیه قبل "مسرفین" نامیده شدند)کسانی که در زمین فساد می کنند و اصلاح نمی کنند(این آیه شریفه مثانی و جفت آیه شریفه ۱۱ از سوره مبارکه بقره است(و وقتی به آنان(منافقان) گفته می شود در زمین فساد نکنید، می گویند: "فقط ماییم که اصلاح می کنیم) بنابراین اضافه نمودن جمله "وَلَا يُصْلِحُونَ "، نه تنها زائد نیست بلکه منتقل کننده این معناست که رهبران فاسد، بیش از دیگران ادعای اصلاح دارند. معنای دیگری که از این عبارت برداشت می شود این است که در برخی موارد اگر در جریان کاری، فسادی که در زمین ایجاد می شود، با اصلاحی جبران گردد شامل معنای اسراف نمی گردد مثلًا برای ایجاد بنایی مجبورند درختی را از ریشه درآورند که فسادی در زمین محسوب می گردد ولی اگر آن درخت را در مکانی دیگر دوباره بکارند و معادل یا بیشترش را جایگزین کنند ایرادی ندارد که به طور همزمان هر دو معنا صحیح است چون با یک تیر چند نشان زدن از زیباییهای رایج قرآن کریم است)") |
| ۵۸۶ | لَا يَصِلُونَ | نمي رسند |
| ۵۸۷ | لَا يُصِيبُهُمْ | به آنان نمي رسد |
| ۵۸۸ | لَا يُضَارَّ | زيان نبيند |
| ۵۸۹ | لَا يَضْرِبْنَ | آن زنان نزنند |
| ۵۹۰ | لَا يَضُرُّکَ | به تو ضرر نمي رساند |
| ۵۹۱ | لَا يَضُرُّکُمْ | به شما ضرر نمي رساند |
| ۵۹۲ | لَا يَضُرُّنَا | به ما ضرر نمي رساند |
| ۵۹۳ | لَا يَضُرُّهُ | به او ضرر نمي رساند |
| ۵۹۴ | لَا يَضُرُّهُمْ | به آنان ضرر نمي رساند |
| ۵۹۵ | لَا يَضِلُّ | گمراه نمي شود - اشتباه نمي كند - فراموش نمي کند |
| ۵۹۶ | لَا يُضِيعُ | ضايع نمي كند |
| ۵۹۷ | لَا يَطَئُونَ | قدم نگذاشتند (ازمصدر وطا به معني لگدمال کردن) |
| ۵۹۸ | لَا يُطْعَمُ | غذا(روزي) داده نمي شود |
| ۵۹۹ | لَا يَطْعَمُهَا | آن را نخورد |
| ۶۰۰ | لَا يَظْلِمُ | ستم نمي كند(ظلم عبارت از رفتاري است ناشايسته و نا به جا در قبال چيزي يا کسي،يا قرار دادن چيزي در غير از جايي که شايسته آن است . از این رو نافرماني و ناشکری پروردگار متعال را از جهت اين که مستحق عبادت و اطاعت و شکر گزاری است و همچنين مخالفت تکليف را ظلم ميشمارند اگر چه اين مخالفت از روي سهو ، فراموشي، جهل یا ناتوانی صادر شده باشد) |
| ۶۰۱ | لَا يُظْلَمُونَ | ستم نمي شوند- مورد ظلم قرار نمی گیرند(ظلم عبارت از رفتاري است ناشايسته و نا به جا در قبال چيزي يا کسي،يا قرار دادن چيزي در غير از جايي که شايسته آن است . از این رو نافرماني و ناشکری پروردگار متعال را از جهت اين که مستحق عبادت و اطاعت و شکر گزاری است و همچنين مخالفت تکليف را ظلم ميشمارند اگر چه اين مخالفت از روي سهو ، فراموشي، جهل یا ناتوانی صادر شده باشد) |
| ۶۰۲ | لَا يَظُنُّ | نمي دانند - يقين ندارند - گمان نمي كنند |
| ۶۰۳ | لَا يُظْهِرُ | تسلط نمي دهد (اظهار کسي بر هر چيز به معناي آن است که او را در رسيدن به آن چيز کمک کني و او را بر آن مسلط سازي لذا عبارت "فَلَا يُظْهِرُ عَلَيٰ غَيْبِهِ أَحَداً " يعني "من کسي را براي احاطه به غيب خودم کمک نميکنم و بر غيب خود مسلط نميسازم ") |
| ۶۰۴ | لَا يُعْجِزُونَ | عاجز نمي كنند |
| ۶۰۵ | لَا يُعَذِّبُ | عذاب نكند |
| ۶۰۶ | لَا يُعَذِّبَهُمُ | كه آنان را عذاب نكند |
| ۶۰۷ | لَا يَعْزُبُ | پوشيده نيست - دور نیست(کلمه عزوب که فعل مضارع يعزب از آن گرفته شده به معناي غيبت و دوري و خفاء است و اين تعبير اشاره دارد به اينکه همه اشياء عالم نزد خداي تعالي حاضرند و هيچ چيز از ساحت مقدس او غايب نيست و او هر چيزي را در کتابي حفظ و ضبط کرده و از آن کتاب چيزي زايل نميشود) |
| ۶۰۸ | لَا يَعْصُونَ | سر پيچي نمي كنند - نافرماني نمي كنند - عصیان نمی کنند(عصيان، در لغت به معناي تحت تاثير قرار نگرفتن و يا به سختي قرار گرفتن است، مثلا وقتي گفته ميشود کسرته فعصي معنايش اين است که من آن چيزرا شکستم، ولي نشکست، يعني از عمل من متاثر نشد، پس عصيان به معناي متاثر نشدن است و عصيان امر و نهي هم به همين معنا است و اين هم در مخالفت دستورات واجب صادق است و هم در مورد به کار نبستن راهنماييهاي خير خواهانه) |
| ۶۰۹ | لَا يَعْصِينَکَ | آن زنان از تو سرپيچي نكنند -آن زنان از تو عصیان نکنند(عصيان، در لغت به معناي تحت تاثير قرار نگرفتن و يا به سختي تحت تاثير قرار گرفتن است، مثلا وقتي گفته ميشود کسرته فعصي معنايش اين است که من آن چيزرا شکستم، ولي نشکست، يعني از عمل من متاثر نشد، پس عصيان به معناي متاثر نشدن است و عصيان امر و نهي هم به همين معنا است و اين هم در مخالفت دستورات واجب صادق است و هم در مورد به کار نبستن راهنماييهاي خير خواهانه) |
| ۶۱۰ | لَا يَعْقِلُونَ | تعقل نمي کنند - عاقلانه رفتار نمي کنند(بعد از "کَانُواْ ":تعقل نمي کردند-عاقلانه رفتار نمي کردند .عقل عبارت است از استقامت و پایداری تفکرو اصل این کلمه به معناي بستن و گره زدن است از اين رو آنچه انسان دريافته و در دل پذيرفته و اعتقادش به آن محکم شده، را عقل ناميده اند،همچنين آنچه در وجود انسان مبناي تشخيص خير و شر و حق و باطل مي شود،را نيزعقل ناميده اند بنا به روایات عقل دانشی است که منجر به بندگی پروردگار می شود. عبارت "أَفَلَا تَعْقِلُونَ: آیا پس عقلتان را به کار نمی بندید" ۱۴ بار و عبارت "أَفَلَا يَعْقِلُونَ: آیا پس عقلشان را به کار نمی بندند" یکبار در قرآن کریم به کار رفته که نشان می دهد هر چه در دین و قرآن آمده مورد تأیید عقل است و به عبارت دیگر دین هیچگاه سخنی بر خلاف عقل نمی گوید البته دینی که دچار تحریف نشده باشد و یکی از ابزار تشخیص دین واقعی از دین جعلی و تحریف شده نیز همین عقل است همان گونه که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرموده اند: " هرگاه حدیثى از من به شما برسد، آن را بر قرآن عرضه کنید و با عقلتان بسنجید، اگر مطابق بود، قبول کرده و گرنه به پهنای دیوار بکوبید". |
| البته باید به این نکته نیز توجه داشت که عقل هم واقعی و جعلی دارد و گاه پیش می آید که چیزی که اکنون عقلانی محسوب می شود با پیشرفت علم بشر اعتبارش را از دست می دهد از این رو در مواردی، به دليل اشتباهات دانشمندان در ادوار گذشته آنچه در قرآن آمده، به عنوان نواقص قرآن و تناقضاتش با علم و عقل مطرح مي گرديد که با رفع اين اشتباهات با پیشرفت علم در عصر جديد همين آيات به عنوان شگفتيهاي قرآن کريم و معجزات علميش بسياري از عالمان و دانشمندان را مجذوب خويش ساخته است) | ||
| ۶۱۱ | لَا يَعْلَمَ | تا نداند (علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۶۱۲ | لَا يَعْلَمُ | نمي داند (علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۶۱۳ | لَا يَعْلَمُواْ | که ندانند (علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۶۱۴ | لَا يَعْلَمُونَ | نمي دانند (علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۶۱۵ | لَا يَعْلَمُهَا | آن را نمي داند (علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۶۱۶ | لَا يَعْلَمُهُمْ | آنها را نمي داند (علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۶۱۷ | لَا يُغَادِرُ | فرو نگذاشته است |
| ۶۱۸ | لَا يَغْتَب | غيبت نکند |
| ۶۱۹ | لَا يَغْرُرْکَ | تورا نفريبد (غرور به معناي اين است که با نمايش شري به صورت خير کسي را وادار به انجام آن کنند و اين عمل او را غرور ( فريب) ميخوانند) |
| ۶۲۰ | لَا يَغُرَّنَّکَ | بايد که تو را به طمع نيندازد - بايد که تو را نفريبد (غرور به معناي اين است که با نمايش شري به صورت خير کسي را وادار به انجام آن کنند و اين عمل او را غرور ( فريب) ميخوانند) |
| ۶۲۱ | لَا يَغُرَّنَّکُم | بايد که شما را به طمع نيندازد - بايد که شما را نفريبد (غرور به معناي اين است که با نمايش شري به صورت خير کسي را وادار به انجام آن کنند و اين عمل او را غرور ( فريب) ميخوانند) |
| ۶۲۲ | لَا يَغْفِرُ | نمي آمرزد(کلمه عفو به معنی محو کردن اثر چیزی است وقتی پروردگار بنده اش را عفو می کند یعنی با او طوری برخورد می کند گویی اصلاً گناهی انجام نداده است و بنا به روایت حتی یاد و خاطره آن گناه را از ذهن او نیز پاک می کند و اصل در معنی کلمه "مغفرت" پوشاندن است و غفور بودن پروردگار اشاره به این دارد که گناه و خطای بنده اش را از دیگران می پوشاند و آبرویش را نمی برد) |
| ۶۲۳ | لَا يُغْنِي | نه بي نياز مي شود - بي نياز نمي شود (عبارت "لَا يُغْنِي مِن جُوعٍ "يعني آن غذا حتي از اين جهت كه مانع گرسنگي اش شود نيز به دردش نمي خورد) |
| ۶۲۴ | لَا يُغَيِّرُ | تغيير نمي دهد |
| ۶۲۵ | لَا يُفَتَّرُ | تخفيف داده نمي شود (کلمه يفتر مضارع مجهول از مصدر تفتير است که به معناي تخفيف و کم کردن است) |
| ۶۲۶ | لَا يَفْتُرُونَ | سست نمي شوند |
| ۶۲۷ | لَا يَفْتِنَنَّکُمُ | بايد که شما را نفريبد- مبادا شما را بفریبد (کلمه فتن در اصل به معناي اين عمل بوده که طلا را در آتش کنند تا خوبي و بديش معلوم شود، آن وقت استعمالش را توسعه داده داخل کردن هر چيز در آتش و يا سوزاندنش همچنين آزمودن آن را فتنه خواندهاند و در داخل آتش شدن انسان نيز استعمال شده، از آن جمله قرآن کريم فرموده "يوم هم علي النار يفتنون" روزي که در آتش گداخته مي شوند و نيز فرموده: "ذوقوا فتنتکم: بچشيد عذابتان را پس گاهي وسيله عذاب یا خود عذاب را هم فتنه ميگويند" مانند آيه "الا في الفتنة سقطوا " آگاه باش که در فتنه افتادهاند و گاهي در آزمايش به کار ميرود، مانند "وفتناک فتونا" دراين موارد مانند کلمه "بلاء " است وهم درمورد سختي و هم آساني که جنبه امتحان داشته باشد به کار مي رود مانند آيه"و نبلوکم بالشر و الخير فتنة : شما را به خير و شر ميآزماييم، آزمودني "که استعمال هر دو کلمه با هم شدت امتحان را مي رساند) |
| ۶۲۸ | لَا يُفْتَنُونَ | مورد آزمايش قرار نميگيرند (کلمه فتن در اصل به معناي اين عمل بوده که طلا را در آتش کنند تا خوبي و بديش معلوم شود، آن وقت استعمالش را توسعه داده داخل کردن هر چيز در آتش و يا سوزاندنش همچنين آزمودن آن را فتنه خواندهاند و در داخل آتش شدن انسان نيز استعمال شده، از آن جمله قرآن کريم فرموده "يوم هم علي النار يفتنون" روزي که در آتش گداخته مي شوند و نيز فرموده: "ذوقوا فتنتکم: بچشيد عذابتان را پس گاهي وسيله عذاب یا خود عذاب را هم فتنه ميگويند" مانند آيه "الا في الفتنة سقطوا " آگاه باش که در فتنه افتادهاند و گاهي در آزمايش به کار ميرود، مانند "وفتناک فتونا" دراين موارد مانند کلمه "بلاء " است وهم درمورد سختي و هم آساني که جنبه امتحان داشته باشد به کار مي رود مانند آيه"و نبلوکم بالشر و الخير فتنة : شما را به خير و شر ميآزماييم، آزمودني "که استعمال هر دو کلمه با هم شدت امتحان را مي رساند) |
| ۶۲۹ | لَا يُفَرِّطُونَ | كوتاهي نمي كنند(يكي از معاني باب تفعيل ضد معني باب افعال است لذا تفريط به معني كوتاهي كردن و افراط به معني زياده روي است. فَرَط آن کسي است که پيشاپيش کاروان به منزل ميرود تا آب و مسکن تهيه کند ، و وقتي گفته ميشود : "افرطه" معنايش اين است که فلاني را جلوتر فرستاده) |
| ۶۳۰ | لَا يَفْعَلُونَ | انجام نمي دهند |
| ۶۳۱ | لَا يَفْقَهُونَ | نمي فهمند |
| ۶۳۲ | لَا يُفْلِحُ | رستگار نمي کنند(موانع کمال را از سر راه خودش و دیگران بر نمی دارد تا از هر بدبختی و شقاوتی رها گردند اصل در معنای کلمه فلاح، شکافتن است. یکی از خواص باب افعال متعدی کردن(مفعول دار) است بنابراین ترجمه این فعل به صورت رستگار نمی شود، صحیح نیست جدای از اینکه این فعل مجهول نیست(اگر مجهول بود بایستی حرف لام مفتوح باشد). عبارت "إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ ٱلظَّالِمُونَ" یعنی: "واقعیت آن است که ظالمان رستگار نمی کنند(نه خودشان را از بدبختی و شقاوت رهایی می دهند نه دیگران را)" که چون جمله با فعل شروع شده با اینکه "ظالمون" جمع است فعلش مفرد آورده شده است ولی به صورت جمع ترجمه می شود) |
| ۶۳۳ | لَا يُفْلِحُونَ | رستگار نمي کنند(موانع کمال را از سر راه خودش و دیگران بر نمی دارند تا از هر بدبختی و شقاوتی رها گردند اصل در معنای کلمه فلاح، شکافتن است. یکی از خواص باب افعال متعدی کردن(مفعول دار) است بنابراین ترجمه این فعل به صورت رستگار نمی شوند، صحیح نیست جدای از اینکه این فعل مجهول نیست(اگر مجهول بود بایستی حرف لام مفتوح باشد)) |
| ۶۳۴ | لَا يُقَاتِلُونَ | نمي جنگند (یکی از معانی که باب مفاعلة به معنی اصلی فعل اضافه می کند انجام آن فعل به صورت دو طرفه(مشارکت درانجام فعل توسط دو يا چند نفر) است مثل "مکاتبه" که معنی نوشتن دو طرفه را می دهد به همین دلیل مقاتلة به معنی یکدیگر را کشتن یا همان جنگیدن می باشد) |
| ۶۳۵ | لَا يُقْبَلُ | قبول نمي شود |
| ۶۳۶ | لَا يَقْتُلْنَ | كه آن زنان نکشند |
| ۶۳۷ | لَا يَقْتُلُونَ | نمي کشند |
| ۶۳۸ | لَا يَقْدِرُ | قدرت ندارد - دستش به جايي نمي رسد (از ماده قدر است که به معناي تقدير و اندازهگيري است. در اصل معناي قدر ضيق و تنگي است، تعيين حدود و تقدير يک موضوع نيز در واقع تنگ کردن محدوده ي آن است و تعیین محدوده معادل تعیین منزلت است پس قدر معنی منزلت نیز می دهد و شب نزول قرآن نیز به دلیل منزلت بالایش شب قدر خوانده شده . همچنین کلمه قدر به معناي قرين شدن چيزي است به چيزي ديگري، به طوري که از آن چيز هيچ کم و زيادي نداشته باشد، که در اين صورت يعني در صورتي که مساوي آن شد قدر آن ميشود. عبارت"وَمَا قَدَرُواْ ٱللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ : قدر و منزلت خداوند را آن چنان که قدر و منزلت حقیقی اوست ندانستند" به این اشاره دارد که هر تصور ما در مورد خداوند و صفات او محدود است در حالیکه خداوند و تمام خوبیهایش نا محدودند و معنی جمله "الله اکبر" نیز همین است که خداوند از هر توصیفی که در مورد او شود بزرگتر است) |
| ۶۳۹ | لَا يَقْدِرُونَ | دسترسي ندارند(از ماده قدر است که به معناي تقدير و اندازهگيري است. در اصل معناي قدر ضيق و تنگي است، تعيين حدود و تقدير يک موضوع نيز در واقع تنگ کردن محدوده ي آن است و تعیین محدوده معادل تعیین منزلت است پس قدر معنی منزلت نیز می دهد و شب نزول قرآن نیز به دلیل منزلت بالایش شب قدر خوانده شده . همچنین کلمه قدر به معناي قرين شدن چيزي است به چيزي ديگري، به طوري که از آن چيز هيچ کم و زيادي نداشته باشد، که در اين صورت يعني در صورتي که مساوي آن شد قدر آن ميشود پس درعبارت "لَّا يَقْدِرُونَ مِمَّا کَسَبُواْ عَلَىٰ شَيْءٍ: بر چيزي از آنچه کسب کرده اند، دسترسي ندارند" که معنی دسترسی داده از همین جهت است چون وقتی دست انسان به چیزی می رسد که از لحاظ ارتفاع با آن هم قدر و اندازه شود. عبارت"وَمَا قَدَرُواْ ٱللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ : قدر و منزلت خداوند را آن چنان که قدر و منزلت حقیقی اوست ندانستند" به این اشاره دارد که هر تصور ما در مورد خداوند و صفات او محدود است در حالیکه خداوند و تمام خوبیهایش نا محدودند و معنی جمله "الله اکبر" نیز همین است که خداوند از هر توصیفی که در مورد او شود بزرگتر است) |
| ۶۴۰ | لَا يَقْرَبُواْ | نزديک نشوند |
| ۶۴۱ | لَا يُقْصِرُونَ | كوتاهي نمي ورزند - کوتاهي نمي کنند |
| ۶۴۲ | لَا يَقْضُونَ | داوري نمي کنند(کلمه قضاء به معناي حکم است از آنجا که صدور يک حکم به منزله ي پايان مراحل يک دادرسي است اين کلمه معني خاتمه دادن و تحقق دادن نيز مي دهد و اگر با حرف "علي" یا "الي" متعدي شود به معناي تمام کردن کار مفعول خويش است، حال يا با کشتن و نابود کردنش باشد و يا به نحوي ديگر مثل عبارت"فَوَکَزَهُ مُوسَيٰ فَقَضَيٰ عَلَيْهِ : این گونه بود که برای دفع کردن با تمام کف دست به چانه ی او زد و او را انداخت پس در نتیجه کارش را تمام کرد(اورا کشت)". "وَلَا تَعْجَلْ بِـٱلْقُرْءَانِ مِن قَبْلِ أَن يُقْضَيٰ إِلَيْکَ وَحْيُهُ" : و پيش از آنكه وحي كردن قرآن بر تو پايان گيرد در خواندنش شتاب مكن يا عبارت "لِّيَقْضِيَ ٱللَّهُ أَمْراً کَانَ مَفْعُولًا": تا محقق کند کاری را که انجام شده بود(آنچه پروردگار اراده نموده، آن قدر حتمی است که باید آن را انجام شده فرض نمود)") |
| ۶۴۳ | لَا يُقْضَيٰ عَلَيْهِمْ | نه فرمان مرگشان صادر ميشود - فرمان مرگشان صادر نميشود(کلمه قضاء به معناي حکم است از آنجا که صدور يک حکم به منزله ي پايان مراحل يک دادرسي است اين کلمه معني خاتمه دادن و تحقق دادن نيز مي دهد و اگر با حرف "علي" یا "الي" متعدي شود به معناي تمام کردن کار مفعول خويش است، حال يا با کشتن و نابود کردنش باشد و يا به نحوي ديگر مثل عبارت"فَوَکَزَهُ مُوسَيٰ فَقَضَيٰ عَلَيْهِ : این گونه بود که برای دفع کردن با تمام کف دست به چانه ی او زد و او را انداخت پس در نتیجه کارش را تمام کرد(اورا کشت)". "وَلَا تَعْجَلْ بِـٱلْقُرْءَانِ مِن قَبْلِ أَن يُقْضَيٰ إِلَيْکَ وَحْيُهُ" : و پيش از آنكه وحي كردن قرآن بر تو پايان گيرد در خواندنش شتاب مكن يا عبارت "لِّيَقْضِيَ ٱللَّهُ أَمْراً کَانَ مَفْعُولًا": تا محقق کند کاری را که انجام شده بود(آنچه پروردگار اراده نموده، آن قدر حتمی است که باید آن را انجام شده فرض نمود)") |
| ۶۴۴ | لَا يَقْطَعُونَ وَادِياً | سرزميني را نمي پيمايند |
| ۶۴۵ | لَا يِقُولُواْ | که نگويند |
| ۶۴۶ | لَا يِقُولُواْ عَلَى | که نسبت ندهند به |
| ۶۴۷ | لَا يَقُومُونَ | به پا نمي خيزند - برنمي خيزند - نمي ايستند |
| ۶۴۸ | لَا يُقِيمَا | که آن دونفر به پا نمي دارند |
| ۶۴۹ | لَا يَکَادُ يُبِينُ | هرگز نميتواند مقصود خود را تفهيم کند - نميتواند روشن و گويا سخن گويد (نزديک نيست به اين که روشن و گويا سخن بگويد) |
| ۶۵۰ | لَا يَکَادُ يُسِيغُهُ | نمي تواند آن را به آساني فرو برد( يُسِيغُهُ از سوغ است، وقتي گفته ميشود : ساغ الطعام و الشراب يعني غذا و شراب روان شد و اين را وقتي گويند که شراب (مايعات آشاميدني) گوارا باشد و به آساني در گلو رود.نزديک نيست به اينکه آن به آساني فرو برد) |
| ۶۵۱ | لَا يَکَادُونَ يَفْقَهُونَ | به آساني نمي فهمند(نزديک نيستند به اينکه بفهمند) |
| ۶۵۲ | لَا يَکْتُمُونَ | كتمان نكنند |
| ۶۵۳ | لَا يُکَذِّبُونَکَ | تو را تکذيب نمي کنند (تکذيب : دروغ پنداشتن - دروغ انگاشتن) |
| ۶۵۴ | لَا يَکُفُّونَ | دفع نمي کنند (کلمه کف به معناي کف دست آدمي است که آن را باز و بسته ميکند و معناي کففته اين است که من او را با کف دست زدم و دفع کردم، از همین رو اين کلمه در معناي دفع هر چند که با کف دست هم صورت نگيرد استعمال شود، حتي شخص کور را هم به دلیل اينکه چشمش بسته شده مکفوف گفتهاند) |
| ۶۵۵ | لَا يُکَلِّفُ | تکليف نمي کند (از ماده کلفت به معني مشقت است چون کارفرما با ملزم کردن بر کار مورد نظر مشقتي را براي کارگر وضع مي کند) |
| ۶۵۶ | لَا يُکَلِّمُهُمُ | با آنان سخن نمي گويد |
| ۶۵۷ | لَا يَکُن | نباشد |
| ۶۵۸ | لَا يَکُونَ | تا نباشد |
| ۶۵۹ | لَا يَکُونُواْ | که نباشند |
| ۶۶۰ | لَا يَلْبَثُونَ | درنگ نمي کنند(کلمه لبث به معناي مکث و باقي ماندن در جائي يا در حالي است) |
| ۶۶۱ | لَا يَلْتَفِتْ | باز نگردد - رو بر نگرداند (ازمصدر التفات (باب افتعال) است و ثلاثي مجرد آن لفت است وقتي ميگويند : لفته عن کذا - فلاني را از فلان کار لفت کرد معنايش اين است که او را منصرف ساخت و فلاني التفات کرد يعني روي خود را از آن سويي که بود برگردانيد (و به سوي ديگر نگاه كرد)) |
| ۶۶۲ | لَا يَلِتْکُم | کم نمي کند - نمي کاهد (کلمه يلتکم از ماده ليت اشتقاق يافته که به معناي نقص است . وقتي گفته ميشود لاته، يليته، ليتا که چيزي از مفعول فعل کم کرده باشد) |
| ۶۶۳ | لَا يَلِدُواْ | زاد و ولد نمي كنند (در عبارت "إِن تَذَرْهُمْ يُضِلُّواْ عِبَادَکَ وَلَا يَلِدُواْ إِلَّا فَاجِراً کَفَّاراً " چون جواب شرط واقع شده جزم گرفته است) |
| ۶۶۴ | لَا يُلَقَّاهَا | آن را در نمي يابند |
| ۶۶۵ | لَا يَمَسُّنَا | به ما نمي رسد |
| ۶۶۶ | لَا يَمَسُّهُ | به آن نمي رسد |
| ۶۶۷ | لَا يَمَسُّهُمُ | به آنان نمي رسد |
| ۶۶۸ | لَا يَمْلِکُ | مالک نيست(ملک يعني استقلال داشتن در کار و امور مربوط به خود) |
| ۶۶۹ | لَا يَمْلِکُونَ | مالک نيستند(ملک يعني استقلال داشتن در کار و امور مربوط به خود) |
| ۶۷۰ | لَا يَمُوتُ | نمي ميرد |
| ۶۷۱ | لَا يُنَازِعُنَّکَ | بايد که با تو نزاع نکنند |
| ۶۷۲ | لَا يَنَالُ | نمي رسد(نيل به معناي رسيدن به چيزي است) |
| ۶۷۳ | لَا يَنَالُونَ | نمي رسند (نيل به معناي رسيدن به چيزي است) |
| ۶۷۴ | لَا يَنَالُهُمُ | به آنان نمي رساند (نيل به معناي رسيدن به چيزي است) |
| ۶۷۵ | لَا يُنَبِّئُکَ | تو را خبر دار نمي کند |
| ۶۷۶ | لَا يَنبَغِي | سزاوار نباشد |
| ۶۷۷ | لَا يُنزِفُونَ | مست و بي هوش نميکنند |
| ۶۷۸ | لَا يُنزَفُونَ | مست و بي هوش نمي شوند (عبارت "وَلَا هُمْ عَنْهَا يُنزَفُونَ " يعني : نه آنان مست و بي هوش ميشوند) |
| ۶۷۹ | لَا يَنسَيٰ | از ياد نمي برد - فراموش نمي کند |
| ۶۸۰ | لَا يُنصَرُونَ | ياري نمي شوند |
| ۶۸۱ | لَا يَنصُرُونَهُمْ | ياريشان نمي کنند |
| ۶۸۲ | لَا يَنطِقُونَ | سخن نمي گويند(کلمه منطق و نيز کلمه نطق هر دو به معناي صوت يا صوتهاي متعارفي است که از حروفي تشکيل يافته و طبق قرارداد واضع لغت، بر معنيهايي که منظور نظر ناطق است دلالت ميکند و در اصطلاح، اين صوتها را کلام ميگويند) |
| ۶۸۳ | لَا يَنطَلِقُ لِسَانِي | زبانم روان و گويا نمی شود |
| ۶۸۴ | لَا يَنظُرُ | نمي نگرد - نظر نمي کند |
| ۶۸۵ | لَا يَنظُرُونَ | نمي نگرند - نظر نمي کنند |
| ۶۸۶ | لَا يُنظَرُونَ | مهلت داده نمي شوند |
| ۶۸۷ | لَا يَنفَعُ | سود نمي دهد - نفع ندارد |
| ۶۸۸ | لَا يَنفَعُکَ | نفعي به تو نمي رساند - سودي برايت ندارد |
| ۶۸۹ | لَا يَنفَعُکُمْ | سودتان نمي دهد - نفعي برايتان ندارد |
| ۶۹۰ | لَا يَنفَعُنَا | نفعي به ما نمي رساند - سودي برايمان ندارد |
| ۶۹۱ | لَا يَنفَعُهُ | سودش نمي دهد - نفعي برايش ندارد |
| ۶۹۲ | لَا يُنفِقُونَ | انفاق نمي کنند (کلمه انفاق به معناي بذل مال و صرف آن در رفع حوايج خويشتن و يا ديگران است) |
| ۶۹۳ | لَا يُنفِقُونَهَا | آن را انفاق نمي کنند (کلمه انفاق به معناي بذل مال و صرف آن در رفع حوايج خويشتن و يا ديگران است) |
| ۶۹۴ | لَا يُنقِذُونِ | نجاتم نمي دهند (از تركيب "لَا يُنقِذُواْ + نِي"درست شده كه "ي" نيز براي سهولت حذف شده است از طرفي چون جواب شرط شده جزم گرفته است) |
| ۶۹۵ | لَا يُنقَصُ | کاسته نمي شود |
| ۶۹۶ | لَا يَنقُضُونَ | نمي شکنند - نقض نمي کنند |
| ۶۹۷ | لَا يَنکِحُ | ازدواج نمی کند("ٱلزَّانِي لَا يَنکِحُ إلَّا زَانِيَةً أَوْ مُشْرِکَةً وَٱلزَّانِيَةُ لَا يَنکِحُهَا إِلَّا زَانٍ أَوْ مُشْرِکٌ وَحُرِّمَ ذَالِکَ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ: (این مجازات علنی باعث می شود که چنین مرد و زن زناکاری که عمل زنا را زشت نمی دانند به حدی که طوری این کار را انجام داده اند که چهار نفر عملشان را با چشم خود دیده اند را مردم می شناسند و در نتیجه)آن مرد زناکار ازدواج نمی کند مگر با زنی زناکار و آن زن زناکار، او را به همسری نمی گیرد مگر مردی زناکار یا مردی مشرک چون آن(ازدواج با چنین زناکارانی) بر مؤمنین حرام شده است") |
| ۶۹۸ | لَا يَنکِحُهَا | او را به همسری نمی گیرد("ٱلزَّانِي لَا يَنکِحُ إلَّا زَانِيَةً أَوْ مُشْرِکَةً وَٱلزَّانِيَةُ لَا يَنکِحُهَا إِلَّا زَانٍ أَوْ مُشْرِکٌ وَحُرِّمَ ذَالِکَ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ: (این مجازات علنی باعث می شود که چنین مرد و زن زناکاری که عمل زنا را زشت نمی دانند به حدی که طوری این کار را انجام داده اند که چهار نفر عملشان را با چشم خود دیده اند را مردم می شناسند و در نتیجه)آن مرد زناکار ازدواج نمی کند مگر با زنی زناکار و آن زن زناکار، او را به همسری نمی گیرد مگر مردی زناکار یا مردی مشرک چون آن(ازدواج با چنین زناکارانی) بر مؤمنین حرام شده است") |
| ۶۹۹ | لَا يَنْهَاکُمُ | شما را باز نمي دارد - شما را نهي نمي کند (حرف ميم در آن به دليل تقارن با حرف ساکن وتشديد دار کلمه بعد حرکت گرفته) |
| ۷۰۰ | لَا يُوثِقُ | در بند نمی کند |
| ۷۰۱ | لَا يُوقِنُونَ | يقين نمي کنند ( "َکَانُواْ لَا يُوقِنُونَ " : يقين نمي کردند) |
| ۷۰۲ | لَا يُوَلُّونَ ٱلْأَدْبَارَ | پشت نکرده از اين سو به آن سو فرارنکنند (يُوَلُّونَ: از هر طرف(با دشمن) روبرو می شوند به سوی دیگر فرار می کنند از کلمه "ولّی"به معنی هر سو مي رود برگردانده مي شود) |
| ۷۰۳ | لَا يَهْتَدُونَ | هدايت را نمي پذيرند - راه نمي يابند - هدايت نمي شوند (اصل در معنای این کلمه بازگشتن است. هدايت به معناي راهنمائي به سوي مطلوب به نرمي و لطف است و اهتدا پذيرفتن از دل و جان هدايت و ايستادگي در راه کسب و طلب نمودن آن است چون از معانی که باب افتعال به معنی اصلی فعل اضافه می کند پذیرش، کوشش و مبالغه و طلب کردن است) |
| ۷۰۴ | لَا يَهْدِي | هدايت نمي کند(اصل در معنای این کلمه بازگشتن است. هدايت به معناي راهنمائي به سوي مطلوب به نرمي و لطف است و اهتدا پذيرفتن از دل و جان هدايت و ايستادگي در راه کسب و طلب نمودن آن است چون از معانی که باب افتعال به معنی اصلی فعل اضافه می کند پذیرش، کوشش و مبالغه و طلب کردن است) |
| ۷۰۵ | لَا يَهِدِّي | هدايت نمي يابد (اصل در معنای این کلمه بازگشتن است. هدايت به معناي راهنمائي به سوي مطلوب به نرمي و لطف است و اهتدا پذيرفتن از دل و جان هدايت و ايستادگي در راه کسب و طلب نمودن آن است چون از معانی که باب افتعال به معنی اصلی فعل اضافه می کند پذیرش، کوشش و مبالغه و طلب کردن است) |
| ۷۰۶ | لَا يَهْدِيهِمْ | هدايتشان نمي کند (اصل در معنای این کلمه بازگشتن است. هدايت به معناي راهنمائي به سوي مطلوب به نرمي و لطف است و اهتدا پذيرفتن از دل و جان هدايت و ايستادگي در راه کسب و طلب نمودن آن است چون از معانی که باب افتعال به معنی اصلی فعل اضافه می کند پذیرش، کوشش و مبالغه و طلب کردن است) |
| ۷۰۷ | لَا يَيْأَسُ | نا اميد نمي شوند - مأيوس نمي شوند(يأس به معناي قطع شدن طمع آدمي است از امري که بدان طمع داشته) |
| ۷۰۸ | لَائِمٍ | سرزنش كننده - ملامت كننده |
| ۷۰۹ | لَابِثِينَ | درنگ کنندگان (کلمه لبث به معناي مکث و باقي ماندن در جائي يا در حالي است) |
| ۷۱۰ | لَاتَ | نام يکي ازبتهاي زمان جاهليت (و به طوري که مورخين مينويسند حتي بتهاي خانه کعبه هم از آن صابئين بوده و مردم مکه در آن روزها در شمار صابئين و ستارهپرستان بودهاند و بت لات به اسم زحل و بت عزي به اسم زهره بوده) |
| ۷۱۱ | لَاتَ | نيست (لات شبيه ليس مي باشد و عبارت "لَاتَ حِينَ مَنَاصٍ " يعني هنگام فرار نيست) |
| ۷۱۲ | لَازِبٍ | چسبنده (کلمه لازب به معناي دو چيز به هم چسبيده است، به طوري که هر يک ملازم ديگري شده باشد و در مجمع البيان گفته : لازب و لازم به يک معني است) |
| ۷۱۳ | لَاعِبِينَ | بازيگران (عبارت "وَمَا خَلَقْنَا ٱلسَّمَاءَ وَٱلْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَاعِبِينَ "يعني "آسمانها و زمين و هر چه را که ميان آن دو است به بازي نيافريدهايم. "لَعِب" بازي نظامدار و قانونمندي است که دو طرف بازي به نظام و قانون آن آشنايي دارند، مانند فوتبال و نظاير آن که بازي کنندگان به منظور رسيدن به غرضي خيالي که همان بردن مي باشد، آن را انجام مي دهند و "لَهْو" هر عمل سرگرم کننده اي است که انسان را از کاري مهم و حياتي و وظيفه اي واجب باز بدارد) |
| ۷۱۴ | لَاعِنُونَ | لعنت کنندگان (کلمه لعن به معناي دور کردن ملعون از رحمت است و رحمت، به معناي نوعي تاثير درونی است، که از مشاهده محروميت محرومي که کمالي را ندارد و محتاج به رفع نقص است، در دل پديد ميآيد و باعث می شود تا شخص رحیم وارد عمل شود و او را از محروميت نجات داده و نقصش را رفع کند البته در مورد پروردگار به جهت رحمان بودنش، همگان شامل رحمت عمومی و عامش می شوند و کسی که لعنت الهی شاملش شده از رحمت خاص او محروم می گردد) |
| ۷۱۵ | لَاغِيَةً | بيهوده و بيفايده - لغو |
| ۷۱۶ | لَاقِيهِ | آن را ملاقات کننده است(ازلقاء و ملاقات به معناي روبرو شدن و برخورد دو چيز با يکديگر است، البته اين کلمه در ادراک به حس و به چشم و بصيرت استعمال ميشود، ادراک به حس مانند : تمنون الموت من قبل ان تلقوه - آرزوي مرگ ميکنيد قبلا از آنکه آن را ملاقات نماييد و ادراک به چشم مانند : لقد لقينا من سفرنا هذا نصبا - راستي از اين سفرمان چه ناراحتي ديديم. "أَفَمَن وَعَدْنَاهُ وَعْدًا حَسَنًا فَهُوَ لَاقِيهِ کَمَن مَّتَّعْنَاهُ مَتَاعَ ٱلْحَيَاةِ ٱلدُّنْيَا ثُمَّ هُوَ يَوْمَ ٱلْقِيَامَةِ مِنَ ٱلْمُحْضَرِينَ(قصص۶۱): آیا پس حال که این گونه است(که آنچه نزد پروردگار تعالی است بهتر و باقی تر است از متاع دنیا) کسی که به او وعده دادیم وعده ای بس نیکو و وصف ناپذیر(وصف ناپذیریش و بسیاریش از نکره آوردن آن دریافت می شود) که خودش آن را ملاقات کننده است(استفاده از اسم فاعل به جای فعل، تأکید بر تحقق حتمی این وعده الهی است که عاقبت در هر دو جهان به آنان تعلق دارد) مانند کسی است که او را از متاع و کالای زندگی دنیا بهره مند ساختیم سپس اوست که روز قیامت از احضار شدگان(برای حسابرسی) است(علاوه بر معنای کلی آیه به فرموده امام باقر و امام صادق علیهما السلام منظور از کسی که " وَعَدْنَاهُ وَعْدًا حَسَنًا"، امام علی علیه السلام است)") |
| ۷۱۷ | لَامَسْتُمُ | تماس گرفتيد (در مورد عبارت "لَامَسْتُمُ ٱلنِّسَاءَ "از امام صادق (عليهالسلام) روايت شده که فرمودند منظور جماع (زناشويي)است و ليکن خداي تعالي از آنجا که پردهپوش است دوست ميدارد سر بسته سخن گويد و لذا عمل نامبرده را به آن صراحت که شما تعبير ميکنيد، ذکر نکرده) |
| ۷۱۸ | لَاهِيَةً | مشغول به کار لهو (اسم فاعل از لهو ولهو به معناي هر عمل سرگرم کنندهاي که انسان را از کاري مهم و حياتي و وظيفهاي واجب باز بدارد) |
| ۷۱۹ | لِبَاس | لباس - پوشاك (در عبارت"هُنَّ لِبَاسٌ لَّکُمْ وَأَنتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ "همانطور که لباس مانع علنی و آشکار شدن عورات( آن چه به طور فطری انسان از به زبان آوردن یا آشکار شدنش عار و شرم دارد جز در حریم خصوصی زن وشوهر)، زن و شوهر نیز برای هم حکم لباس دارند و از آشکار و علنی شدن عورات انسانها در خارج از حریم زناشویی و پیامدهای آن که همان فسق و فجور و فحشاء، جلوگیری می کنند. امام رضا علیه السلام در مورد آیه "وَجَعَلْنَا ٱللَّيْلَ لِبَاسًا"، فرموده اند: یعنی شب را لباسی برای روز قرار دادیم. تحقیقات جدید علمی نشان داده است که کمترین مقدار نور به هنگام خواب شبانه برای انسان مضر بوده و عوارضی چون چاقی، دیابت و فشارخون بالا را به همراه دارد بخش عمده ای از این عوارض مربوط به کاهش هورمون ملاتونین در بدن، که به هورمون تاریکی معروف است، می باشد این هورمون با اثر آنتی اکسیدانی خود نقش مهمی در ترمیم بدن و کاهش التهاب دارد. پس شب مانند لباسی است که چند ساعتی، نور خورشید را می پوشاند تا خواب انسان، بیشترین تأثیر را در تجدید قوا و استراحت او داشته باشد) |
| ۷۲۰ | لِبَاسُهُمْ | لباسشان |
| ۷۲۱ | لِبَاسَهُمَا | لباس آن دو |
| ۷۲۲ | لَبِثَ | ماند - مكث كرد - درنگ نمود(کلمه لبث به معناي مکث و باقي ماندن در جائي يا در حالي است) |
| ۷۲۳ | لَبِثْتَ | ماندي - مكث كردي - درنگ نمودي(کلمه لبث به معناي مکث و باقي ماندن در جائي يا در حالي است) |
| ۷۲۴ | لَبِثْتُ | ماندم - مكث كردم - درنگ نمودم(کلمه لبث به معناي مکث و باقي ماندن در جائي يا در حالي است) |
| ۷۲۵ | لَبِثْتُمْ | مانديد - مكث كرديد - درنگ نموديد(کلمه لبث به معناي مکث و باقي ماندن در جائي يا در حالي است. "يَتَخَافَتُونَ بَيْنَهُمْ إِن لَّبِثْتُمْ إِلَّا عَشْرًا: در بین خودشان با يکديگرآهسته و مخفیانه صحبت مي کنند: "غیر از دَهی(ده روز) نماندید(آن قدر مدت اقامتشان در برزخ طول کشیده که وقتی زندگی دنیایشان را به خاطر می آورند به نظرشان بیش از ده روز نمی آید)"") |
| ۷۲۶ | لَبِثْنَا | مانديم - مكث كرديم - درنگ نموديم(کلمه لبث به معناي مکث و باقي ماندن در جائي يا در حالي است) |
| ۷۲۷ | لَبِثُواْ | ماندند - مكث كردند - درنگ نمودند(کلمه لبث به معناي مکث و باقي ماندن در جائي يا در حالي است) |
| ۷۲۸ | لُبَداً | بسيار |
| ۷۲۹ | لِبَداً | جمعيت انبوه و متراكم (جمع لـُبْده است به معناي مجتمعي متراکم و فشرده است. عبارت "کَادُواْ يَکُونُونَ عَلَيْهِ لِبَداً" يعني : نزديك بود جمعيت انبوه و متراكمي بر سر او بريزد) |
| ۷۳۰ | لَبْسٍ | اشتباه |
| ۷۳۱ | لَبَسْنَا | مشتبه كرديم - اسباب اشتباه را فراهم کردیم- پوشيده و مشكل كرديم - به اشتباه انداختيم - دچار اشتباه كرديم (در عبارت "وَلَوْ جَعَلْنَاهُ مَلَکاً لَّجَعَلْنَاهُ رَجُلاًَ وَلَلَبَسْنَا عَلَيْهِم مَّا يَلْبِسُونَ" منظور اين است که اگر در پاسخ انکار کنندگانِ پيامبر که به بشر بودنش یا اینکه فرشته ای همراهش نیست، ايراد مي گرفتند، فرشته اي را به عنوان پيامبر یا همراهش تعيين مي کرديم باز هم آن فرشته را به صورت انساني قرار مي داديم زيرا اگر پروردگار متعال فرشته را به صورت واقعيش ظاهر کند مرز بین عالم غیب و عالم آشکار از بین می برد مثل اینکه در امتحانی پاسخ هر سؤال را زیرش نوشته باشند که در این صورت آن امتحان، دیگر امتحان نیست چنين هدايتي یک هدایت اجباري است که در سنت و روش و برنامه پروردگار متعال نیست و با قصد او از خلقت این جهان که محل امتحان است، سازگار نیست در این صورت بازهم براي به اشتباه افتادنشان بهانه اي به دستشان داده بودیم و می گفتند این هم که انسان است) |
| ۷۳۲ | لَبَنٍ | شير(نوشيدني) |
| ۷۳۳ | لَبُوس | زره(همان گونه که در آیه شریفه ۵ سوره مبارکه علق آمده: "عَلَّمَ ٱلْإِنسَانَ مَا لَمْ یعْلَمْ: به انسان آموخت آنچه را ندانست و نمی داند" بسیاری از علوم کلیدی که زندگی انسان را متحول نموده، نخستین بار به صورت الهامات غیبی و الهی به پیامبران آموزش داده شده و سپس آنها آن علوم را به مردم آموخته اند درآیه شریفه ۸۰ از سوره مبارکه انبیاء به این موضوع اشاره گردیده که ساخت زره نخستین بارتوسط پروردگارتعالی به حضرت داوود علیه السلام آموزش داده شد و سپس آن حضرت این علم را به مردم آموخته است در آیه شریفه ۱۱ از سوره مبارکه سبأ جزئیات بیشتری از این آموزش را بیان می کند و عبارت "قَدِّرْ فِي ٱلسَّرْدِ: در آن بافتن زره اندازه گیری بسیار و دقیق کن" در آن آیه به ریزه کاریها و اندازه گیریهای پیچیده این صنعت اشاره دارد چون برای بافت زره باید ابتدا دانش و امکاناتشان به حدی می رسید که آهن و فولاد را به صورت مفتول های باریک با استحکام بالا و قطر حدود دو میلیمتر در آورند سپس از این مفتولها حلقه های فلزی ساخته و هر دو حلقه را با یک حلقه به هم بافته و سپس محل باز شدن تک تک حلقه را جوش دهند از طرفی اندازه |
| حلقه ها بسته به محل قرار گرفتنشان بر روی بدن جنگجویان متفاوت بود تا هم مانند یک لباس پارچه ای بر روی تن بنشیند و هم در نقاطی که حفاظت بیشتری لازم داشتند، مستحکم تر شود. از الطاف پروردگار تعالی به انسان قرار دادن خواص حفاظتی در عناصر طبیعی و دادن دانش بهره گیری از آنها به او برای حفظ سلامتی و جانش می باشد و این نیز از موهبتهای بی شمار الهی است که جای شکر دارد) | ||
| ۷۳۴ | لْتَأْتِ | بايد كه بيايد (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "وَلْتَأْتِ") |
| ۷۳۵ | لْتَقُمْ | بايد كه بايستد (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْتَقُمْ") |
| ۷۳۶ | لْتَکُن | بايد كه باشد (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "وَلْتَکُن") |
| ۷۳۷ | لَتَکُونَنَّ | حتماً و يقيناً مي شوي |
| ۷۳۸ | لْتَنظُرْ | بايد بنگرد(تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "وَلْتَنظُرْ") |
| ۷۳۹ | لُجَّةً | آبي عميق و فراوانی که آب در آن موج مي زند |
| ۷۴۰ | لَجُّواْ | پافشاري كردند - لجاجت ورزيدند |
| ۷۴۱ | لُجِّيٍّ | بسيار عميق - متلاطم ("بحر لجي" به معناي درياي پر موجي است که امواجش همواره در رفت و آمد است و این تلاطم دائم نتیجه عمق بسیار آن می باشد) |
| ۷۴۲ | لَحْمَ | گوشت |
| ۷۴۳ | لَحْنِ ٱلْقَوْل | شيوه گفتار(کلمه لحن بيشتر به معناي آن است که کلام را از سنتهاي جارياش برگرداني، يا اعراب آن را نگويي و يا نقطهها و کلمات آن را جابجا کني و اين عمل ناپسندي است و گاهي هم در سربسته حرف زدن و بطور فحوي و کنايه سخن گفتن استعمال ميشود، که اين قسم استعمال در بازار شعرا و ادباء بيشتر رواج دارد و در نظر آنان پسنديده و جزء بلاغت است در نتيجه معناي "وَلَتَعْرِفَنَّهُمْ فِي لَحْنِ ٱلْقَوْلِ"ميشود : تو به زودي آنان را از طرز سخن گفتنشان خواهي شناخت، چون سخن ايشان کنايهدار و تعريض گونه است) |
| ۷۴۴ | لُحُومُهَا | گوشتهاي آن |
| ۷۴۵ | لِحْيَتِي | ريش من |
| ۷۴۶ | لُدّاً | ستيزه جويان - اهل دشمني و خصومت (کلمه لدّ جمع الد است، که از لدد به معناي خصومت مشتق شده است) |
| ۷۴۷ | لَدُنْ | نزد |
| ۷۴۸ | لَدُنَّا | نزد ما |
| ۷۴۹ | لَدُنکَ | نزد تو |
| ۷۵۰ | لَدُنْهُ | نزد او |
| ۷۵۱ | لَدُنِّي | نزد من - سوي من |
| ۷۵۲ | لَدَيَّ | نزد من |
| ۷۵۳ | لَدَی | کنار - آستانه - نزد |
| ۷۵۴ | لَدَيْنَا | نزد ما |
| ۷۵۵ | لَدَيْهِ | نزد او |
| ۷۵۶ | لَدَيْهِمْ | نزد ايشان |
| ۷۵۷ | لَذَّةٍ | لذت - لذيذ |
| ۷۵۸ | لِزَاماً | حتمی - لازم - ملازم - قرين و همراه(کلمه لزاما به معناي ملازمه باشد، چون هر دو، مصدر باب مفاعله اند. "قُلْ مَا يَعْبَأُ بِکُمْ رَبِّي لَوْلَا دُعَاؤُکُمْ فَقَدْ کَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَکُونُ لِزَامًا: (اي پيامبر)بگو: نزد پروردگارم شما قدر و منزلتي نداريد و حفظتان نمي کند اگر دعاي شما نباشد(دعاي شما رشته اتصالتان با پروردگار تعالي است و اگر دعا نکنيد ارتباط خود را با کسي که همه چيزتان از اوست، قطع نموده ايد و در نتيجه نابود مي شويد) با اين وجود(که با اين جمله، اصل بقا و سعادت دنيا و آخرت را به شما گفتم) از بيخ و بن تکذيب کرديد(گفتيد که به کلی دروغ است) در نتيجه (آن نابودي)حتمي خواهد شد") |
| ۷۵۹ | لِسَان | زبان - گويش("وَوَهَبْنَا لَهُم مِّن رَّحْمَتِنَا وَجَعَلْنَا لَهُمْ لِسَانَ صِدْقٍ عَلِيًّا: و به آنها از رحمتمان بخشیدیم(وزن فعلة به معنی اصلی ریشه خود، کلمات "نوعی خاص" یا "یکباره" را اضافه می کند پس رحمة يعني جلوه ی خاصي از رحم و مهربانی يا جوشش يک باره آن) و برای آنها زبان صدق و راستی قرار دادیم به شکلی هميشه و بسیار برتر و والاتر(در سوره مبارکه شعراء آیه شریفه ۸۴ دعای دیگری از حضرت ابراهیم علیه السلام را ذکر می کند: "وَٱجْعَل لِّي لِسَانَ صِدْقٍ فِي ٱلْئَاخِرِينَ"، و عبارت "جَعَلْنَا لَهُمْ لِسَانَ صِدْقٍ عَلِيًّا" گزارشی از اجابت همان دعاست. "لِسَانَ صِدْق: زبان صدق و راستی" برای حضرت ابراهیم علیه السلام کنایه ای برای دو معناست که به صورت همزمان هر دو معنی در این آیه صحیح می باشد و با یک تیر چند نشان زدن در قرآن کریم بسیار رایج است: |
| یکی اینکه در آینده کسی باشد که در مورد او راست بگوید، نسبتی ناروا به او ندهد و او را با همان صفات که در قرآن کریم برای آن حضرت نقل شده یاد کند(صدّیق، نبي، امام، صالح، مصطفی، حنیف، مسلِم، حلیم، اوّاه، منیب، امة قانت، مجتبی، رشد یافته، هدایت شده، صاحب قلب سلیم، محسن، وفادار، اسوة حسنة) معنای دوم لسان صدق برای ایشان این است که کسی همان سخن هدایتگر حضرت ابراهیم علیه السلام را بدون کم و کاست برای آیندگان تکرار کند. واضح است که بهترین مصداقِ "لسان صدق" برای آن حضرت در آیندگان، پیامبران بعد از او و ائمه اطهار علیهم السلامند. امام علی علیه السلام می فرمایند: "لسان صدقی که پروردگار برای شخصی در میان مردم قرار دهد بهتر است از مالی که از آن بخورند و وارثش گردند")") | ||
| ۷۶۰ | لِسَانِکَ | زبان تو |
| ۷۶۱ | لِسَانِي | زبان من |
| ۷۶۲ | لَسْتُ | نيستم |
| ۷۶۳ | لَسْتَ | نيستي(عبارت"لَّسْتَ مِنْهُمْ فِي شَيْءٍ: از آنان در چیزی نیستید"کنایه از این است که گناه آنها به گردن تونیست) |
| ۷۶۴ | لَسْتُم | نيستيد(عبارت"لَسْتُمْ عَلَىٰ شَيْءٍ: برچیزی نیستید"کنایه از این است که اعتباری ندارید) |
| ۷۶۵ | لَسْتُنَّ | شما زنان نيستيد |
| ۷۶۶ | لَطِيفُ | بسيار و هميشه ريزبين و دقيق (کلمه لطيف از اسامی پروردگار تعالي است و اسمي است که دلالت بر حضور و احاطه او به باطن دست نيافتني اشياء ميکند اين لطافت او ناشي از احاطه اش به همه چيز و احاطهاش ناشي ازقدرت و علم اوست همچنین این صفت اشاره به رعایت ریزه کاریها در مهر و محبت او به بندگانش دارد مثلاً غیر از اینکه چشم به انسان داده با حفاظ ابرو و مژه و حتی شیارهای پیشانی کاری کرده تا عرق و گرد و خاک چشم او را آزار ندهد اصل معناي لطافت، خردي و نازکي و نفوذ است، مثلا وقتي گفته ميشود لطُف الشيء و يلطف لطافة معنايش اين است که فلان چيز ريز و نازک است، به حدي که در نازکترين سوراخ فرو رود و از آنجايي که مهر و محبت در معاشرت همراه با رعايت ريزه کاريهايي است که رضايت طرف مقابل را به همراه دارد "لطف" که اسم مصدر از همين ريشه است در معناي رفاقت و ملايمت استعمال ميشود) |
| ۷۶۷ | لَظَيٰ | زبانه مي کشد(اگر آتش را لظي خوانده، براي اين است که اندرون را کباب ميکند و شعلهور ميسازد،درروايتي از امير المؤمنين علي عليه السلام طبقه دوم از هفت طبقه جهنم از بالا " لظي "نام دارد) |
| ۷۶۸ | لَعِبٌ | بازی قانونمند ولی با هدفی خيالی("لَعِب" بازي نظامدار و قانونمندي است که دو طرف بازي به نظام و قانون آن آشنايي دارند، مانند فوتبال و نظاير آن که بازي کنندگان به منظور رسيدن به غرضي خيالي که همان بردن مي باشد، آن را انجام مي دهند و "لَهْو" هر عمل سرگرم کننده اي است که انسان را از کاري مهم و حياتي و وظيفه اي واجب باز بدارد) |
| ۷۶۹ | لَعَلَّ | انتظار مي رود كه - اميد است كه-گويا(البته اميد و آرزو از ناحيه خداي تعالي واجب الوقوع است،يعني هر چه را خدا در بارهاش اميدوار شود،آن خواهد شد. پس جملاتي كه با لَعَلَّ شروع مي شود و و حاوی وعده ای از سوی پروردگار تعالی است وقوعش حتمي است) |
| ۷۷۰ | لَعَلَّکَ | انتظار مي رود كه تو - این گونه که پیش می رود تو - اميد است كه تو-گويا تو- باشد که تو- به این امید که تو(البته اميد و آرزو از ناحيه خداي تعالي واجب الوقوع است،يعني هر چه را خدا در بارهاش اميدوار شود،آن خواهد شد. پس جملاتي كه با لَعَلَّ شروع مي شود و و حاوی وعده ای از سوی پروردگار تعالی است وقوعش حتمي است. مفهوم آیه شریفه ۱۲ از سوره مبارکه هود این است که: "به این امید که تو ای پیامبر برخی از آنچه به تو وحی شده را به مردم ابلاغ نکنی و باعث دلتنگی و غصه ات شوند این را می گویند که چرا بر او گنجی نازل نشد یا فرشته ای با او نیامد. بنا به روایات از جمله روایتی از امام صادق علیه السلام آن آیاتی که منافقان با این طعنه زدنها سعی داشتند پیامبر را از ابلاغ آنها منصرف کنند آیاتی است که به جانشینی امیر المؤمنین علی علیه السلام برای پیامبر اشاره دارد و به این ترتیب می خواستند بگویند اگر به جای اینکه پروردگار علی را جانشین پیامبر می کرد گنجی برایش می فرستاد یا فرشته ای همراهش می کرد بهتر بود) |
| فَلَعَلَّکَ بَاخِعٌ نَّفْسَکَ عَلَىٰ ءَاثَارِهِمْ إِن لَّمْ يُؤْمِنُواْ بِهَـٰذَا ٱلْحَدِيثِ أَسَفًا: "با این وجود این گونه که پیش می رود تو هلاک کننده ی خودت هستی بر اساس آثار آنها اگر ایمان نیاورده و نیاورند به این سخن و حدیث(قرآن کریم، حَدِيث در اصل به معنای ناپیدایی است که پیدا شود) از تأسف و شدت اندوه(این مشرکان به راحتی زبانشان را به سخنان کفرآمیز می چرخانند مثل اینکه به فرشتگان دختران خدا می گویند و مسیح و عزیر علیهم السلام را پسران خدا، آن وقت تو ای پیامبر به حدی غصه و افسوس اینها را می خوری که نزدیک است جان خود را از شدت تأسف و اندوهی که اثرات کردار و گفتار آنهاست، از دست بدهی)") | ||
| ۷۷۱ | لَعَلَّکُمْ | انتظار مي رود كه شما - اميد است كه شما-گويا شما - تا شما - به این امید که شما(البته اميد و آرزو از ناحيه خداي تعالي واجب الوقوع است،يعني هر چه را خدا در بارهاش اميدوار شود،آن خواهد شد. پس جملاتي كه با لَعَلَّ شروع مي شود و و حاوی وعده ای از سوی پروردگار تعالی است وقوعش حتمي است) |
| ۷۷۲ | لَعَلَّنَا | انتظار مي رود كه ما - اميد است كه ما-گويا ما (البته اميد و آرزو از ناحيه خداي تعالي واجب الوقوع است،يعني هر چه را خدا در بارهاش اميدوار شود،آن خواهد شد. پس جملاتي كه با لَعَلَّ شروع مي شود و و حاوی وعده ای از سوی پروردگار تعالی است وقوعش حتمي است) |
| ۷۷۳ | لَعَلَّهُ | انتظار مي رود كه او- اميد است که او-گويا او (البته اميد و آرزو از ناحيه خداي تعالي واجب الوقوع است،يعني هر چه را خدا در بارهاش اميدوار شود،آن خواهد شد. پس جملاتي كه با لَعَلَّ شروع مي شود و و حاوی وعده ای از سوی پروردگار تعالی است وقوعش حتمي است) |
| ۷۷۴ | لَعَلَّهُمْ | انتظار مي رود كه آنها- اميد است که آنها-گويا آنها (البته اميد و آرزو از ناحيه خداي تعالي واجب الوقوع است،يعني هر چه را خدا در بارهاش اميدوار شود،آن خواهد شد. پس جملاتي كه با لَعَلَّ شروع مي شود و و حاوی وعده ای از سوی پروردگار تعالی است وقوعش حتمي است) |
| ۷۷۵ | لَعَلَيٰ | سوگند که بر - حتماً بر |
| ۷۷۶ | لَعَلِّي | تا من - انتظار مي رود كه من- اميد است که من-گويا من(البته اميد و آرزو از ناحيه خداي تعالي واجب الوقوع است،يعني هر چه را خدا در بارهاش اميدوار شود،آن خواهد شد. پس جملاتي كه با لَعَلَّ شروع مي شود و و حاوی وعده ای از سوی پروردگار تعالی است وقوعش حتمي است) |
| ۷۷۷ | لَعَنَ | لعنت کرد(کلمه لعن به معناي دور کردن ملعون از رحمت است و رحمت، به معناي نوعي تاثير درونی است، که از مشاهده محروميت محرومي که کمالي را ندارد و محتاج به رفع نقص است، در دل پديد ميآيد و باعث می شود تا شخص رحیم وارد عمل شود و او را از محروميت نجات داده و نقصش را رفع کند البته در مورد پروردگار به جهت رحمان بودنش، همگان شامل رحمت عمومی و عامش می شوند و کسی که لعنت الهی شاملش شده از رحمت خاص او محروم می گردد) |
| ۷۷۸ | لُعِنَ | لعنت شد(کلمه لعن به معناي دور کردن ملعون از رحمت است و رحمت، به معناي نوعي تاثير درونی است، که از مشاهده محروميت محرومي که کمالي را ندارد و محتاج به رفع نقص است، در دل پديد ميآيد و باعث می شود تا شخص رحیم وارد عمل شود و او را از محروميت نجات داده و نقصش را رفع کند البته در مورد پروردگار به جهت رحمان بودنش، همگان شامل رحمت عمومی و عامش می شوند و کسی که لعنت الهی شاملش شده از رحمت خاص او محروم می گردد) |
| ۷۷۹ | لَعْناً | لعنت (کلمه لعن به معناي دور کردن ملعون از رحمت است و رحمت، به معناي نوعي تاثير درونی است، که از مشاهده محروميت محرومي که کمالي را ندارد و محتاج به رفع نقص است، در دل پديد ميآيد و باعث می شود تا شخص رحیم وارد عمل شود و او را از محروميت نجات داده و نقصش را رفع کند البته در مورد پروردگار به جهت رحمان بودنش، همگان شامل رحمت عمومی و عامش می شوند و کسی که لعنت الهی شاملش شده از رحمت خاص او محروم می گردد) |
| ۷۸۰ | لَعَنَّا | لعنت کرديم (کلمه لعن به معناي دور کردن ملعون از رحمت است و رحمت، به معناي نوعي تاثير درونی است، که از مشاهده محروميت محرومي که کمالي را ندارد و محتاج به رفع نقص است، در دل پديد ميآيد و باعث می شود تا شخص رحیم وارد عمل شود و او را از محروميت نجات داده و نقصش را رفع کند البته در مورد پروردگار به جهت رحمان بودنش، همگان شامل رحمت عمومی و عامش می شوند و کسی که لعنت الهی شاملش شده از رحمت خاص او محروم می گردد) |
| ۷۸۱ | لَعنَّاهُمْ | آنان را لعنت کرديم (کلمه لعن به معناي دور کردن ملعون از رحمت است و رحمت، به معناي نوعي تاثير درونی است، که از مشاهده محروميت محرومي که کمالي را ندارد و محتاج به رفع نقص است، در دل پديد ميآيد و باعث می شود تا شخص رحیم وارد عمل شود و او را از محروميت نجات داده و نقصش را رفع کند البته در مورد پروردگار به جهت رحمان بودنش، همگان شامل رحمت عمومی و عامش می شوند و کسی که لعنت الهی شاملش شده از رحمت خاص او محروم می گردد) |
| ۷۸۲ | لَعَنَتْ | لعنت كرد (کلمه لعن به معناي دور کردن ملعون از رحمت است و رحمت، به معناي نوعي تاثير درونی است، که از مشاهده محروميت محرومي که کمالي را ندارد و محتاج به رفع نقص است، در دل پديد ميآيد و باعث می شود تا شخص رحیم وارد عمل شود و او را از محروميت نجات داده و نقصش را رفع کند البته در مورد پروردگار به جهت رحمان بودنش، همگان شامل رحمت عمومی و عامش می شوند و کسی که لعنت الهی شاملش شده از رحمت خاص او محروم می گردد) |
| ۷۸۳ | لَعْنَةَ | دور بودن از رحمت (کلمه لعن به معناي دور کردن ملعون از رحمت است و رحمت، به معناي نوعي تاثير درونی است، که از مشاهده محروميت محرومي که کمالي را ندارد و محتاج به رفع نقص است، در دل پديد ميآيد و باعث می شود تا شخص رحیم وارد عمل شود و او را از محروميت نجات داده و نقصش را رفع کند البته در مورد پروردگار به جهت رحمان بودنش، همگان شامل رحمت عمومی و عامش می شوند و کسی که لعنت الهی شاملش شده از رحمت خاص او محروم می گردد. |
| بنا بر آیات قرآن کریم لعنت الهی شامل این افراد می شود: شیطان، کافران، ظالمان، مشرکان، منافقان، دروغگویان، پنهان کنندگان آیات الهی و تحریف کنندگان آنها، کتمان کنندگان حقیقت، آنان که نافرمانی پروردگار تعالی را توجیه می کنند(سر خود و دیگران کلاه شرعی می گذارند مثل ماجرای حکم تعطیلی شنبه ها برای جمعی از بنی اسرائیل که ماهیها را شنبه ها در حوضچه هایی حبس می کردند و یکشنبه آنها را صید می نمودند)، بت پرستان و طاغوت پرستان(اطاعت کنندگان از دیگری در نافرمانی پروردگار)، کسی که مؤمنی را به عمد بکشد، نقض کنندگان پیمان الهی، قطع رابطه کنندگان در مورد کسانی که پروردگار تعالی امر به پیوند با آنها داده مثل اهل بیت علیهم السلام و خویشاوندان، فساد کنندگان در زمین، گویندگان سخنان باطل در مورد پروردگار که عیب و نقصی برای او می پندارند، کسانی که از منکرات نهی نمی کنند، شجره ملعونه(بنی امیه)، تهمت زنندگان به زنان پاکدامن، آزار دهندگان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم البته آزار اهل بیت علیهم السلام نیز موجب آزار پیامبر و مشمول لعنت الهی است) | ||
| ۷۸۴ | لَعْنَتِي | لعنت من (کلمه لعن به معناي دور کردن ملعون از رحمت است و رحمت، به معناي نوعي تاثير درونی است، که از مشاهده محروميت محرومي که کمالي را ندارد و محتاج به رفع نقص است، در دل پديد ميآيد و باعث می شود تا شخص رحیم وارد عمل شود و او را از محروميت نجات داده و نقصش را رفع کند البته در مورد پروردگار به جهت رحمان بودنش، همگان شامل رحمت عمومی و عامش می شوند و کسی که لعنت الهی شاملش شده از رحمت خاص او محروم می گردد) |
| ۷۸۵ | لُعِنُواْ | لعنت شدند(کلمه لعن به معناي دور کردن ملعون از رحمت است و رحمت، به معناي نوعي تاثير درونی است، که از مشاهده محروميت محرومي که کمالي را ندارد و محتاج به رفع نقص است، در دل پديد ميآيد و باعث می شود تا شخص رحیم وارد عمل شود و او را از محروميت نجات داده و نقصش را رفع کند البته در مورد پروردگار به جهت رحمان بودنش، همگان شامل رحمت عمومی و عامش می شوند و کسی که لعنت الهی شاملش شده از رحمت خاص او محروم می گردد) |
| ۷۸۶ | لَعَنَهُ | او را لعنت کرد (کلمه لعن به معناي دور کردن ملعون از رحمت است و رحمت، به معناي نوعي تاثير درونی است، که از مشاهده محروميت محرومي که کمالي را ندارد و محتاج به رفع نقص است، در دل پديد ميآيد و باعث می شود تا شخص رحیم وارد عمل شود و او را از محروميت نجات داده و نقصش را رفع کند البته در مورد پروردگار به جهت رحمان بودنش، همگان شامل رحمت عمومی و عامش می شوند و کسی که لعنت الهی شاملش شده از رحمت خاص او محروم می گردد) |
| ۷۸۷ | لَعَنَهُم | آنان را لعنت کرد (کلمه لعن به معناي دور کردن ملعون از رحمت است و رحمت، به معناي نوعي تاثير درونی است، که از مشاهده محروميت محرومي که کمالي را ندارد و محتاج به رفع نقص است، در دل پديد ميآيد و باعث می شود تا شخص رحیم وارد عمل شود و او را از محروميت نجات داده و نقصش را رفع کند البته در مورد پروردگار به جهت رحمان بودنش، همگان شامل رحمت عمومی و عامش می شوند و کسی که لعنت الهی شاملش شده از رحمت خاص او محروم می گردد) |
| ۷۸۸ | لَغْوٌ | بيهوده - بی اثر - هر عمل و گفتاري است که به نظر عاقلان هيچ فايدهاي نداشته باشد( و به طوري که گفتهاند : شامل تمامي گناهان هم ميشود . و مراد از مرور به لغو در عبارت"وَإِذَا مَرُّواْ بِـٱللَّغْوِ" گذر کردن به اهل لغو است در حالي که سر گرم لغو باشند. در آیه شریفه ۷۹ از سوره مبارکه انبیاء، آیات شریفه ۱۸ و ۱۹ سوره مبارکه ص و در آیه شریفه ۱۰ از سوره مبارکه سبأ به فرمان پروردگار به کوهها و پرندگان برای هم آوا شدن با حضرت داوود علیه السلام به هنگام دعا خواندن که بنا به روایتی از امام صادق علیه السلام همان آیات کتاب آسمانی زبور بود، اشاره شده است در واقع پروردگار تعالی از کوهها و پرندگان می خواهد که با طنین دادن و ایجاد موسیقی متن، نغمه دعای حضرت داوود علیه السلام را زیباتر بسازند. در قرآن کریم که قانون اساسی دین اسلام است آیه ای مبنی بر حرام بودن موسیقی نیست بلکه مدعیان تحریم موسیقی آیاتی که کلمات "لَغْو: هر چیزی که اثر و فایده ای ندارد" ،"لَهْو: هر کار بیهوده و بی ارزشی است که آدمی را از کار مهم و پر ارزش باز بدارد" و "زُور: دروغ و سخن باطل"، در آن آمده است را به موسیقی تفسیر کرده اند که همان گونه که می بینید هیچکدام به معنی موسیقی نیستند. پس نه تنها قرآن کریم موسیقی را حرام |
| لَغْوٌ | نکرده بلکه در آیاتی که اشاره شد موسیقی را تأیید هم نموده است. اما در بحث احادیث، سید جواد عاملی از علمای قرن ۱۲ و ۱۳ در جلد ۱۲ کتاب مفتاح الکرامه در مورد روایات موسیقی گزارشی آماری ارائه می دهد و می گوید در روایات ما ۲۵ روایت در نکوهش موسیقی و ۱۲ روایت در ستایش موسیقی وجود دارد لذا نسبت این گزارش آماری ۲۵ به ۱۲ است و این تصوری که برای ما ساخته شده و می گویند روایات زیادی در نکوهش موسیقی وجود دارد، واقعی نیست از جمله در همین ۱۲ روایات آمده است که: کسی خدمت امام معصوم علیه السلام آمد و گفت من وسایل موسیقی دارم و در مورد آنها کسب تکلیف کرد. امام فرمود مادامی که به عصیان کشیده نشود، اشکالی ندارد همچنین فرموده اند که اگر موسیقی انسان را به یاد بهشت بیندازد، اشکالی ندارد پس معلوم می شود آن عالم نمایی که حکم به حرام بودن موسیقی می دهد برای توجیه سلیقه خودش، از میان احادیث دستچین نموده جدای از اینکه حکمش بر خلاف قرآن است و این سخن پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم را نادیده گرفته که فرموده اند:" هرگاه حدیثى از من به شما برسد، آن را بر قرآن عرضه کنید و با عقلتان بسنجید، اگر مطابق بود، قبول کرده و گرنه به پهنای دیوار بکوبید" (روض الجنان | |
| و روح الجنان فی تفسیرالقرآن) و سند همین حدیث هم، آیه شریفه ۱۳ از سوره مبارکه طارق است: "إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ: سوگند که به يقين آن(قرآن کريم)، سخني جدا کننده است(در جدا کردن حق از باطل تمام کننده ي بحثها و اختلافات است و درستي هر سخني با آن سنجيده مي شود)". این احتمال نیز وجود دارد که هریک از این احادیثِ منع کننده موسیقی، برای زمان و مکان و حالتی خاص بوده و جنبه عمومی نداشته اند که نقل کننده حدیث توضیحات مربوط به آن را حذف نموده است. از لحاظ عقلی و منطقی نیز موسیقی نیز مانند هر ابزار دیگری در زندگی بشر می تواند هم خوب و مفید باشد و هم بد و مضرّ مثل چاقویی که اگر برای آشپزی استفاده شود خوب است و اگر برای کشتن فردی بی گناه، بد . آن موسیقی که باعث شادی و تفکر انسان گردد خوب و اگر ابزاری برای گرم کردن مجلس فساد شود بد است و کسانی که بی دلیل آن را به کلی حرام اعلام می کنند و باعث انزجار جامعه از دین می گردند گناه زیر پا گذاشتن آیاتی از قبیل این آیات را به دوش خواهند کشید: "... لَا تَغْلُواْ فِی دِینِکُمْ غَیرَ ٱلْحَقِّ ...: به ناحق در دینتان غلوّ و زیاده روی نکنید(آیه شریفه ۷۷ از سوره مبارکه مائده)"، "یا أَیهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُواْ لَا تُحَرِّمُواْ طَیبَاتِ مَا أَحَلَّ ٱللَّهُ لَکُمْ ... : خطابم با کسانی است که | ||
| لَغْوٌ | ایمان آوردند، پاکیزه هایی که الله برایتان حلال نموده، را حرام نکنید(آیه شریفه ۸۷ از سوره مبارکه مائده)"، "قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِینَةَ ٱللَّهِ ٱلَّتِی أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ ...: بگو چه کسی زینت الهی که برای بندگانش خارج نموده را حرام نموده است(آیه شریفه ۳۲ از سوره مبارکه اعراف)"، "یا أَیهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُواْ لَا تُقَدِّمُواْ بَینَ یدَی ٱللَّهِ وَرَسُولِهِ ... : خطابم با کسانی است که ایمان آوردند، از الله و پیامبرش جلو نزنید(آیه شریفه ۱ از سوره مبارکه حجرات)". در واقع هر قاری قرآن کریم به هنگام تلاوت ترکیبی از دستگاههای موسیقی و در اصطلاح قرآنی نغماتی شامل هفت نغمه ی اصلی صبا، نهاوند، عجم، بیات، سه گاه، حجاز، رست و گوشه های آنها را برای دلنشین تر کردن آیات الهی به کار می گیرد(اکثر این نغمات در اصل ایرانی بوده و سپس در میان اعراب رایج گشته اند). همچنین اشعار پر مغز حافظ، سعدی ، مولانا و دیگر شاعران شیرین سخن، که استادان آواز با بهره گیری از زینت موسیقی، نقشی ماندگار از آنها در ذهن ما به جا می گذارند، در زندگی همواره راهگشای ما بوده اند. موسیقی های محلی هر مرز و بوم از لالایی مادران گرفته تا آوازهای شادی و عزا | |
| لَغْوٌ | جزء جدایی ناپذیر فرهنگ مردمند. ملت ما دو گوهر گرانقدر دارند: یکی دینشان که قرآن کریم اساس آن است و دیگری فرهنگ باستانی غنی آنها. از آنجا که کسی که با دو برادر دشمنی دارد راحت ترین کاری که می تواند برای نابودی آن دو برادر انجام دهد این است که آنها را به جان هم بیندازد تا خود یکدیگر را نابود کنند، در زمان ما استعمارگران و سلطه گران بیگانه، به گروهی مأموریت داده اند که دین و فرهنگ ما را مقابل هم قرار دهند تا هر دو نابود گردند و کم نیستند کسانی که خرقه دین به تن کرده اند و مظاهر فرهنگ ما از جمله موسیقی را مخالف دین معرفی کرده و حرام می دانند و باعث انزجار و تنفر مردم از دین می گردند این گونه افراد خطرناک ترین دشمن دینند گرچه گروهی آنها را عالم دین بنامند) | |
| ۷۸۹ | لُغُوبٌ | خستگي و تعب در طلب معاش و غير آن -خستگي و سستي و کندي |
| ۷۹۰ | لَفِيفاً | به صورت دسته جمعي و به هم پيچيده و انبوه |
| ۷۹۱ | لِقَاءِ | ديدار(لقاء به معناي روبرو شدن و برخوردن دو چيز با يکديگر است و گاهي هم با اين کلمه تعبير ميشود از برخورد يکي با ديگري و گفته ميشود فلاني را ملاقات کرد و يا ملاقات ميکند، البته اين کلمه در ادراک به حس و به چشم و بصيرت استعمال ميشود، ادراک به حس مانند : تمنون الموت من قبل ان تلقوه - آرزوي مرگ ميکنيد قبلا از آنکه آن را ملاقات نماييد و ادراک به چشم مانند : لقد لقينا من سفرنا هذا نصبا - راستي از اين سفرمان چه ناراحتي ديديم) |
| ۷۹۲ | لِقَاءَنَا | ديدار ما(لقاء به معناي روبرو شدن و برخوردن دو چيز با يکديگر است و گاهي هم با اين کلمه تعبير ميشود از برخورد يکي با ديگري و گفته ميشود فلاني را ملاقات کرد و يا ملاقات ميکند، البته اين کلمه در ادراک به حس و به چشم و بصيرت استعمال ميشود، ادراک به حس مانند : تمنون الموت من قبل ان تلقوه - آرزوي مرگ ميکنيد قبلا از آنکه آن را ملاقات نماييد و ادراک به چشم مانند : لقد لقينا من سفرنا هذا نصبا - راستي از اين سفرمان چه ناراحتي ديديم) |
| ۷۹۳ | لِقَائِهِ | ديدار او(لقاء به معناي روبرو شدن و برخوردن دو چيز با يکديگر است و گاهي هم با اين کلمه تعبير ميشود از برخورد يکي با ديگري و گفته ميشود فلاني را ملاقات کرد و يا ملاقات ميکند، البته اين کلمه در ادراک به حس و به چشم و بصيرت استعمال ميشود، ادراک به حس مانند : تمنون الموت من قبل ان تلقوه - آرزوي مرگ ميکنيد قبلا از آنکه آن را ملاقات نماييد و ادراک به چشم مانند : لقد لقينا من سفرنا هذا نصبا - راستي از اين سفرمان چه ناراحتي ديديم) |
| ۷۹۴ | لَقَدِ | سوگند که محققاً - سوگند که به يقين - سوگند که بي ترديد - سوگند که البته- به یقین خوب شد که- سوگند که بسیار- سوگند که چه بسیار- سوگند که چه خوب - سوگند که چقدر- سوگند که چه اندازه- سوگند که به خوبی - سوگند که کاملاً - سوگند که به بهترین شکل(تركيب لـَ وقدْ، در کتب لغت مصارف ديگري نيز براي "قَدْ "گفته اند که در قرآن کاربرد ندارد. "وَلَقَدْ عَلِمْنَا ٱلْمُسْتَقْدِمِينَ مِنکُمْ وَلَقَدْ عَلِمْنَا ٱلْمُسْتَأْخِرِينَ: سوگند که به جلو افتادگان(کنایه از پیشینیان) از شما کاملاً علم داریم و سوگند که به تأخیر کنندگان(کنایه از آیندگان) کاملاً علم داریم". حرکت حرف دال به دلیل تقارنش با حرف ساکن یا تشدید دار کلمه بعد می باشد) |
| ۷۹۵ | لَقَدْ | سوگند که محققاً - سوگند که به يقين - سوگند که بي ترديد - سوگند که البته- به یقین خوب شد که- سوگند که بسیار- سوگند که چه بسیار- سوگند که چه خوب - سوگند که چقدر- سوگند که چه اندازه- سوگند که به خوبی - سوگند که کاملاً - سوگند که به بهترین شکل(تركيب لـَ وقدْ، در کتب لغت مصارف ديگري نيز براي "قَدْ "گفته اند که در قرآن کاربرد ندارد. "وَلَقَدْ عَلِمْنَا ٱلْمُسْتَقْدِمِينَ مِنکُمْ وَلَقَدْ عَلِمْنَا ٱلْمُسْتَأْخِرِينَ: سوگند که به جلو افتادگان(کنایه از پیشینیان) از شما کاملاً علم داریم و سوگند که به تأخیر کنندگان(کنایه از آیندگان) کاملاً علم داریم") |
| ۷۹۶ | لُقْمَانُ | نام يكي ازبندگان شايسته خداوند كه و اولیای الهی که يكي از سوره هاي قرآن نیز به نام اوست وبرخي از سخنان حكيمانه وي در اين سوره نقل شده است (از رسول خدا(صلی الله علیه وآله) نقل شده است كه لقمان پيغمبر نبوده و ليکن بندهاي بوده که بسيار فکر ميکرده و يقين خوبي داشته است،او خدارا دوست داشته و خدا هم او را دوست می داشت، خداوند پیامبری را به او عرضه می کند ولی او را در قبول پیامبری مخیّر می کند، لقمان از بیم تکلیف دشوار قضاوت میان مردم پیامبری را نمی پذیرد ولی خداوند به او حکمت عطا کرد و به حکمت سخن ميگفت و او با حکمت خود براي داوودعلي نبينا و عليه السلام وزارت ميکرد، روزي داوود (علی نبینا و علیه السلام) به او گفت : اي لقمان خوشا به حالت که حکمت به تو داده شد و بلاي نبوت هم از تو گردانده شد) |
| ۷۹۷ | لَقُواْ | ديدند - روبروشدند (لقاء به معناي روبرو شدن و برخوردن دو چيز با يکديگر است و گاهي هم با اين کلمه تعبير ميشود از برخورد يکي با ديگري و گفته ميشود فلاني را ملاقات کرد و يا ملاقات ميکند، البته اين کلمه در ادراک به حس و به چشم و بصيرت استعمال ميشود، ادراک به حس مانند : تمنون الموت من قبل ان تلقوه - آرزوي مرگ ميکنيد قبلا از آنکه آن را ملاقات نماييد و ادراک به چشم مانند : لقد لقينا من سفرنا هذا نصبا - راستي از اين سفرمان چه ناراحتي ديديم) |
| ۷۹۸ | لَقُوکُمْ | شما را ديدند - با شما روبروشدند (لقاء به معناي روبرو شدن و برخوردن دو چيز با يکديگر است و گاهي هم با اين کلمه تعبير ميشود از برخورد يکي با ديگري و گفته ميشود فلاني را ملاقات کرد و يا ملاقات ميکند، البته اين کلمه در ادراک به حس و به چشم و بصيرت استعمال ميشود، ادراک به حس مانند : تمنون الموت من قبل ان تلقوه - آرزوي مرگ ميکنيد قبلا از آنکه آن را ملاقات نماييد و ادراک به چشم مانند : لقد لقينا من سفرنا هذا نصبا - راستي از اين سفرمان چه ناراحتي ديديم) |
| ۷۹۹ | لَقِيَا | آن دو ديدند - آن دو روبرو شدند - آن دو برخورد کردند(لقاء به معناي روبرو شدن و برخوردن دو چيز با يکديگر است و گاهي هم با اين کلمه تعبير ميشود از برخورد يکي با ديگري و گفته ميشود فلاني را ملاقات کرد و يا ملاقات ميکند، البته اين کلمه در ادراک به حس و به چشم و بصيرت استعمال ميشود، ادراک به حس مانند : تمنون الموت من قبل ان تلقوه - آرزوي مرگ ميکنيد قبلا از آنکه آن را ملاقات نماييد و ادراک به چشم مانند : لقد لقينا من سفرنا هذا نصبا - راستي از اين سفرمان چه ناراحتي ديديم) |
| ۸۰۰ | لَقِيتُمْ | ديديد - روبروشديد (لقاء به معناي روبرو شدن و برخوردن دو چيز با يکديگر است و گاهي هم با اين کلمه تعبير ميشود از برخورد يکي با ديگري و گفته ميشود فلاني را ملاقات کرد و يا ملاقات ميکند، البته اين کلمه در ادراک به حس و به چشم و بصيرت استعمال ميشود، ادراک به حس مانند : تمنون الموت من قبل ان تلقوه - آرزوي مرگ ميکنيد قبلا از آنکه آن را ملاقات نماييد و ادراک به چشم مانند : لقد لقينا من سفرنا هذا نصبا - راستي از اين سفرمان چه ناراحتي ديديم) |
| ۸۰۱ | لَقِيتُمُ | ديديد - روبروشديد (لقاء به معناي روبرو شدن و برخوردن دو چيز با يکديگر است و گاهي هم با اين کلمه تعبير ميشود از برخورد يکي با ديگري و گفته ميشود فلاني را ملاقات کرد و يا ملاقات ميکند، البته اين کلمه در ادراک به حس و به چشم و بصيرت استعمال ميشود، ادراک به حس مانند : تمنون الموت من قبل ان تلقوه - آرزوي مرگ ميکنيد قبلا از آنکه آن را ملاقات نماييد و ادراک به چشم مانند : لقد لقينا من سفرنا هذا نصبا - راستي از اين سفرمان چه ناراحتي ديديم. حرف میم به دلیل تقارنش با حرف ساکن یا تشدید دار کلمه بعد، حرکت گرفته) |
| ۸۰۲ | لَقِينَا | ديديم - روبروشديم (لقاء به معناي روبرو شدن و برخوردن دو چيز با يکديگر است و گاهي هم با اين کلمه تعبير ميشود از برخورد يکي با ديگري و گفته ميشود فلاني را ملاقات کرد و يا ملاقات ميکند، البته اين کلمه در ادراک به حس و به چشم و بصيرت استعمال ميشود، ادراک به حس مانند : تمنون الموت من قبل ان تلقوه - آرزوي مرگ ميکنيد قبلا از آنکه آن را ملاقات نماييد و ادراک به چشم مانند : "فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتَاهُ ءَاتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِن سَفَرِنَا هَـٰذَا نَصَبًا: پس وقتی آن دو گذشتند(از آن محل دور شدند) به جوانش(جوانی که او را همراهی و یاری می نمود که بنا به روایتی از امام باقر نامش یوشع بن نون و جانشین آن حضرت(علیهم السلام) بوده است)، (موسی)گفت: "غذاي صبحگاهيمان(غداء يعني هر غذايي که با آن چاشت کنند و چاشت حدود ساعت ۹ صبح امروزي خورده مي شود) را بیاور راستی که چقدر از این سفرمان رنج و مشقت دیدیم"(این همه جستجو کردیم و به مقصودمان هم نرسیدیم و خستگی به تنمان ماند)") |
| ۸۰۳ | لَکَ | براي تو- به تو- براي توست - فقط براي توست ( اگر در ابتداي جمله بيايد) |
| ۸۰۴ | لَکِ | براي تو- به تو- براي توست - فقط براي توست ( اگر در ابتداي جمله بيايد.مؤنث) |
| ۸۰۵ | لَکُمْ | براي شما- به شما- براي شماست - فقط براي شماست ( اگر در ابتداي جمله بيايد) |
| ۸۰۶ | لَکُمُ | براي شما- به شما - براي شماست - فقط براي شماست ( اگر در ابتداي جمله بيايد وعلت حركت گرفتن ميم آن تقارنش با ساكن يا تشديد كلمه بعد بوده است) |
| ۸۰۷ | لَکُمَا | براي شما دو نفر- به شما دو نفر |
| ۸۰۸ | لَـٰکِنِ | ولي - وليكن - بلکه - ولی این گونه بود که(نون به دليل تقارن با حرف ساكن يا تشديد دار كلمه بعد حركت گرفته است) |
| ۸۰۹ | لَـٰکِنَّ | ولي یقیناً- وليكن یقیناً- بلکه یقیناً- ولی به یقین این گونه بود که(در اصل "لَـٰکِنْ إِنَّ" بوده که برای سهولت به این شکل درآمده است) |
| ۸۱۰ | لَـٰکِنْ | ولي - وليكن-بلکه - ولی این گونه بود که |
| ۸۱۱ | لَـٰکِنَّاْ | ولي من - بلکه من(اصل آن "لَـٰکِنْ أَنَاْ" بوده که همزه انا بعد از نقل فتحه اش به نون حذف شده و دو نون در يکديگر ادغام گرديده که در حالت وصل با نون مشدد و با صداي فتحه و بدون الف قرائت ميشود و در حالت وقف با الف، مانند کلمه انا که ضمير متکلم است و در حالت وصلي به صورت انَ، يعني الف و نون بدون همزه و در حالت وقفي با همزه قرائت ميشود:"أنا" و عبارت "لَّکِنَّاْ هُوَ ٱللَّهُ رَبِّي وَلَا أُشْرِکُ بِرَبِّي أَحَداً(کهف۳۸): اما من(با آوردن "لَـٰکِنَّاْ" در ابتدای این جمله می خواهد بگوید که حال که تو از عقایدت گفتی بشنو که عقاید من هم چنین است:) او الله است، پروردگارم و به پروردگارم احدی را شريک نمي سازم(اگر برای به دست آوردن چیزی یا خوشایند کسی نافرمانی پروردگار را کنند در این صورت آن چیز یا آن شخص را شریک پروردگار کرده اند و در واقع مشرک شده اند)") |
| ۸۱۲ | لَـٰکِنَّا | ولی ما - بلکه ما("قَالُواْ مَا أَخْلَفْنَا مَوْعِدَکَ بِمَلْکِنَا وَلَـٰکِنَّا حُمِّلْنَا أَوْزَارًا مِّن زِينَةِ ٱلْقَوْمِ فَقَذَفْنَاهَا فَکَذَالِکَ أَلْقَى ٱلسَّامِرِيُّ(طه۸۷): (وقتی موسی علیه السلام از مردم گله نمود که حتی چهل روز نتوانستید بر عهد و پیمانتان با پروردگار تعالی صبر کنید)گفتند: "ما از زمان وعده تو به اختیار و اراده خودمان تخلف نکردیم بلکه ما(در اینجا "لَـٰکِنَّا" ترکیب "لکن+نا" است و نه "لکن+أنا"، بنابراین در حالت وقف و وصل به یک صورت خوانده می شود) بارهای سنگینی از زینت آن قوم(طلا و جواهراتی که از لشکر غرق شده فرعون به جا مانده بود) بر دوش ما گذاشته شده بود(از حمل این همه طلا که مجبور بودیم با خود به این طرف و آن طرف ببریم خسته شده بودیم) پس آن را انداختیم پس در نتیجه سامری چنین طرحی پیاده کرد(آن طلاها را دور ریختیم سامری هم برای آن که از این طلاها حیفش می آمد با آنها برای ما یک خدا ساخت. در تورات امروزی که یکی از نشانه های تحریفش نسبتهای ناروایی است که به پیامبران الهی داده است نامی از "سامری" برده نشده و ساخت گوساله طلایی را به حضرت هارون علیه السلام نسبت داده است!)") |
| ۸۱۳ | لَـٰکِنَّکُمْ | ولي شما - وليكن شما- بلکه شما |
| ۸۱۴ | لَـٰکِنَّهُ | ولي او - وليكن او- بلکه او |
| ۸۱۵ | لَـٰکِنَّهُمْ | ولي آنها - وليكن آنها- بلکه آنان |
| ۸۱۶ | لَـٰکِنِّي | ولي من - وليكن من - بلکه من |
| ۸۱۷ | لِکَيْ | تا |
| ۸۱۸ | لِکَيْلَا | لِـ + کَيْ + لَا("کَيْ" از حروف ناصبه است یعنی فعل مضارع بعد از خود را منصوب می کند که به صورت مضارع التزامی در فارسی ترجمه می شود و معمولاً با ترکیب با "لِـ" به صورت "لِکَيْ" یا "لِکَيْ لَا، ِلِکَيْلَا: لِـ + کَيْ + لَا" می آید در این حالت حرف اضافه "أَن: که - اینکه - به حدی که - جایی که" بین آن دو محذوف است که باید در ترجمه لحاظ گردد. مثال: "لِکَيْ لَا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْئاً: تا جایی که بعد از علمی، چیزی نداند") |
| ۸۱۹ | لِلَّهِ | براي الله - فقط براي الله(اگر در ابتداي جمله بيايد مانند: "وَلِلَّهِ مُلْکُ ٱلسَّمَاوَاتِ وَٱلْأَرْضِ: و مالکیت و حكومت آسمانها و زمین فقط برای الله است به شکلی که کسی توان مخالفت با امر و فرمان او را ندارد") |
| ۸۲۰ | لِمَ | براي چه (مخفف "لِما") |
| ۸۲۱ | لَم أَتَّخِذْ | نگرفته بودم |
| ۸۲۲ | لَم أَخُنْهُ | به او خيانت نکرده و نمي کنم (کلمه خيانت و کلمه نفاق هر دو به يک معنا است، با اين تفاوت که خيانت را در خصوص نفاق و دورويي به کار ميبرند که در مورد عهد و امانت باشد و نفاق را در خصوص خيانتي به کار ميبرند که در مورد دين بورزند البته گاهي به جاي يکديگر نيز به کار مي روند پس خيانت به معناي مخالفت با حق به وسيله عهد شکني مخفيانه و متضاد خيانت، امانت است) |
| ۸۲۳ | لَمْ أَدْرِ | نمي دانستم و نمي دانم |
| ۸۲۴ | لَمْ أُشْرِکْ | شريک نساخته بودم و نمي سازم (اگر برای به دست آوردن چیزی یا خوشایند کسی نافرمانی پروردگار را کنند در این صورت آن چیز یا آن شخص را شریک پروردگار کرده اند و در واقع مشرک شده اند) |
| ۸۲۵ | لَمْ أَعْهَدْ | عهد نبستم - پيمان نبستم - سفارش نکردم |
| ۸۲۶ | لَمْ أَقُلْ | نگفتم |
| ۸۲۷ | لَمْ أَکُ | نبوده و نیستم(مخفف "لَمْ أَکُن") |
| ۸۲۸ | لَمْ أَکُن | نبودم و نيستم |
| ۸۲۹ | لَمْ أَنْهَکُمَا | شما دو نفر را منع نکردم - شما دونفر را نهي نکردم |
| ۸۳۰ | لَمْ أُوتَ | هرگز به من داده نشده بود |
| ۸۳۱ | لَمْ تُؤْتَوْهُ | آن به شما داده نشد |
| ۸۳۲ | لَمْ تُؤْمِن | ايمان نياورده(ايمان عبارت است از سکون و آرامش علمي خاصي در نفس، نسبت به هر چيزي که ايمان به آن تعلق گرفته بنابراین عمل شخص نیز منطبق بر ایمانش می شود حال اگر کسي اين هماهنگی عمل با ایمان را نداشته باشد و بر خلاف ايمانش عمل کند، چنين کسي را فاسق گويند، چون کلمه فسق به معناي بيرون شدن است، وقتي ميگويند : فسقت التمرة که خرما از پوست خود بيرون شده باشد، که برگشت معنايش بيرون شدن از بندگي است. به زبان ساده تر ایمان به پروردگار یعنی اینکه یقین داشته باشی خیر و صلاحت در عمل به دستورات اوست. امام علی علیه السلام می فرمایند: " ایمان تصدیق به باطن(اعتقاد قلبی)، و اقرار به زبان و عمل به ارکان(عمل کردن با تمام توان) است و ايمان همه اش عمل است") |
| ۸۳۳ | لَمْ تُؤْمِن | ايمان نياوردی(در عبارت "قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِن: گفت: آیا ایمان نیاوردی؟" ايمان عبارت است از سکون و آرامش علمي خاصي در نفس، نسبت به هر چيزي که ايمان به آن تعلق گرفته بنابراین عمل شخص نیز منطبق بر ایمانش می شود حال اگر کسي اين هماهنگی عمل با ایمان را نداشته باشد و بر خلاف ايمانش عمل کند، چنين کسي را فاسق گويند، چون کلمه فسق به معناي بيرون شدن است، وقتي ميگويند : فسقت التمرة که خرما از پوست خود بيرون شده باشد، که برگشت معنايش بيرون شدن از بندگي است. به زبان ساده تر ایمان به پروردگار یعنی اینکه یقین داشته باشی خیر و صلاحت در عمل به دستورات اوست. امام علی علیه السلام می فرمایند: " ایمان تصدیق به باطن(اعتقاد قلبی)، و اقرار به زبان و عمل به ارکان(عمل کردن با تمام توان) است و ايمان همه اش عمل است") |
| ۸۳۴ | لَمْ تُؤْمِنُواْ | ايمان نداريد ونياورده ايد(ايمان عبارت است از سکون و آرامش علمي خاصي در نفس، نسبت به هر چيزي که ايمان به آن تعلق گرفته بنابراین عمل شخص نیز منطبق بر ایمانش می شود حال اگر کسي اين هماهنگی عمل با ایمان را نداشته باشد و بر خلاف ايمانش عمل کند، چنين کسي را فاسق گويند، چون کلمه فسق به معناي بيرون شدن است، وقتي ميگويند : فسقت التمرة که خرما از پوست خود بيرون شده باشد، که برگشت معنايش بيرون شدن از بندگي است. به زبان ساده تر ایمان به پروردگار یعنی اینکه یقین داشته باشی خیر و صلاحت در عمل به دستورات اوست. امام علی علیه السلام می فرمایند: " ایمان تصدیق به باطن(اعتقاد قلبی)، و اقرار به زبان و عمل به ارکان(عمل کردن با تمام توان) است و ايمان همه اش عمل است") |
| ۸۳۵ | لَمْ تَأْتُونِي بـِ | نزد من نياوريد |
| ۸۳۶ | لَمْ تَأْتِهِم | نزدشان نيامد |
| ۸۳۷ | لَمْ تَأْتِهِم بـِ | برايشان نياوري |
| ۸۳۸ | لَمْ تَجِدُواْ | نيافتيد و نمي يابيد |
| ۸۳۹ | لِمَ تُحَاجُّونَ | چرا بگو مگو مي کنيد |
| ۸۴۰ | لَمْ تُحِطْ | احاطه نداشته و نداری -واقف نبوده ونیستی |
| ۸۴۱ | لَمْ تُحِيطُواْ | احاطه نداشته و نداريد |
| ۸۴۲ | لَمْ تَرَ | نديدي و نمي بيني |
| ۸۴۳ | لَمْ تَرْحَمْنَا | به ما رحم نکنی ( در عبارت "وَإِن لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا "،"لَمْ"دوم به قرینه لفظی حذف شده است) |
| ۸۴۴ | لَمْ تَرْقُبْ | مراقب نبودي و نيستي- رعايت نكردي و نمي كني |
| ۸۴۵ | لَمْ تَرَوْاْ | نديده و نمي بينيد |
| ۸۴۶ | لَمْ تَرَوْهَا | آن را نديده و نمي بينيد |
| ۸۴۷ | لَمْ تَسْتَغْفِرْ | آمرزش نطلبيده و نطلبي |
| ۸۴۸ | لَمْ تَسْطِع | نتوانستي |
| ۸۴۹ | لَمْ تُسْکَن | مسكوني نشد - مورد سكونت قرار نگرفت |
| ۸۵۰ | لَمْ تَطَؤُوهَا | در آن قدم نگذاشته بودید(امام علي عليه السلام فرمودند: "هنگامي‌که پروردگار آيه"وَ آتِ ذَا الْقُرْبي حَقَّهُ(سوره مبارکه اسراء آیه شریفه ۲۶)" را نازل فرمود، پيامبر(صلي الله عليه و آله) فاطمه(سلام الله عليها) را طلبيد و فدک را به او عطا فرمود". فدک نام روستایی یهودی نشین در ۱۵۰ کیلومتری مدینه در منطقه خیبر بود که دارای چندین چشمه و نخلستانهای آباد بود(از منابع تاریخی برآورد می شود که محصول خرمای این نخلستانها حدود هشت هزار تن در سال بوده است) یهودیان فدک که از فتح قلعه خیبر توسط مسلمانان با خبر شده بودند بدون جنگ تسلیم مسلمانان شدند که از این ماجرا در سوره مبارکه احزاب آیه شریفه ۲۷ با عبارت "أَرْضًا لَّمْ تَطَؤُوهَا: زمینی که در آن قدم نگذاشته بوديد" یاد شده است و پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نیمی از نخلستانهای فدک را به خودشان واگذار کرد(علت حمله مسلمانان به سرزمینهای یهود خیانت آنها به مسلمانان و همدستی آنها با کفار در جریان جنگ خندق بود) و نیم دیگر را به فرمان پروردگار تعالی(ءَاتِ ذَا ٱلْقُرْبَىٰ حَقَّهُ) در این آیه و همچنین آیه شریفه ۳۸ از سوره مبارکه روم به حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها بخشید |
| البته آنها نیز درآمد حاصل از آن را به فقراء و نیازمندان می دادند و شاهد و دلیل این ادعا این است که درست در همان زمانی که حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها صاحب فدک بود ماجرای آیات ابتدایی سوره مبارکه انسان اتفاق افتاده است و در خانه آنها به جز پنج قرص نانی که برای افطار گذاشته بودند و آنها را به مسکین و یتیم و اسیر دادند، خوراک دیگری نبود و برای همین سه شب متوالی روزه خود را فقط با آب افطار نمودند. پس از وفات پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم ابوبکر با ساخت حدیثی جعلی که : "پیامبران از خود ارثی به جا نمی گذارند"(جعلی بودن این حدیث از جهت مخالفتش با آیات قرآن کریم روشن است از جمله آیه شریفه ۱۶ از سوره مبارکه نمل: "وَوَرِثَ سُلَيْمَانُ دَاوُودَ: و سلیمان وارث داوود شد") فدک را از اهل بیت پیامبر علیهم السلام گرفت. باغ فدک حدود ۹۰ سال بعد در زمان خلافت کوتاه عمر بن عبد العزیز به دستور او به خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم برگردانده شد) | ||
| ۸۵۱ | لَمْ تَظْلِمْ | نقصان و کاستی نمي يافت("کِلْتَا ٱلْجَنَّتَيْنِ ءَاتَتْ أُکُلَهَا وَلَمْ تَظْلِمْ مِنْهُ شَيْئًا وَفَجَّرْنَا خِلَالَهُمَا نَهَرًا: هر دوی آن باغهای انبوه که از انبوهی زمین زیر درختانش معلوم نبود، خوردنی اش را داد(حداکثر میوه ای که می توانست بدهد را داد و میوه اش نیز به همان صورتی که باید باشد، بود یعنی در منتهای شادابی و زیبایی و عاری از آفت زدگی) و از آن(میوه دادن حداکثر) نقصان و کاستی نیافته و نمی یافت(میوه دادن حداکثری آن هر ساله تداوم داشت) و در بین آن دو(باغ) نهری را جوشاندیم") |
| ۸۵۲ | لَمْ تَعْلَمْ | ندانسته ونمي داني (علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۸۵۳ | لَمْ تَعْلَمُواْ | ندانستيد و نمي دانيد (علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۸۵۴ | لَمْ تَعْلَمُوهُ | آن را ندانستيد و نمي دانيد (علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۸۵۵ | لَمْ تَعْلَمُوهُمْ | نسبت به آنان علم وآگاهی ندارید (علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۸۵۶ | لَمْ تَغْفِرْ | نيامرزيدي و نيامرزي |
| ۸۵۷ | لَمْ تَغْنَ | اصلاً وجود نداشته (در آن مکان)(کلمه غني اگر در مورد مکان به کار رود به معني اقامت گزيدن در مکان است) |
| ۸۵۸ | لَمْ تُغْنِ | برطرف نكرد و نمي كند |
| ۸۵۹ | لَمْ تَفْعَلْ | نكرده و نکني -انجام ندادي و ندهي |
| ۸۶۰ | لَمْ تَفْعَلُواْ | نکرده و نكنيد -انجام ندادي و ندهيد |
| ۸۶۱ | لَمْ تَقْتُلُوهُمْ | شما ايشان را نکشتيد |
| ۸۶۲ | لَمْ تَقْدِرُواْ | دست نيافته ايد (از ماده قدر است که به معناي تقدير و اندازهگيري است. در اصل معناي قدر ضيق و تنگي است، تعيين حدود و تقدير يک موضوع نيز در واقع تنگ کردن محدوده ي آن است و تعیین محدوده معادل تعیین منزلت است پس قدر معنی منزلت نیز می دهد و شب نزول قرآن نیز به دلیل منزلت بالایش شب قدر خوانده شده . همچنین کلمه قدر به معناي قرين شدن چيزي است به چيزي ديگري، به طوري که از آن چيز هيچ کم و زيادي نداشته باشد، که در اين صورت يعني در صورتي که مساوي آن شد قدر آن ميشود. عبارت"وَمَا قَدَرُواْ ٱللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ : قدر و منزلت خداوند را آن چنان که قدر و منزلت حقیقی اوست ندانستند" به این اشاره دارد که هر تصور ما در مورد خداوند و صفات او محدود است در حالیکه خداوند و تمام خوبیهایش نا محدودند و معنی جمله "الله اکبر" نیز همین است که خداوند از هر توصیفی که در مورد او شود بزرگتر است) |
| ۸۶۳ | لَمْ تَکُ | نبودي و نيستي(مخفف "لَمْ تَکُنْ") |
| ۸۶۴ | لَمْ تَکُ تَأْتِيکُمْ | براي شما نياورد |
| ۸۶۵ | لَمْ تَکُن | نباشي( درآيه "قَالُواْ سَوَاءٌ عَلَيْنَا أَوَعَظْتَ أَمْ لَمْ تَکُن مِّنَ ٱلْوَاعِظِينَ") |
| ۸۶۶ | لَمْ تَکُنْ | نبود ونيست(مؤنث) |
| ۸۶۷ | لَمْ تَکُنْ ءَامَنَتْ | ايمان نياورده (ايمان عبارت است از سکون و آرامش علمي خاصي در نفس، نسبت به هر چيزي که ايمان به آن تعلق گرفته بنابراین عمل شخص نیز منطبق بر ایمانش می شود حال اگر کسي اين هماهنگی عمل با ایمان را نداشته باشد و بر خلاف ايمانش عمل کند، چنين کسي را فاسق گويند، چون کلمه فسق به معناي بيرون شدن است، وقتي ميگويند : فسقت التمرة که خرما از پوست خود بيرون شده باشد، که برگشت معنايش بيرون شدن از بندگي است. به زبان ساده تر ایمان به پروردگار یعنی اینکه یقین داشته باشی خیر و صلاحت در عمل به دستورات اوست. امام علی علیه السلام می فرمایند: " ایمان تصدیق به باطن(اعتقاد قلبی)، و اقرار به زبان و عمل به ارکان(عمل کردن با تمام توان) است و ايمان همه اش عمل است") |
| ۸۶۸ | لَمْ تَکُنْ تَعْلَمُ | نمي دانستي (ونه مي توانستي بداني)(علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۸۶۹ | لَمْ تَکُونُواْ | نبوده ونيستيد |
| ۸۷۰ | لَمْ تَکُونُواْ تَعْلَمُونَ | نمي دانستيد(علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۸۷۱ | لَمْ تَمُتْ | نمرده است |
| ۸۷۲ | لَمْ تَمْسَسْهُ | به آن نرسيده باشد |
| ۸۷۳ | لَمْ تَمَسُّوهُنَّ | به آن زنان دست نزده و نمی زنید(کنایه از اینکه با آن زنان آميزش نکرده ايد به جهت رعایت عفت کلام) |
| ۸۷۴ | لَمْ تَنتَهِ | دست بر نداشتي وبرنداري- بس نكردي و بس نكني - باز نايستادي و باز نايستي |
| ۸۷۵ | لَمْ تُنذِرْهُمْ | بيمشان ندهي - آنان را نترساني (حرف (أَ)وقتي به کلمات اضافه مي شود غالباً معني (آيا)مي دهد اما يکي از مواردي که معني آن متفاوت است در غالبي است که جهت بيان تساوي دو مورد استفاده مي شود(تسويه) مانند: إِنَّ ٱلَّذِينَ کَفَرُواْ سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ(بقره۶): کسانيکه کافر شدند بر ايشان يکسان است چه ايشانرا اندرز بکني و چه اندرز نکني ايمان نمي آورند سَوَاءٌ عَلَيْکُمْ أَدَعَوْتُمُوهُمْ أَمْ أَنتُمْ صَامِتُونَ (اعراف۱۹۳):چه آنان را بخوانيد و چه ساکت بمانيد نتيجه يکسان است) |
| ۸۷۶ | لَمْ نَجِدْ | نمي يابيم |
| ۸۷۷ | لَمْ نَجْعَلْ | قرار نداده و نمي دهيم(أَلَمْ نَجْعَلْ:آیا قرار نداديم) (جعل به معناي گرداندن، قرار دادن و خلق کردن است) |
| ۸۷۸ | لَمْ نَجْعَلِ | قرار نداده و نمي دهيم(حركت حرف لام به دليل تقارنش با حرف ساكن يا تشديد دار كلمه ي بعد است. جعل به معناي گرداندن، قرار دادن و خلق کردن است) |
| ۸۷۹ | لَمْ نَخْلُقکُّم | شما را نيا فريديم(کلمه خلق در اصل به معناي تقدير یا همان مشخص نمودن اندازه ها است) |
| ۸۸۰ | لَمْ نُرَبِّکَ | تورا پرورش نداديم - تورا نپرورانديم |
| ۸۸۱ | لَمْ نَسْتَحْوِذْ | چيره و مسلط نبوديم (عبارت "وَإِن کَانَ لِلْکَافِرِينَ نَصِيبٌ قَالُواْ أَلَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْکُمْ وَنَمْنَعْکُم مِّنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ " يعني :و اگر برای کافران بهره ای باشد، به آنان می گويند: آيا بر شما چيره و مسلّط نبوديم؟ و شما را از مؤمنان مانع می شديم(ما در لشکر مسلمانان بودیم و می توانستیم به شما ضربه بزنیم، ولی از شما در برابر مؤمنان مراقبت و محافظت می کردیم. به این ترتیب هر طرف باد بوزد خم می شوند تا سود و غنیمتی ببرند)) |
| ۸۸۲ | لَمْ نَشْرَحْ | گشاده نساختيم (کلمه شرح در اصل لغت به معناي باز کردن گوشت و امثال آن است) |
| ۸۸۳ | لَمْ نُعَمِّرْکُم | به شما عمر نداديم |
| ۸۸۴ | لَمْ نُغَادِرْ | وا نمي گذاريم - از قلم نمي اندازيم(به فرموده امام علی علیه السلام از آنجا که حشر و زنده شدن پس از مرگ درآیه "وَحَشَرْنَاهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ أَحَدًا: و آنان را محشور می کنیم به شکلی که احدی از آنان را وانگذاشته و از قلم نمی اندازیم"، شامل همگان می شود، مقصودش حشر قیامت است در مقابل آیه شریفه ۸۳ از سوره مبارکه نمل "وَيَوْمَ نَحْشُرُ مِن کُلِّ أُمَّةٍ فَوْجًا ... : و روزی که از هر امتی گروهی را محشور می کنیم" به "رجعت" اشاره دارد. به هنگام ظهور قائم علیه السلام پیش از قیامت گروهی از بهترین نیکان و گروهی از بدترین اشرار در طول تاریخ زندگی دوباره می یابند این خوبان در برپایی حکومت عدل الهی امام زمان(عج) علیه السلام را یاری کرده و منظور از زنده کردن دوباره بدترین اشرار، دیدن مجازاتی است که به دلیل تکذیب آیات الهی مستحقش بودند و در زمان زندگی قبلیشان این مجازات را نچشیده بودند) |
| ۸۸۵ | لَمْ نَقْصُصْ | حكايت نكرده و نمي كنيم (کلمه قص به معناي دنباله جاي پا را گرفتن و رفتن است و چون در قصه گفتن نيز خبر و واقعه اي را پي گيري مي کنند، از این کلمه استفاده شده است) |
| ۸۸۶ | لَمْ نَقْصُصْهُمْ | آنان را حكايت نكرديم و نمي كنيم (کلمه قص به معناي دنباله جاي پا را گرفتن و رفتن است و چون در قصه گفتن نيز خبر و واقعه اي را پي گيري مي کنند، از این کلمه استفاده شده است) |
| ۸۸۷ | لَمْ نَکُ | نبوديم |
| ۸۸۸ | لَمْ نَکُ نُطْعِمُ | طعام نمي داديم |
| ۸۸۹ | لَمْ نَکُن | نبوده و نيستيم |
| ۸۹۰ | لَمْ نَکُن نَّدْعُواْ | نمي پرستيده و نمي پرستيم |
| ۸۹۱ | لَمْ نُمَکِّن | امكانات نداديم (کلمه مکان به معناي قرارگاه هر چيز است از زمين و معناي امکان و تمکين،قرار دادن در محل است . و بسیار پیش می آید که کلمه مکان و مکانت به استقرارگاه امور معنوي اطلاق ميشود، مثل اينکه ميگوئيم فلاني مکانتي در علم دارد و يا مکانتي در نزد مردم دارد . و وقتي گفته ميشود من فلاني را از فلان چيز امکان دادم و او تمکن يافت معنايش اين است که او را قدرت دادم و او قادر بر آن شد، ولي اين تعبير از باب کنايه است . و شايد مراد از اينکه فرمود : ما يوسف را در زمين تمکين داديم اين باشد که ما او را طوري در زمين جاي داديم که بتواند در زمين از مزاياي حيات، با وسعت هر چه بيشتر تمتع ببرد، بر خلاف آنچه برادرانش ميخواستند که او از ماندن در روي زمين محروم باشد) |
| ۸۹۲ | لَمْ نَنْهَکَ | تو را منع نکرديم - تورا نهي نکرديم |
| ۸۹۳ | لَمْ نُهْلِکِ | هلاك نكرديم |
| ۸۹۴ | لَمْ يُؤْتِ | نداد |
| ۸۹۵ | لَمْ يُؤْتَ | به او داده نشده |
| ۸۹۶ | لَمْ يُؤْخَذْ | گرفته نشده و نمی شود |
| ۸۹۷ | لَمْ يُؤْمِن | ايمان نياورده و نمي آورد (ايمان عبارت است از سکون و آرامش علمي خاصي در نفس، نسبت به هر چيزي که ايمان به آن تعلق گرفته بنابراین عمل شخص نیز منطبق بر ایمانش می شود حال اگر کسي اين هماهنگی عمل با ایمان را نداشته باشد و بر خلاف ايمانش عمل کند، چنين کسي را فاسق گويند، چون کلمه فسق به معناي بيرون شدن است، وقتي ميگويند : فسقت التمرة که خرما از پوست خود بيرون شده باشد، که برگشت معنايش بيرون شدن از بندگي است. به زبان ساده تر ایمان به پروردگار یعنی اینکه یقین داشته باشی خیر و صلاحت در عمل به دستورات اوست. امام علی علیه السلام می فرمایند: " ایمان تصدیق به باطن(اعتقاد قلبی)، و اقرار به زبان و عمل به ارکان(عمل کردن با تمام توان) است و ايمان همه اش عمل است") |
| ۸۹۸ | لَمْ يُؤْمِنُواْ | ايمان نياورده و نمي آورند (ايمان عبارت است از سکون و آرامش علمي خاصي در نفس، نسبت به هر چيزي که ايمان به آن تعلق گرفته بنابراین عمل شخص نیز منطبق بر ایمانش می شود حال اگر کسي اين هماهنگی عمل با ایمان را نداشته باشد و بر خلاف ايمانش عمل کند، چنين کسي را فاسق گويند، چون کلمه فسق به معناي بيرون شدن است، وقتي ميگويند : فسقت التمرة که خرما از پوست خود بيرون شده باشد، که برگشت معنايش بيرون شدن از بندگي است. به زبان ساده تر ایمان به پروردگار یعنی اینکه یقین داشته باشی خیر و صلاحت در عمل به دستورات اوست. امام علی علیه السلام می فرمایند: " ایمان تصدیق به باطن(اعتقاد قلبی)، و اقرار به زبان و عمل به ارکان(عمل کردن با تمام توان) است و ايمان همه اش عمل است") |
| ۸۹۹ | لَمْ يَأْتِ | نيامده ونمي آيد |
| ۹۰۰ | لَمْ يَأْتِکَ | براي تو نيامده ونمي آيد - نزد تو نيامده ونمي آيد |
| ۹۰۱ | لَمْ يَأْتِکُمْ | براي شما نيامده ونمي آيد - نزد شما نيامده ونمي آيد |
| ۹۰۲ | لَمْ يَـأْتُواْ بِـ | نياورده و نياورند |
| ۹۰۳ | لَمْ يَأْتُوکَ | براي تو نيامده ونمي آيند - نزد تو نيامده ونمي آيند |
| ۹۰۴ | لَمْ يَأْتِهِمْ | براي آنها نيامده ونمي آيد - نزد آنها نيامده ونمي آيد |
| ۹۰۵ | لَمْ يَأْذَن | اجازه نداده و نمي دهد |
| ۹۰۶ | لَمْ يَأْنِ | وقتش نرسيده - زمان آن نرسيده |
| ۹۰۷ | لَمْ يُبْدِهَا | آن را فاش نكرد - آن را آشكار نساخت |
| ۹۰۸ | لَمْ يَبْصُرُواْ | نديده و نمی بینند(قَالَ بَصُرْتُ بِمَا لَمْ يَبْصُرُواْ بِهِ فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِّنْ أَثَرِ ٱلرَّسُولِ فَنَبَذْتُهَا وَکَذَالِکَ سَوَّلَتْ لِي نَفْسِي: (سامری)گفت: "دیدم چیزی را که آن را ندیده و نمی بینند(منظره ای را دیدم که مردم عادی توانایی دیدنش را ندارند. منظورش این بود که من جبرئیل را دیدم و شناختم در حالی که دیگران متوجه نبودند) آنگاه به صورت گرفتنی اندک، گرفتم(یک کف دست برداشتم) از جای پای آن رسول و فرستاده(جبرئیل) به همین دلیل آن را ریختم(آن مقدار خاکی را که از جای پای جبرئیل برداشته بودم در طلای مذابی که برای ساختن گوساله مهیا کرده بودم، ریختم. این شیوه ی معمول کسانی است که قصد سروری بر مردم را دارند و به دنبال جمع نمودن آنها به دور خود هستند که خود را دارای قدرتهای ویژه و فوق بشری معرفی کنند سامری هم ادعا می کرد مشتی خاک از جای پای جبرئیل برداشته و اگر آن خاک را در هر جسم بی جانی بریزد جان می گیرد. |
| در هر امتحانی طراح سؤال برای گزینه های غلط هم جذابیت و کششی قرار می دهد تا آن کس که تلاش کافی برای گذراندن امتحان نکرده به سمت آن گزینه های غلط کشیده شود از این رو به فرموده امام صادق علیه السلام پروردگار تعالی خودش به گوساله سامری صدایی شبیه گوساله هم داد آری وقتی قومی مانند قوم بنی اسرائیل پس از دیدن این همه معجزه باز هم گمراهی را می پسندند پروردگار متعال هم، بهانه لازم را به دستشان می دهد و گوساله سامری را با صدایی برایشان جذاب تر هم می کند: "چندین چراغ دارد و بیراهه می رود***بگذار تا بیفتد و بیند سزای خویش(سعدی)") و آن گونه نفسم (آن کار را)برایم خوب جلوه داد به شکلی که بدیهایش را ندیدم(هوای نفسم این کار زشت را به شکلی برایم زینت داد که بدیهایش را ندیدم و به شتاب انجامش دادم و خودم هم باور کردم که آن گوساله پروردگار ماست) | ||
| ۹۰۹ | لَمْ يَتُبْ | توبه نكرده و نكند |
| ۹۱۰ | لَمْ يَتَّخِذْ | نگرفته و نمي گيرد |
| ۹۱۱ | لَمْ يَتَّخِذُواْ | نگرفته و نمي گيرند |
| ۹۱۲ | لَمْ يَتَسَنَّهْ | تغيير نكرده ( ها در آخر آن، هاي استراحت است و معني ندارد) |
| ۹۱۳ | لَمْ يَتَغَيَّرْ | تغییر نکرده ونمی کند - دگرگون نشده و نمی شود |
| ۹۱۴ | لَمْ يَتَفَکَّرُواْ | انديشه نكرده و نمي كنند |
| ۹۱۵ | لَمْ يُتَقَبَّلْ | قبول نشد - پذيرفته نشد |
| ۹۱۶ | لَمْ يَتُوبُواْ | توبه نكرده و نكنند ( توبه در اصل به معني بازگشت و رجوع مي باشد و توبه عبد و بنده هميشه در ميان دو توبه از پروردگار تعالي قرار دارد، يکي رجوع و بازگشت پروردگار به او، به اينکه به او توفيق توبه و هدايت دهد و بدين وسيله بنده موفق به استغفار و توبه بگردد و دوم رجوع ديگر پروردگار به او، به اينکه گناهانش را بيامرزد و اين توبه(بازگشت) دوم از سوی پروردگار متعال است. توبه کردن الزامًا طلب مغفرت و آمرزش از گناه نیست بلکه شامل معذرت خواهی از کیفیت پائين عملی صالح نسبت به حد اعلای آن نیز می باشد مثلًا انسان از نمازی که با حضور قلب و توجه کمتری نسبت به پروردگار تعالی خوانده، توبه کند و تصمیم بگیرد نماز بعدیش را با توجه و خشوع بیشتری بخواند که در آیه شریفه ۳۰ از سوره مبارکه رعد، منظور از توبه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم از همین جهت می باشد) |
| ۹۱۷ | لَمْ يَجِدْ | نيافت |
| ۹۱۸ | لَمْ يَجِدْکَ | تورا نيافت و نمی یابد |
| ۹۱۹ | لَمْ يَجِدُواْ | نيافته و نمی یابند |
| ۹۲۰ | لَمْ يَجِدْهُ | آن را نيافت و نمی یابد |
| ۹۲۱ | لَمْ يَجْعَلِ | قرار نداده و نمي دهد(حركت حرف لام به دليل تقارنش با حرف ساكن يا تشديد دار كلمه ي بعد است. جعل به معناي گرداندن، قرار دادن و خلق کردن است) |
| ۹۲۲ | لَمْ يَجْعَل | قرار نداده و نمي دهد (جعل به معناي گرداندن، قرار دادن و خلق کردن است) |
| ۹۲۳ | لَمْ يَجْعَلْنِي | مرا قرار نداده ونمي دهد(جعل به معناي گرداندن، قرار دادن و خلق کردن است) |
| ۹۲۴ | لَمْ يَحْتَسِبُواْ | نپنداشته و نمي پندارند - گمان نکرده و گمان نمي كنند - حساب نكرده و نمي كنند |
| ۹۲۵ | لَمْ يَحِضْنَ | حيض(عادت ماهيانه) نديده و نمی بینند(برخی به استناد این عبارت از آیه شریفه ۴ از سوره مبارکه طلاق"وَٱللَّائِي يَئِسْنَ مِنَ ٱلْمَحِيضِ مِن نِّسَائِکُمْ إِنِ ٱرْتَبْتُمْ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلَاثَةُ أَشْهُرٍ وَٱللَّائِي لَمْ يَحِضْنَ: و آن زنان که از حیض مأیوس شده اند(یائسه شده اند) اگر شک دارید(که واقعًآ یائسه شده اند یا به دلیل بیماری مدتی حیض ندیده اند) در این صورت عده آنها(مدتی که آنها باید از ازدواج مجدد خودداری کنند) سه ماه است و آن زنان که حيض(عادت ماهيانه) نديده و نمی بینند(آن زنان که به دلیل بیماری و یا دلائل ژنتیکی، هیچ وقت حیض ندیده اند و ممکن نیست در آینده هم حیض ببینند)"، با تکیه بر ترجمه های اشتباه، از قرآن کریم ایراد می گیرند که ازدواج با کودکان را مجاز شمرده است در حالی که "وَٱللَّائِي لَمْ يَحِضْنَ: و آن زنان که حیض ندیده و نمی بینند" به زنانی اشاره دارد که به دلیل بیماری و یا دلائل ژنتیکی، هرگز حیض ندیده اند و ممکن نیست در آینده هم حیض ببینند و اگر مقصود کودکان بود باید از "لَمَّا يحضن: هنوز حیض ندیده اند" استفاده می کرد. |
| متأسفانه عدم توجه مترجمان به تفاوت بین "لَمْ" و "لَمَّا"، به این برداشت اشتباه منجر شده است فعلی که با "لَمْ" منفی شده به این دلالت دارد که آن فعل نه در گذشته انجام شده است و نه در آینده انجام می گیرد ولی فعلی که با "لَمَّا" منفی شده است فقط به این اشاره دارد که این فعل هنوز انجام نشده است و امکان انجام آن را در آینده رد نمی کند) | ||
| ۹۲۶ | لَمْ يَحْکُم | حكم نكرده و نمي كند (حُکم به معنی فرمان محکم ونافذ واستوار، بريدن نزاع به وسيله قضا یا قضاوت برای پایان دادن به اختلافات است و درعباراتي نظير "وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ ءَاتَيْنَاهُ حُکْماً وَعِلْماً "و"ءَاتَيْنَاهُ ٱلْحُکْمَ صَبِيّاً "و"رَبِّ هَبْ لِي حُکْماً "، علم به معارف حقه الهي و کشف حقايقي که در پرده غيب و از نظر عادي پنهان است، ميباشد) |
| ۹۲۷ | لَمْ يَحْمِلُوهَا | به آن عمل نكردند (آن را حمل نکردند كنايه از اين است که به آن عمل نکردند) |
| ۹۲۸ | لَمْ يُحِيطُواْ | احاطه نداشته و ندارند |
| ۹۲۹ | لَمْ يُحَيِّکَ | به تو درود نفرستاد - به تو تحييّت نگفت |
| ۹۳۰ | لَمْ يُخْرِجُوکُم | بيرون نکرده و نمي کنند |
| ۹۳۱ | لَمْ يَخِرُّواْ | فرو نيافتاده و نمي افتند (از خرور به معني به خاک افتادن، افتادن و سقوطي است که صداي خرير از آن شنيده شود و خرير به معناي صداي آب، باد و امثال آن است که از بالا به پايين ريخته شود.عبارت "وَٱلَّذِينَ إِذَا ذُکِّرُواْ بِئَايَاتِ رَبِّهِمْ لَمْ يَخِرُّواْ عَلَيْهَا صُمّاً وَعُمْيَاناً" یعنی : و کسانی که هنگامیکه آیات پروردگارشان را به آنها تذکّر می دهند بر آنان کر و کور نمی افتند (متعصبانه و بدون در نظر گرفتن شرائط خاص عمل نمی کنند) مثلاً تا دیدیم در آیه ای از قرآن حجاب را به عنوان یکی شروط کمال ایمانِ زن مسلمان بیان کرده نباید کرو کور به این آیه بچسبیم و چشم و گوشمان را بر آیه ی "لا اکراه فی الدین : اجباری در دین نیست" ببندیم(واجب بودن حجاب به معنای مجوز اجباری کردن آن نیست. علامه طباطبایی نیز صراحتاً به اجباری نبودن حجاب در حکومت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله اشاره می کند در ترجمه تفسیر المیزان جلد ۱۶ صفحه ۵۱۰ (ترجمه استاد موسوی همدانی) آمده است:"زنان غير مسلمان و نيز کنيزان در آن دوره حجاب نداشتند و حجاب علامت زنان مسلمان بود و در نتيجه کسي متعرض آنان نميشد... " |
| با توجه به قول خدای تعالی که " لا اکراه فی الدین" و رفتار پیامبر که در زمان حیاتشان در جامعه اسلامی حجاب را اجباری نکرده بود، بهتر است به جای پافشاری بر این قضیه نگران عمل نکردن به این آیه باشیم : يَا أَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُقَدِّمُواْ بَيْنَ يَدَيِ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِ (حجرات۱)- ای اهل ايمان! بر خدا و پيامبرش پيشی مگيريد.ممکن است مخالفین این نظر به برخی احادیث یا روایات در این خصوص استناد کنند ولی خود پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند : که احادیث ما رابه قرآن عرضه کنید اگر موافق با قرآن بود بپذیرید و گرنه به دیوار بکوبید.از آنجایی که هر کس اختیار نگاهش را دارد بی حجابی تعرضی به حقوق دیگران محسوب نمی شود . البته قرآن کریم حتی در خصوص زنان مسلمان سالخورده وقتی مجوز می دهد که بدون سر انداز باشند با عبارت " غَيْرَ مُتَبَرِّجَاتٍ بِزِينَةٍ " جلوی افراط در بی حجابی را هم می گیرد یعنی اگر حجاب و سر انداز داشتن اجباری نیست مجوزی هم برای لخت و عریان ظاهر شدن در جامعه صادر نشده است)) | ||
| ۹۳۲ | لَمْ يَخْشَ | نترسيد و نمي ترسد |
| ۹۳۳ | لَمْ يُخْلَقْ | ساخته نشده (خلق در اصل به معناي تقدير یا همان مشخص نمودن اندازه ها است) |
| ۹۳۴ | لَمْ يَدَّبَّرُواْ | تدبّر نكرده ونمي کنند -نيانديشيده و نمي انديشند - مو به مو مورد بررسي قرارنداده و نمي دهند(در اصل يتدبرو بوده كه تا به دال تبديل شده است از مصدر تدبر به معناي اين که چيزي را بعد از چيز ديگر بگيريم و در مورد آيه شريفه"أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ ٱلْقُرْءَانَ وَلَوْ کَانَ مِنْ عِندِ غَيْرِ ٱللَّهِ لَوَجَدُواْ فِيهِ ٱخْتِلَافاً کَثِيراً: آیا در مورد قرآن تدبّر نمی کنید و اگر از جانب غیر خدا بود حتماً در آن اختلاف بسیاری می یافتند " به معناي تامل در يک آيه بعد از آيهاي ديگر و يا تامل و دقتي ديگر بعد از دقت قبل، در يک آيه است، ليکن از آنجا که غرض آيه شريفه بيان اين جهت است که در قرآن کريم اختلافي نيست و قهراً بود و نبود اختلاف در بيش از يک آيه تصور دارد، لذا احتمال اول يعني تامل در يکايک آيات منظور عمده است، هر چند که اين معنا احتمال دوم را هم نفي نميکند. به عبارت ساده تر تدبّر در قرآن کریم با کنارهم قرار دادن تمام آیات مربوط به یک موضوع و همچنین نظر کردن در یک آیه از جوانب مختلف، حاصل می شود) |
| ۹۳۵ | لَمْ يَدْخُلُوهَا | داخل آن نشده اند |
| ۹۳۶ | لَمْ يَدْعُنَا | ما را نخوانده و نمی خواند- اصلاً ما را نخوانده - اصلاً از ما طلب نكرده(دعاء و نيز کلمه دعوت به معناي معطوف کردن توجه و نظر شخص دعوت شده است به سوي چيزي که آن شخص به سوی آن دعوت شده و اين کلمه معنائي عموميتر از کلمه نداء دارد، براي اينکه نداء مختص به باب لفظ و صوت است، ولي دعاء، هم شامل دعوت کردن بوسيله لفظ ميشود و هم شامل آنجايي که کسي را با اشاره و يا نامه دعوت کنند، علاوه بر اين، لفظ نداء مخصوص آنجايي است که طرف را با صداي بلند صدا بزني، ولي لفظ دعاء اين قيد را ندارد، چه با صداي بلند او را بخواني و چه بيخ گوشي و آهسته دعوتش کني، هر دو جورش دعوت است) |
| ۹۳۷ | لَمْ يُذْکَرِ | ياد نشده و نمی شود(حركت حرف "را" به دليل تقارنش با حرف ساكن يا تشديد دار كلمه ي بعد است. تذكر در اصل به معناي منتقل شدن از نتيجه به مقدمات نتيجه و يا منتقل شدن از مقدمات به نتيجه است بنابراين ذکر پروردگار يعني اين که هر خير و خوبي که به ما مي رسد، پروردگار را مسبب اصلي آن بدانيم که واقعيت نيز همين است) |
| ۹۳۸ | لَمْ يَذْهَبُواْ | نرفته و نمي روند |
| ۹۳۹ | لَمْ يَرَ | نديده و نمي بيند |
| ۹۴۰ | لَمْ يَرْتَابُواْ | شك نكرده ونمي كنند |
| ۹۴۱ | لَمْ يَرْحَمْنَا | به مارحم نكرده و نكند |
| ۹۴۲ | لَمْ يُرِدِ | نخواسته ونمي خواهد(حركت حرف دال به دليل تقارنش با حرف ساكن يا تشديد دار كلمه ي بعد است) |
| ۹۴۳ | لَمْ يَرَوْاْ | نديده و نمي بينند |
| ۹۴۴ | لَمْ يَرَهُ | آن را نديده و نمي بيند |
| ۹۴۵ | لَمْ يَزِدْهُ | به او نيفزوده و نمي افزايد |
| ۹۴۶ | لَمْ يَزِدْهُمْ | به ايشان نيفزوده و نمي افزايد |
| ۹۴۷ | لَمْ يَسْتَجِيبُ | اجابت نکرده و نمي کند |
| ۹۴۸ | لَمْ يَسْتَجِيبُواْ | اجابت نکرده و نمي کنند - پاسخ نداده و نمی دهند |
| ۹۴۹ | لَمْ يَسْتَطِعْ | نتوانسته و نمي تواند |
| ۹۵۰ | لَمْ يُسْرِفُواْ | اسراف و زیاده روی نکرده و نمی کنند(کلمه اسراف به معناي بيرون شدن از حد است، اما بيرون شدن از حد اعتدال به طرف زياده روي) |
| ۹۵۱ | لَمْ يَسْمَعْهَا | آن را نشنيده و نمي شنود (کلمه سمع گاهي در معناي شنيدن صدا و سخن اطلاق ميشود و گاهي در غرضي که عاقلان از شنيدن سخن دارند، يعني قبول کردن سخن و عمل به آن) |
| ۹۵۲ | لَمْ يَسِيرُواْ | سير نكرده و نمي كنند - گردش نكرده و نمي كنند |
| ۹۵۳ | لَمْ يُصِبْهَا | به آن نرسيد - براي آن پيش نيامد |
| ۹۵۴ | لَمْ يُصِرُّواْ | پا فشاري نکرده و نميكنند |
| ۹۵۵ | لَمْ يُصَلُّواْ | نماز نخوانده اند |
| ۹۵۶ | لَمْ يَطْعَمْهُ | آن را نخورد |
| ۹۵۷ | لَمْ يَطْمِثْهُنَّ | با آن زنان عمل زناشويي انجام نداده (کلمه طمث که فعل لم يطمث از آن مشتق شده، به معناي ازاله بکارت و نکاحي است که با خونريزي همراه باشد . و معناي عبارت "لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنسٌ قَبْلَهُمْ وَلَا جَانٌّ "اين است که : حوريان بهشتي دست نخوردهاند و قبل از همسران بهشتيشان هيچ جن و انسي ازاله بکارت از ايشان نکرده) |
| ۹۵۸ | لَمْ يُظَاهِرُواْ | پشتيباني و کمک نکرده و نمي كنند |
| ۹۵۹ | لَمْ يَظْهَرُواْ | درکی نداشته و ندارند(در عبارت "أَوِ ٱلطِّفْلِ ٱلَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُواْ عَلَيٰ عَوْرَاتِ ٱلنِّسَاءِ: آن طفلانی که برعورتها و شرمگاههای زنان درکی نداشته و ندارند" منظوراطفالي هستند که درکی از عورتها و شرمگاههای زنان ندارند که منظور کودکانی هستند که به حد بلوغ نرسیده اند) |
| ۹۶۰ | لَمْ يَعْتَزِلُوکُمْ | از شما کناره نگرفتند (در عبارت "لَّمْ يَعْتَزِلُوکُمْ وَيُلْقُواْ إِلَيْکُمُ ٱلسَّلَمَ وَيَکُفُّواْ أَيْدِيَهُمْ "،"لم" بر سر هر سه فعل آمده است) |
| ۹۶۱ | لَمْ يَعِدْکُمْ | به شما وعده نداد و نمی دهد(کلمه "وعد" بدون همراهي با کلمه وعيد هم معناي وعده خير مي دهد و هم به معناي وعده شر. ولي اگر هر دو با هم در کلامي بيايند، وعد به معناي وعده خير و وعيد به معناي وعده شرّ خواهد بود. لذا خلف و شکستن وعده مقبوح و زشت ولي خلف وعيد نشانه ي كرم و لطف است به عبارتي اگر بگويي پاداشي مي دهم و ندهي زشت است اما اگر بگويي تنبيه و عقابي خواهم كرد و بعد نكني نشانه ي بخشش و گذشت بوده و پسنديده است. بنابراین پروردگار تعالي هرگز خُلف وعده نمي كند ولي ممكن است از لطف و كرمش، خلف وعيد كند) |
| ۹۶۲ | لَمْ يَعْرِفُواْ | نشناخته ونمي شناسند (کلمه عرفان و معرفت، به معناي آن است که انسان وضعی را ببیند یا احساس کند و سپس بفهمد که این با سابقه ی ذهنی که در این مورد دارد مطابقت می کند و تشخيص دهد که اين همان است بدين جهت است که گفتهاند معرفت عبارت است از ادراک بعد از علم قبلي) |
| ۹۶۳ | لَمْ يُعْطَوْاْ | داده نشوند |
| ۹۶۴ | لَمْ يُعَقِّبْ | به پشت سرش رو نکرده و نمی کند("وَأَلْقِ عَصَاکَ فَلَمَّا رَءَاهَا تَهْتَزُّ کَأَنَّهَا جَانٌّ وَلَّىٰ مُدْبِرًا وَلَمْ يُعَقِّبْ يَا مُوسَىٰ لَا تَخَفْ إِنِّي لَا يَخَافُ لَدَيَّ ٱلْمُرْسَلُونَ(نمل۱۰): ضمنًا عصایت را بینداز پس وقتی آن را دید که به سرعت و شدت به حرکت درمی آید مانند آنکه واقعًا مار کوچک پر جنب و جوشی است، پشت کنان گريخت(رویش را برگرداند و پا به فرار گذاشت نه اینکه عقب عقب برود) در حالی که به پشت سرش رو نکرده و نمی کند(علت اینکه از افعال مضارع برای بیان مطلبی در گذشته استفاده نموده است به کار بردن یک آرایه(زیبا سازی) ادبی است در واقع به طور غیر مستقیم از مخاطب می خواهد تصور کند در آن زمان حضور دارد و می بیند که عصای موسی علیه السلام به مار کوچکی تبدیل می شود و ...)") |
| ۹۶۵ | لَمْ يَعْلَمْ | ندانست و نمي داند (علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۹۶۶ | لَمْ يَعْلَمُواْ | ندانسته و نمي دانند (علم در زبان قرآن کریم به احتمال صد در صد گفته می شود که معادل با یقین است) |
| ۹۶۷ | لَمْ يَعْيَ | درمانده و خسته نشد و نيست (مصدر عي که کلمه يعي از آن مشتق است، به معناي ناتواني و تعب است و البته به طوري که گفتهاند معناي اول ( ناتواني) فصيحتر است) |
| ۹۶۸ | لَمْ يَغْنَوْاْ | اصلاً در آن مکان ساکن نبودند(کلمه غني اگر در مورد مکان به کار رود به معني اقامت گزيدن در مکان است) |
| ۹۶۹ | لَمْ يُغْنِيَا عَنْهُمَا | از آن دو نفربرطرف نكرد و نمي كند |
| ۹۷۰ | لَمْ يُفَرِّقُواْ | فرق نگذاشته و نمي گذارند |
| ۹۷۱ | لَمْ يَفْعَلْ | انجام نداد و ندهد |
| ۹۷۲ | لَمْ يَفْعَلُواْ | انجام نداده و نمي دهند |
| ۹۷۳ | لَمْ يُقَاتِلُوکُمْ | با شما نجنگيده ونمي جنگند (یکی از معانی که باب مفاعلة به معنی اصلی فعل اضافه می کند انجام آن فعل به صورت دو طرفه(مشارکت درانجام فعل توسط دو يا چند نفر) است مثل "مکاتبه" که معنی نوشتن دو طرفه را می دهد به همین دلیل مقاتلة به معنی یکدیگر را کشتن یا همان جنگیدن می باشد) |
| ۹۷۴ | لَمْ يَقْتُرُواْ | بخل نورزيده و نمي ورزند |
| ۹۷۵ | لَمْ يَکُ | نبود ونيست (عبارت "لَمْ يَکُ يَنفَعُهُمْ " اين چنين نبوده ونيست که به آنان سود برساند) |
| ۹۷۶ | لَمْ يَکَدْ | بعيد است |
| ۹۷۷ | لَمْ يَکْفِ | بس نبوده ونيست |
| ۹۷۸ | لَمْ يَکْفُرُواْ | کافرنشده و نمي شوند - کفر نورزيده و نمي ورزند(کلمه کفر در اصل به معناي پوشاندن است براي همين در عبارت " کَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ ٱلْکُفَّارَ نَبَاتُهُ "به معناي كشاورزان است از اين جهت كه دانه را در خاك پنهان مي كنند و از طرفي هركسي كه ربوبيت يا نعمتهاي خداي تعالي را انكار كند نيز كافر ناميده مي شود) |
| ۹۷۹ | لَمْ يَکُفُّواْ | دست نگه نداشتند(کلمه کف الايدي - دست نگه داشتن، کنايه است از خود داري از جنگ، چون قتلي که در کارزار اتفاق ميافتد به وسيله دست انجام ميشود.کلمه کف به معناي کف دست آدمي است که آن را باز و بسته ميکند و معناي کففته اين است که من او را با کف دست زدم و دفع کردم و به همين مناسبت متعارف شده که اين کلمه را در معناي دفع هر چند که با کف دست صورت نگيرد استعمال شود، حتي شخص کور را هم به دلیل اينکه چشمش بسته شده مکفوف گفتهاند . در عبارت "لَّمْ يَعْتَزِلُوکُمْ وَيُلْقُواْ إِلَيْکُمُ ٱلسَّلَمَ وَيَکُفُّواْ أَيْدِيَهُمْ "،"لم" بر سر هر سه فعل آمده است) |
| ۹۸۰ | لَمْ يَکْفِهِمْ | براي آنان كافي نيست |
| ۹۸۱ | لَمْ يَکُن | نبود ونيست |
| ۹۸۲ | لَمْ يَکُنِ | نبود ونيست(حركت حرف "نون" به دليل تقارنش با حرف ساكن يا تشديد دار كلمه ي بعد است. در عبارت "لَّمْ يَکُنِ ٱللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ" یعنی الله بنای این را نداشته وندارد که آنها را بیامرزد) |
| ۹۸۳ | لَمْ يَکُونَا | نبودند (دونفر) |
| ۹۸۴ | لَمْ يَکُونُواْ | نبودند و نيستند |
| ۹۸۵ | لَمْ يَکُونُواْ يَحْتَسِبُونَ | نمي پنداشته و نمی پندارند |
| ۹۸۶ | لَمْ يَکُونُواْ يَرَوْنَهَا | آن را نمي ديده و نمی بینند |
| ۹۸۷ | لَمْ يَلْبَثُواْ | درنگ نكرده و نمي كنند (کلمه لبث به معناي مکث و باقي ماندن در جائي يا در حالي است) |
| ۹۸۸ | لَمْ يَلْبِسُواْ | نپوشانده ونمي پوشانند |
| ۹۸۹ | لَمْ يَلْحَقُواْ | نپيوسته اند |
| ۹۹۰ | لَمْ يَلِدْ | نه زاييده و نه مي زايد(نه فرزندي از او متولد شده و نه چيزي از او جداشده) |
| ۹۹۱ | لَمْ يُلْقُواْ | نيفكندند - نينداختند(در عبارت "لَّمْ يَعْتَزِلُوکُمْ وَيُلْقُواْ إِلَيْکُمُ ٱلسَّلَمَ وَيَکُفُّواْ أَيْدِيَهُمْ "،"لم" بر سر هر سه فعل آمده است ولَمْ يُلْقُواْ إِلَيْکُمُ ٱلسَّلَمَ كنايه از اين است كه پيشنهاد صلح ودوستي ندادند ) |
| ۹۹۲ | لَمْ يَمْسَسْنِي | به من دست نزده - مرا لمس نکرده - با من آميزش نکرده |
| ۹۹۳ | لَمْ يَمْسَسْهُمْ | به آنان نرسيده ونرسد - آنان را لمس نکرده و نمی کند |
| ۹۹۴ | لَمْ يَنَالُواْ | نائل نشدند - دست نيافته و نمي يابند |
| ۹۹۵ | لَمْ يُنَبَّأْ | خبر داده نشد و نمي شود |
| ۹۹۶ | لَمْ يَنتَهِ | دست بر نداشت وبرندارد- بس نكرد و بس نكند - باز نايستاد و باز نايستد |
| ۹۹۷ | لَمْ يَنتَهُواْ | دست بر نداشته وبرندارند- بس نكرده و نكنند - باز نايستاده و نايستند |
| ۹۹۸ | لَمْ يُنَزِّلْ | نازل نکرده |
| ۹۹۹ | لَمْ يَنظُرُواْ | نظرنکرده و نمي کنند-ننگريسته و نمي نگرند |
| ۱۰۰۰ | لَمْ يَنقُصُوکُمْ | از شما نکاسته و نمي کاهند (" إِلَّا ٱلَّذِينَ عَاهَدتُّم مِّنَ ٱلْمُشْرِکِينَ ثُمَّ لَمْ يَنقُصُوکُمْ شَيْئاً: مگر کسانی از مشرکین که با آنها عهد بستید پس از آن چیزی از شما نکاسته و نمی کاهند(به طور کامل به عهد و پیمانشان عمل می نمایند)") |
| ۱۰۰۱ | لَمْ يُوحَ | وحي نشده و نمي شود (وحي در اصل به معناي اشاره سريع است البته اشاره اي به صورت رمز به همين جهت ازاين كلمه در مورد القاي معنا به شخصی به نحوی پوشيده از دیگران استفاده مي شود، كلمه وحي در موارد القاي معنا در فهم حيوان از طريق غريزه " و اوحي ربک الي النحل" و ورود معنا در نفس انسان از طريق رؤيا "و اوحينا الي ام موسي "و همچنين از طريق وسوسه"الا ان الشياطين ليوحون الي اوليائهم" و يا اشاره "فاوحي اليهم ان سبحوا بکرة و عشيا"،درقرآن كريم استفاده شده است.ولي بيشترين استفاده از اين كلمه در سخن گفتن پروردگار یا فرشتگان با انبياء و رسل است "ما کان لبشر ان يکلمه الله الا وحيا") |
| ۱۰۰۲ | لَمْ يُولَدْ | نه زاييده شده و نه مي شود(نه فرزند کسي است و نه از چيزي جدا شده است) |
| ۱۰۰۳ | لَمْ يُهَاجِرُواْ | مهاجرت نکرده و نمي کنند |
| ۱۰۰۴ | لَمْ يَهْتَدُواْ | هدايت را نپذيرفتند - هدايت نشدند (اصل در معنای این کلمه بازگشتن است. هدايت به معناي راهنمائي به سوي مطلوب به نرمي و لطف است و اهتدا پذيرفتن از دل و جان هدايت و ايستادگي در راه کسب و طلب نمودن آن است چون از معانی که باب افتعال به معنی اصلی فعل اضافه می کند پذیرش، کوشش و مبالغه و طلب کردن است) |
| ۱۰۰۵ | لَمْ يَهْدِ | هدايت نکرد - راهنمایی نکرد - روشن نکرد(اصل در معنای این کلمه بازگشتن است. هدايت به معناي راهنمائي به سوي مطلوب به نرمي و لطف است و اهتدا پذيرفتن از دل و جان هدايت و ايستادگي در راه کسب و طلب نمودن آن است چون از معانی که باب افتعال به معنی اصلی فعل اضافه می کند پذیرش، کوشش و مبالغه و طلب کردن است) |
| ۱۰۰۶ | لَمْ يَهْدِنِي | مرا هدايت نكند (اصل در معنای این کلمه بازگشتن است. هدايت به معناي راهنمائي به سوي مطلوب به نرمي و لطف است و اهتدا پذيرفتن از دل و جان هدايت و ايستادگي در راه کسب و طلب نمودن آن است چون از معانی که باب افتعال به معنی اصلی فعل اضافه می کند پذیرش، کوشش و مبالغه و طلب کردن است) |
| ۱۰۰۷ | لَمْ يَيْأَسِ | نا اميد نشده و نمي شوند - مأيوس نشده و نمي شوند(يأس به معناي قطع شدن طمع آدمي است از امري که بدان طمع داشته . "أَفَلَمْ يَيْأَسِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ أَن لَّوْ يَشَاءُ ٱللَّهُ لَهَدَي ٱلنَّاسَ جَمِيعاً: آیا پس کسانی که ایمان آوردند نااميد و مأیوس نشده و نمي شوند(از آرزوي بي مورد ايمان آوردن همه ي مردم دست برنداشته اند)كه اگر الله مي خواست همه مردم را(با نشان دادن معجزاتی این چنین که با خواندن قرآن کوه جابه جا، زمین شکافته و مرده زنده شود) هدايت ميكرد؟(ولی نشان دادن همیشگی چنین معجزاتی به مردم شبیه حالتی است که در یک امتحان جوابها را پایین هر سؤال بنویسند و معلوم است که چنین امتحانی فاقد اعتبار می گردد و جواب صحیح دادن به آن بر ارزش و مقام کسی نمی افزاید)) |
| ۱۰۰۸ | لِمَا | براي آنچه |
| ۱۰۰۹ | لَمَا | چرا كه - براي اينكه - چون كه - به اين علت كه - از آنجا كه - هرچه - هرزمان - چه بسا |
| ۱۰۱۰ | لَمّاً | به اين صورت كه علاوه برسهم خود، سهم ديگران را نيز به خود اختصاص دهد و خلاصه هر چه به دستش بيايد بخورد، چه پاک و حلال باشد و چه خبيث (عبارت "أَکْلاًَ لَّمّاً " يعني يك جا و كامل خوردن يا به عبارت ديگر بلعيدن) |
| ۱۰۱۱ | لَمَّا | وقتي كه - هنوز نه - سوگند مي خورم به آنچه- إلّا(در عباراتي نظير "فَلَمَّا ذَهَبُواْ بِهِ "معني "وقتي كه" مي دهد. "وَإِنَّ کُـلًّا لَّمَّا لَيُوَفِّيَنَّهُمْ رَبُّکَ أَعْمَالَهُمْ إِنَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ خَبِيرٌ: و سوگند که به یقین پروردگارت اعمال همگیشان را حتمًا و قطعًا به طور کامل به آنها می دهد(با پنج تأکید و سوگند می گوید که عاقبت باطن اعمال همگان به عنوان پاداش و مجازات به خودشان برگردانده می شود) به یقین او به آنچه عمل می کنند همیشه و بسیار با خبر است("ما" در " لَّمَّا لَیوَفِّینَّهُمْ" فقط بین دو لام تأکید و سوگند فاصله می اندازد و معنایی اضافه نمی کند)". در عبارات "ان کل لما جميع لدينا محضرون" و"ان کل نفس لما عليها حافظ "، "لَمَّا"معني "إلّا" مي دهد) |
| ۱۰۱۲ | لَمَّا يَأْتِکُم | هنوزبر شما نيامده |
| ۱۰۱۳ | لَمَّا يَأْتِهِمْ | هنوزبر آنان نيامده |
| ۱۰۱۴ | لَمَّا يَدْخُلِ | هنوز داخل نشده (حرکت حرف لام به دلیل تقارنش با حرف ساکن یا تشدید دار کلمه بعد است) |
| ۱۰۱۵ | لَمَّا يَذُوقُواْ | هنوز نچشيده اند |
| ۱۰۱۶ | لَمَّا يَعْلَمِ | هنوز ندانسته(مشخص نکرده است) (میم آخر ساکن بوده که به دلیل تقارنش با حرف ساکن یا تشدید دار کلمه بعد حرکت گرفته است.علم پروردگار بي نهايت است چون اگر علمش محدود بود، آن چه علم او را محدود کرده بر او تسلط داشت، پس چون هيچ چيز بر پروردگار تسلط ندارد، علم او نيز مانند تمام خوبيهايش نامحدود است پس در عبارت"لَمَّا يَعْلَمِ ٱللَّهُ: هنوز الله ندانسته" در واقع "هنوز ندانسته" معني "هنوز معلوم نکرده" مي دهد و اين قبيل استفاده از اين عبارت، در زبان فارسي نيز رايج است مثلاً به کودکي که اصرار مي کند تا خودش لباسش را بپوشد، با اينکه مي دانيم که اين کار را نمي تواند انجام دهد، مي گوييم: "بيا بگير تا بدانم يا ببينم، مي تواني بپوشي" و در واقع با اين جمله مي خواهيم حقيقت را براي او آشکار کنيم و گرنه خودمان از حقيقت خبر داريم) |
| ۱۰۱۷ | لَمَّا يَقْضِ | هنوز به انجام نرسانده - هنوز به جا نياورده است (کلمه قضاء به معناي حکم است از آنجا که صدور يک حکم به منزله ي پايان مراحل يک دادرسي است اين کلمه معني خاتمه دادن و تحقق دادن نيز مي دهد و اگر با حرف "علي" یا "الي" متعدي شود به معناي تمام کردن کار مفعول خويش است، حال يا با کشتن و نابود کردنش باشد و يا به نحوي ديگر مثل عبارت"فَوَکَزَهُ مُوسَيٰ فَقَضَيٰ عَلَيْهِ : این گونه بود که برای دفع کردن با تمام کف دست به چانه ی او زد و او را انداخت پس در نتیجه کارش را تمام کرد(اورا کشت)". "وَلَا تَعْجَلْ بِـٱلْقُرْءَانِ مِن قَبْلِ أَن يُقْضَيٰ إِلَيْکَ وَحْيُهُ" : و پيش از آنكه وحي كردن قرآن بر تو پايان گيرد در خواندنش شتاب مكن يا عبارت "لِّيَقْضِيَ ٱللَّهُ أَمْراً کَانَ مَفْعُولًا": تا محقق کند کاری را که انجام شده بود(آنچه پروردگار اراده نموده، آن قدر حتمی است که باید آن را انجام شده فرض نمود)") |
| ۱۰۱۸ | لَمَّا يَلْحَقُواْ | هنوز نپيوسته اند |
| ۱۰۱۹ | لُمْتُنَّنِي | شما زنان مرا سرزنش کرديد - شما زنان مرا ملامت کرديد |
| ۱۰۲۰ | لَمْحِ | نظر کردن فوري و به عجله (لمح بصر يعني چشم برهم زدن، که آن را خطف البصر نيز ميگويند) |
| ۱۰۲۱ | لُمَزَةٍ | بسيار عيب جو - بسيار ايرادگير- بسيار بدگو(ازمصدر لمز به معني آگاه ساختن شخصي از عيبش. اصل ماده همز به معناي شکستن است و کلمه لمز نيز به معناي عيب است پس همزه و لمزه هر دو به يک معنا است . ولي بعضي گفتهاند : بين آن دو فرقي هست و آن اين است همزه به آن کسي گويند که دنبال سر مردم عيب ميگويد و خرده ميگيرد و اما لمزه کسي را گويند که پيش روي طرف خرده ميگيرد و بعضي گفتهاند : همزه کسي را گويند که همنشين خود را با سخنان زشت آزار دهد و لمزه آن کسي است که با چشم و سر عليه همنشين خود اشاره کند و به اصطلاح فارسي ادای او را در آورد . صيغه فُعَلة براي مبالغه نيز استفاده مي شود لذا در معناي همزه و لمزة کثرت طعنه زدن و عيبجويي نيز نهفته است .پس معناي آيه "وَيْلٌ لِّکُلِّ هُمَزَةٍ لُّمَزَةٍ " می شود : واي بر هر کسي که بسيار مردم را عيبگويي و غيبت ميکند) |
| ۱۰۲۲ | لَمَسْنَا | نزديک شديم |
| ۱۰۲۳ | لَمَسُوهُ | آن را لمس کردند |
| ۱۰۲۴ | لَمَمَ | گناه كوچك و ازروي غفلت (اقوال مختلفي در معني اين كلمه موجود است از قبيل :گناهان صغيره، تصميم بر گناهي كه به انجام گناه منتهي نشود،گناهي که گهگاه ارتکاب شود و مرتکب آن عادت بر آن نکرده باشد،تصميم بر گناهي كه به دنبال آن استغفار كنند،يااين است که انسان گاهي گناهي را مرتکب شود و ديگر تا مدتي پيرامون آن نگردد و باز بار ديگر مرتکبش شود يا لمام آن بندهاي است که پشت سر هم گناه ميکند، اما طبعش خواهان آن نيست) |
| ۱۰۲۵ | لِمَنِ | براي چه كسي است؟ - براي كسي (حركت نون به دليل تقارن آن با حرف ساكن يا تشديد دار كلمه بعد است) |
| ۱۰۲۶ | لَمِنَ | یقیناً از - سوگند که از |
| ۱۰۲۷ | لِمَنْ | براي چه كسي است؟ - براي كسي |
| ۱۰۲۸ | لَنْ أَبْرَحَ | هرگز حرکت نمي کنم-هميشه مي مانم |
| ۱۰۲۹ | لَنْ أَجِدَ | هرگز نمي يابم |
| ۱۰۳۰ | لَنْ أُرْسِلَهُ | هرگز اورا نخواهم فرستاد |
| ۱۰۳۱ | لَنْ أُکَلِّمَ | هرگز سخن نمي گويم |
| ۱۰۳۲ | لَنْ أَکُونَ | هرگز نمي شوم |
| ۱۰۳۳ | لَن تَبْلُغَ | هرگز نمي رسي |
| ۱۰۳۴ | لَن تَبُورَ | هرگزنابود نمي شود -هرگز كساد و بي سود نميشود |
| ۱۰۳۵ | لَن تَتَّبِعُونَا | هرگز ما را پيروي نمي کنيد |
| ۱۰۳۶ | لَن تَجِدَ | هرگز نمي يابي |
| ۱۰۳۷ | لَن تُحْصُوهُ | هرگز نمي توانيد مقدار و تعداد آن را مشخص کنيد |
| ۱۰۳۸ | لَن تَخْرُجُواْ | هرگز خارج نخواهيد شد |
| ۱۰۳۹ | لَن تَخْرِقَ | هرگز نمي شكافي |
| ۱۰۴۰ | لَن تُخْلَفَهُ | هرگز از آن تخلف نخواهد شد |
| ۱۰۴۱ | لَن تَرَانِي | هرگز مرا نمي بيني |
| ۱۰۴۲ | لَن تَرْضَيٰ | هرگز راضي نمي شود |
| ۱۰۴۳ | لَن تَسْتَطِيعَ | هرگز هر چه قدر هم که تلاش کنی نمي تواني |
| ۱۰۴۴ | لَن تَسْتَطِيعُواْ | هرگز هر چه قدر هم که تلاش کنید نمي توانيد |
| ۱۰۴۵ | لَن تُغْنِيَ | هرگزدردي دوا نمي کند - هرگزسودي نمي بخشد - هرگزنيازي را برطرف نمي سازد (فايده اي ندارد) |
| ۱۰۴۶ | لَن تَفْعَلُواْ | هرگز انجام نمي دهيد |
| ۱۰۴۷ | لَن تُفْلِحُواْ | هرگزرستگار نمي کنید(موانع کمال را از سر راه خودتان و دیگران بر نمی دارید تا از هر بدبختی و شقاوتی رها گردید اصل در معنای کلمه فلاح، شکافتن است.) |
| ۱۰۴۸ | لَن تُقَاتِلُواْ | هرگز نمي جنگيد (یکی از معانی که باب مفاعلة به معنی اصلی فعل اضافه می کند انجام آن فعل به صورت دو طرفه(مشارکت درانجام فعل توسط دو يا چند نفر) است مثل "مکاتبه" که معنی نوشتن دو طرفه را می دهد به همین دلیل مقاتلة به معنی یکدیگر را کشتن یا همان جنگیدن می باشد) |
| ۱۰۴۹ | لَن تُقْبَلَ | هرگز پذيرفته نمي شود |
| ۱۰۵۰ | لَن تَقُولَ | هرگز نمي گويد |
| ۱۰۵۱ | لَن تَمَسَّنَا | هرگز به ما نمي رسد |
| ۱۰۵۲ | لَن تَمْلِکَ | هرگزمالک نيستي (اختيار نداري) (عبارت "وَمَن يُرِدِ ٱللَّهُ فِتْنَتَهُ فَلَن تَمْلِکَ لَهُ مِنَ ٱللَّهِ شَيْئاً "يعني : "و كساني كه خدا عذاب براي آنان بخواهد، تو هرگز نميتواني چيزي از عذاب خدا رااز آنان برطرف كني) |
| ۱۰۵۳ | لَن تَنَالُواْ | هرگز نمي رسيد(نيل به معناي رسيدن به چيزي است) |
| ۱۰۵۴ | لَن تَنفَعَکُمْ | هرگز سودي برايتان ندارند |
| ۱۰۵۵ | لَن نُّؤْثِرَکَ | هرگز تو را ترجيح نمي دهيم |
| ۱۰۵۶ | لَن نُّؤْمِنَ | هرگز باور نمي کنيم - هرگز ايمان نمي آوريم(ايمان عبارت است از سکون و آرامش علمي خاصي در نفس، نسبت به هر چيزي که ايمان به آن تعلق گرفته. عبارت "لَن نُّؤْمِنَ لَکُمْ " یعنی: هرگز به شما باور پیدا نمی کنیم) |
| ۱۰۵۷ | لَن نَّبْرَحَ | هرگز حرکت نمي کنيم-هميشه مي مانيم -همواره مي مانيم(قَالُواْ لَن نَّبْرَحَ عَلَيْهِ عَاکِفِينَ حَتَّىٰ يَرْجِعَ إِلَيْنَا مُوسَىٰ: (بنی اسرائیل)گفتند: "از حالت معتکف بر او هرگز حرکت نمی کنیم(این وضعیت خود را که دور گوساله جمع شده ایم تغییر نمی دهیم و از جایمان جم نمی خوریم)" تا اینکه موسی به سویمان برگردد) |
| ۱۰۵۸ | لَن نَّجْعَلَ | هرگز قرار نمی دهیم |
| ۱۰۵۹ | لَن نَجْمَعَ | هرگز جمع نمي كنيم |
| ۱۰۶۰ | لَن نَّدْخُلَهَا | هرگز داخل آن نميشويم |
| ۱۰۶۱ | لَن نَّدْعُوَاْ | هرگز نمي خوانيم - هرگز نمي پرستيم (دعاء و نيز کلمه دعوت به معناي معطوف کردن توجه و نظر شخص دعوت شده است به سوي چيزي که آن شخص به سوی آن دعوت شده و اين کلمه معنائي عموميتر از کلمه نداء دارد، براي اينکه نداء مختص به باب لفظ و صوت است، ولي دعاء، هم شامل دعوت کردن بوسيله لفظ ميشود و هم شامل آنجايي که کسي را با اشاره و يا نامه دعوت کنند، علاوه بر اين، لفظ نداء مخصوص آنجايي است که طرف را با صداي بلند صدا بزني، ولي لفظ دعاء اين قيد را ندارد، چه با صداي بلند او را بخواني و چه بيخ گوشي و آهسته دعوتش کني، هر دو جورش دعوت است) |
| ۱۰۶۲ | لَن نَّزِيدَکُمْ | هرگز به شما نمي افزاييم |
| ۱۰۶۳ | لَن نُّشْرِکَ | هرگز شريک نگيريم (اگر برای به دست آوردن چیزی یا خوشایند کسی نافرمانی پروردگار را کنند در این صورت آن چیز یا آن شخص را شریک پروردگار کرده اند و در واقع مشرک شده اند) |
| ۱۰۶۴ | لَن نَّصْبِرَ | هرگز صبر نمي کنيم (کلمه صبر به طور کلي به معناي حبس و نگهداري نفس است در برابر عمل به قوانین عقلی و شرعی و تحمل سختیهایی که عمل به این مقررات دارد و يا ترک چيزهايي که عقل و شرع دوری از آن را لازم می دانند. در آیه شریفه ۲۴ از سوره مبارکه رعد آمده است که دلیل اصلی بهشتی شدن نیکان، صبر کردن آنهاست و صبر بر سه قسم است صبر در برابر سختیها و مصیبتهای دنیا و در نتیجه ناشکری نکردن، صبر و تحمل رنج و سختیهای اطاعت و عبادت پروردگار و صبر و خودداری در برابر گناهان وسوسه انگیز که با جلوه گری انسان را به سوی خود می خوانند) |
| ۱۰۶۵ | لَن نُّعجِزَ | هرگز نمي توانيم عاجز و درمانده کنيم |
| ۱۰۶۶ | لَن نُّعْجِزَهُ | هرگزاو را نمي توانيم عاجز و درمانده کنيم |
| ۱۰۶۷ | لَن نَّقْدِرَ عَلَيْهِ | هرگزبر او تنگ نمي گيريم (کلمه قدر به معناي منزلت است و اگر شب نزول قرآن را شب قدر خوانده به خاطر اهتمامي بوده که به مقام و منزلت آن شب داشته و يا عنايتي که به عبادت متعبدين در آن شب داشته . بعضي ديگر گفتهاند : کلمه قدر به معناي ضيق و تنگي است و شب قدر را بدان جهت قدر خواندهاند که زمين با نزول ملائکه تنگ ميگردد) |
| ۱۰۶۸ | لَن يُؤْتِيَهُمُ | هرگز به آنان نمي دهد |
| ۱۰۶۹ | لَن يُؤَخِّرَ | هرگز مهلت نمي دهد |
| ۱۰۷۰ | لَن يُؤْمِنَ | هرگز ايمان نمي آورد (ايمان عبارت است از سکون و آرامش علمي خاصي در نفس، نسبت به هر چيزي که ايمان به آن تعلق گرفته بنابراین عمل شخص نیز منطبق بر ایمانش می شود حال اگر کسي اين هماهنگی عمل با ایمان را نداشته باشد و بر خلاف ايمانش عمل کند، چنين کسي را فاسق گويند، چون کلمه فسق به معناي بيرون شدن است، وقتي ميگويند : فسقت التمرة که خرما از پوست خود بيرون شده باشد، که برگشت معنايش بيرون شدن از بندگي است. به زبان ساده تر ایمان به پروردگار یعنی اینکه یقین داشته باشی خیر و صلاحت در عمل به دستورات اوست. امام علی علیه السلام می فرمایند: " ایمان تصدیق به باطن(اعتقاد قلبی)، و اقرار به زبان و عمل به ارکان(عمل کردن با تمام توان) است و ايمان همه اش عمل است") |
| ۱۰۷۱ | لَن يَبْعَثَ | هرگز بر نمي انگيزد-هرگز بر پا نمي دارد |
| ۱۰۷۲ | لَن يُبْعَثُواْ | هرگز برانگيخته نخواهند شد - هرگز بر پا داشته نمي شوند |
| ۱۰۷۳ | لَن يَتِرَکُمْ أَعْمَالَکُمْ | هرگز(پاداش)اعمال شما را ناقص نمي كند( ازماده وتر به معناي ناقص کردن چيزي است و معناي اصلي اين کلمه قطع است و از مشتقات آن وتر است . و وتر به کسي و چيزي ميگويند که با جدايي از ديگران منقطع شده باشد) |
| ۱۰۷۴ | لَن يُتَقَبَّلَ | هرگز قبول نميشود |
| ۱۰۷۵ | لَن يَتَمَنَّوْهُ | هرگز تمناي آن را نمي کنند |
| ۱۰۷۶ | لَن يَجِدُواْ | هرگز نمي يابند |
| ۱۰۷۷ | لَن يَجْعَلَ | هرگز قرار نداده است (جعل به معناي گرداندن، قرار دادن و خلق کردن است) |
| ۱۰۷۸ | لَن يُجِيرَنِي | هرگز پناهم نمي دهد |
| ۱۰۷۹ | لَن يَحُورَ | هرگز برنمي گردد(اصل در معنای این کلمه برگشت به جای نخست می باشد از جهت جسمی یا فکری و کلمه محور هم اسم آلتی است از همین ریشه که به چیزی می گویند که دورش حرکت تناوبی و گردشی انجام می دهند) |
| ۱۰۸۰ | لَن يُخْرِجَ | هرگز بيرون نمي كند |
| ۱۰۸۱ | لَن يُخْلِفَ | هرگز تخلف نمي كند |
| ۱۰۸۲ | لَن يَخْلُقُواْ | هرگز خلق نمي کنند(کلمه خلق در اصل به معناي تقدير یا همان مشخص نمودن اندازه ها است) |
| ۱۰۸۳ | لَن يَدْخُلَ | هرگز داخل نمي شود |
| ۱۰۸۴ | لَن يَسْتَنکِفَ | هرگز سرپيچي نمي کند - هرگز امتناع ندارد |
| ۱۰۸۵ | لَن يَصِلُواْ | هرگز دسترسي پيدا نمي كنند |
| ۱۰۸۶ | لَن يُصِيبَنَا | هرگز به ما نخواهد رسيد |
| ۱۰۸۷ | لَن يَضُرَّ | هرگز ضرر نمي رساند |
| ۱۰۸۸ | لَن يَضُرُّواْ | هرگز ضرر نمي رسانند |
| ۱۰۸۹ | لَن يَضُرُّوکَ | هرگزبه تو ضرر نمي رسانند |
| ۱۰۹۰ | لَن يَضُرُّوکُمْ | هرگزبه شما ضرر نمي رسانند |
| ۱۰۹۱ | لَن يُضِلَّ | هرگز تباه نمي كند - هرگز باطل نمي كند |
| ۱۰۹۲ | لَن يَغْفِرَ | هرگز نمي آمرزد(کلمه عفو به معنی محو کردن اثر چیزی است وقتی پروردگار بنده اش را عفو می کند یعنی با او طوری برخورد می کند گویی اصلاً گناهی انجام نداده است و بنا به روایت حتی یاد و خاطره آن گناه را از ذهن او نیز پاک می کند و اصل در معنی کلمه "مغفرت" پوشاندن است و غفور بودن پروردگار اشاره به این دارد که گناه و خطای بنده اش را از دیگران می پوشاند و آبرویش را نمی برد) |
| ۱۰۹۳ | لَن يُغْنُواْ | هرگز دردي دوا نمي كنند - هرگز سودي نمي بخشند - هرگز نيازي را برطرف نمي سازند |
| ۱۰۹۴ | لَن يُقْبَلَ | هرگز پذيرفته نمي شود |
| ۱۰۹۵ | لَن يَقْدِرَ عَلَيْهِ | هرگزبر او دست نيابد (از ماده قدر است که به معناي تقدير و اندازهگيري است. در اصل معناي قدر ضيق و تنگي است، تعيين حدود و تقدير يک موضوع نيز در واقع تنگ کردن محدوده ي آن است و تعیین محدوده معادل تعیین منزلت است پس قدر معنی منزلت نیز می دهد و شب نزول قرآن نیز به دلیل منزلت بالایش شب قدر خوانده شده . همچنین کلمه قدر به معناي قرين شدن چيزي است به چيزي ديگري، به طوري که از آن چيز هيچ کم و زيادي نداشته باشد، که در اين صورت يعني در صورتي که مساوي آن شد قدر آن ميشود. عبارت"وَمَا قَدَرُواْ ٱللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ : قدر و منزلت خداوند را آن چنان که قدر و منزلت حقیقی اوست ندانستند" به این اشاره دارد که هر تصور ما در مورد خداوند و صفات او محدود است در حالیکه خداوند و تمام خوبیهایش نا محدودند و معنی جمله "الله اکبر" نیز همین است که خداوند از هر توصیفی که در مورد او شود بزرگتر است) |
| ۱۰۹۶ | لَن يُکْفَرُوْهُ | هرگز ازجهت آن مورد ناسپاسي قرار نخواهند گرفت |
| ۱۰۹۷ | لَن يَکْفِيَکُمْ | هرگز براي شما كافي نيست |
| ۱۰۹۸ | لَن يَنَالَ | هرگز نمي رسد (نيل به معناي رسيدن به چيزي است) |
| ۱۰۹۹ | لَن يَنصُرَهُ | هرگز او را ياري نخواهد كرد |
| ۱۱۰۰ | لَن يَنفَعَکُمُ | هرگز به شما سود نمي دهد |
| ۱۱۰۱ | لَن يَنقَلِبَ | هرگز بر نمي گردد |
| ۱۱۰۲ | لَن يَهْتَدُواْ | هرگز هدايت را نمي پذيرند - هرگز هدايت نيابند (اصل در معنای این کلمه بازگشتن است. هدايت به معناي راهنمائي به سوي مطلوب به نرمي و لطف است و اهتدا پذيرفتن از دل و جان هدايت و ايستادگي در راه کسب و طلب نمودن آن است چون از معانی که باب افتعال به معنی اصلی فعل اضافه می کند پذیرش، کوشش و مبالغه و طلب کردن است) |
| ۱۱۰۳ | لَنَا | براي ما - به ما - براي ماست - فقط براي ماست (اگر در ابتداي جمله بيايد) |
| ۱۱۰۴ | لِنتَ | نرم خوي شدي |
| ۱۱۰۵ | لْنَحْمِلْ | برماست كه به دوش گيريم - برماست كه برعهده بگيريم (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "وَلْنَحْمِلْ") |
| ۱۱۰۶ | لَوِ | اگر- چه مي شد(علت حركت گرفتن واو آن تقارنش با ساكن يا تشديد كلمه بعد بوده است.در عبارت "و لو انهم رضوا ما اتيهم الله و رسوله ... "کلمه لو براي آرزو است و جمله به اين معنا است : چه ميشد که ايشان آنچه را که خدايشان فرستاده با رضايت خاطر ميگرفتند و يا در برابر آن سرفرو می آوردند. همچنين جملاتي نظير " لو کانوا يفقهون " که کلمه لو که براي تمني و آرزو در ابتدا آمده ونا اميدي از تعقل و فهم ايشان را ميرساند) |
| ۱۱۰۷ | لَوْ | اگر- چه مي شد - کاش مي شد-هر چند که- حتی اگر(علت حركت گرفتن واو آن تقارنش با ساكن يا تشديد كلمه بعد بوده است.در عبارت "و لو انهم رضوا ما اتيهم الله و رسوله ... "کلمه لو براي آرزو است و جمله به اين معنا است : چه ميشد که ايشان آنچه را که خدايشان فرستاده با رضايت خاطر ميگرفتند و يا در برابر آن سرفرو می آوردند. همچنين جملاتي نظير " لو کانوا يفقهون " که کلمه لو که براي تمني و آرزو در ابتدا آمده ونا اميدي از تعقل و فهم ايشان را ميرساند) چرا(مانند :"لَّوْ مَا تَأْتِينَا بِـٱلْمَلاَئِکَةِ إِن کُنتَ مِنَ ٱلصَّادِقِينَ چرا از جنس فرشتگان نزد ما نمی آوری اگر از راستگویان هستی") |
| ۱۱۰۸ | لَوْ أَنَّ | اگر این گونه بود که - اگر این گونه شد که - اگر این گونه می شد که |
| ۱۱۰۹ | لَوَّاحَةٌ | بسيار سياه کننده ( از مصدر تلويح است که به معناي دگرگون کردن رنگ چيزي به سياهي است و به نقل بعضي به سرخي) |
| ۱۱۱۰ | لِوَاذاً | به گونه اي که پشت سر ديگري پنهان شوند(کلمه لواذا، به معناي ملاوذه است و ملاوذه آن است که انساني به غير خود پناهنده شده و خود را پشت سر او پنهان کند) |
| ۱۱۱۱ | لَوَاقِحَ | لقاح كنندگان - بارورکنندگان(جمع لاقحه از ماده لقح به فتحه لام و سکون قاف - است . لقاح در اصل به گرد درخت خرماي نر می گویند که برای بارور کردن میوه درخت ماده، به روی گلهای آن می پاشند. در عبارت "وَأَرْسَلْنَا ٱلرِّيَاحَ لَوَاقِحَ: و بادها را بارور کنندگان فرستادیم" از نقش بارورسازی بادها سخن به میان آمده است. در واقع هر ابر باران زا مخلوطی از قطعات بسیار کوچک یخ و قطرات ریز آب است(اندازه قطرات آب موجود در ابر می‌تواند بین ۱۰ میکرون تا ۱ میلیمتر باشد) در اثر وزش باد این قطرات و قطعات ریز به هم برخورد نموده و جذب یکدیگر می گردند تا حدی که وزنشان به حدی برسد که دیگر نتوانند در ابر به صورت معلق باقی بمانند(قطرشان از نیم میلیمتر تا بیش از پنج میلیمتر برسد) و در اثر جاذبه به سمت زمین سقوط کنند، که به این فرایند بارش می گویند پس بارش در اثر بارورسازی ابر توسط باد صورت می گیرد از طرفی باد عمل بارورسازی را برای دوازده درصد از گیاهان روی زمین نیز انجام می دهد(آنموفیلی) به این شکل که گرده یا همان قسمت نر گیاهان را به قسمت مادگی موجود در گلهای آنها انتقال داده و سبب تولید میوه و دانه در آنها می گردد) |
| ۱۱۱۲ | لَوَّامَةِ | بسيار ملامتگر- بسيار سرزنش کننده (منظور از نفس لوامه نفس مؤمن است، که همواره در دنيا او را به خاطر گناهانش و سرپيچي از اطاعت خدا ملامت ميکند و در روز قيامت سودش ميرساند . بعضي گفتهاند : منظور از نفس لوامه جان آدمي است، چه انسان مؤمن صالح و چه انسان کافر فاجر، براي اينکه هر دوي اين جانها آدمي را در قيامت ملامت ميکنند، نفس کافر، کافر را ملامت ميکند، به دلیل کفر و فجورش و نفس مؤمن، مؤمن را ملامت ميکند، به دلیل کمي اطاعتش و اينکه در صدد بر نيامد خيري بيشتر کسب کند . بعضي گفتهاند : مراد از نفس لوامه تنها نفس کافر است که در قيامت او را به دلیل کفر و معصيتي که در دنيا مرتکب شده ملامت ميکند، همچنان که فرمود : و أسروا الندامة لما راوا العذاب) |
| ۱۱۱۳ | لَوْحٍ | آن صفحهاي که براي نوشتن تهيه شده ( از اين جهت آن را لوح ميخوانند که آن نوشته را ظاهر ميسازد، مانند لاح، يلوح که به معناي ظاهر شدن است، مثلا ميگويند : لاح البرق يعني برق ظاهر گرديد) |
| ۱۱۱۴ | لُوطٍ | از پيامبران الهي و برادر زاده حضرت ابراهيم عليهم و علي نبينا السلام (لوط (عليهالسلام) یکی از پیامبران الهی به سوي اهالي سرزمين مؤتفکات که عبارت بودند از شهر سدوم و شهرهاي اطراف آن،که گفته شده چهار شهر سدوم،عموره،صوغرو صبوييم می باشد از جمله توصيف های پروردگار متعال در مورد ایشان در قرآن کریم که اين است که فرموده : "و لوطا اتيناه حکما و علما و نجيناه من القرية التي کانت تعمل الخبائث انهم کانوا قوم سوء فاسقين و ادخلناه في رحمتنا انه من الصالحين". در سپتامبر ۲۰۲۱ نتیجه تحقیقاتی در دانشگاه کالیفرنیا(سانتا باربارا)، منتشر شد که نشان می‌دهد در ۱۶۵۰ پیش از میلاد (حدود ۳۶۰۰ سال پیش)، انفجار یک شهاب سنگ، تل الحمام(محوطه ای باستانی در نزدیکی دهانه رود اردن) را نابود کرده است. تجزیه و تحلیل شواهد برجای مانده در ویرانه‌های تپه باستانی تل الحمام، نشان می‌دهد یک شهاب سنگ به عرض تقریباً ۵۰ متر در ارتفاع ۴ کیلومتر بالاتر از سطح زمین منفجر شده است و پس از یک نور خیره کننده، موجی از گرمای ۲۰۰۰ درجه ایجاد کرده است. قدرت تخریب این انفجار حدود ۱۰۰۰ بار قدرتمندتر از انفجار اتمی هیروشیما بوده است. |
| حرارت ایجاد شده به اندازه ای بوده که بلافاصله بدنه های چوبی خانه ها را سوزانده، اشیاء فلزی مانند شمشیر، نیزه و حتی سازه های سفالی و آجری را ذوب کرده و با پاشیدن آب بحرالمیت(شورترین دریاچه جهان) به روی آن سرزمین باعث شده تا ۶۰۰ سال آن منطقه بدون سکنه و به‌صورت شوره زار باقی بماند. در سطح شهر، یک لایه متشکل از کربن و خاکستر به ضخامت یک و نیم متر وجود دارد که تحت فشار ۵ الی ۱۰ گیگا پاسکال در آن دانه های ریز کوارتز شکل‌گرفته، با توجه به این که بعضی از موادی که در این محل ذوب شده اند، برای ذوب‌شدن به دمای ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ درجه سانتی گراد نیاز دارند دانشمندان بر این باورند که دما در آن منطقه از ۲۰۰۰ درجه سانتیگراد فراتر رفته است. این شواهد با عذابهای ذکر شده برای قوم لوط در قرآن کریم تطابق کامل دارد و صحت این نظریه که تل الحمام همان محل شهر باستانی سَدوم، شهر قوم لوط که در تورات به آن اشاره شده است، می باشد را قوّت می بخشد. پس از وقوع یک انفجار به دلیل بالاتر بودن سرعت نور نسبت به صوت، ابتدا نور آن مشاهده می گردد سپس صدای آن شنیده می شود و در آخر گرما و مواد حاصل از انفجار به مناطق دورتر از مرکز انفجار می رسد. | ||
| گناه قوم لوط(لواط) به حدی بزرگ و زشت بود که بنا به آیات قرآن کریم با چهار عذاب پی در پی در هم کوبیده شدند و این چنین عذاب شدنی در میان اقوامی که مستحق عذاب شدند، منحصر به فرد است به این ترتیب که ابتدا کور شدند بعد از آن دچار صیحه(صداي هولناک و بسیاربلند) آسمانی شدند سپس شهرشان زیر و رو شد و در آخر بر آنان باران سنگ بارید که در این آیه دو عذاب آخر این قوم آورده شده است بنا به روایت هر کس گناه این قوم را تکرار کند(مانند همجنس بازان) و توبه نکند با این قوم محشور و در عذابشان شریک می شود. از آنجایی که نور خیره کننده حاصل از انفجار شهاب سنگ باعث کوری اهالی شهر و صدای انفجار یا همان صیحه موجب مرگ آنان شده و مواد حاصل از انفجار زیر و رو شدن شهر و باریدن سنگ گدازه بر آن را به دنبال داشته است، این کشفیات با متن قرآن کریم در مورد عذابهای چهار گانه قوم لوط هماهنگی دارد) | ||
| ۱۱۱۵ | لَوْلَا | اگر نبود - اگر این گونه نبود که - چرا نشد - چرا این گونه نبود(در عباراتي نظير "وَلَوْلَا دَفْعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍ " معني اگر نبود مي دهد وقتي در ترکيب با فعل بيايد معني "چرا نشد يا چرا مي دهد مثل "وَلَوْلَا إِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَکَ قُلْتَ مَا شَاءَ ٱللَّهُ ":چرا وقتي به باغ خويش در آمدي نگفتي هر چه خدا خواهد همان شود.در عباراتي نظير "فلو لا کانت قرية آمنت فنفعها ايمانها الا قوم يونس لما آمنوا کشفنا عنهم عذاب الخزي ... " کلمه لولا براي تحضيض ( ترغيب)است و از آنجا که اين تحضيض بر امري ماضي واقع شده که هنوز تحقق نيافته قهرا معناي ياس و نوميدي را افاده ميکند، ياسي که مساوي با نفي است و چون چنين مفادي داشته قوم يونس را از آن استثناء کرده و فرموده : "الا قوم يونس" و معناي آيه اين است که : پس چرا نبود آبادی و قريه ای که ایمان بیاورد پس ایمانش به آن سود رساند مگر قوم یونس که وقتی ایمان آوردند عذاب خواری و رسوایی را از آنها در زندگی دنیا برطرف ساختیم و وسايل بهره ورمندی آنان را فراهم کردیم تا مدتي معين(افسوس که هیچ قوم مستحق عذابی به موقع و قبل از دیدن عذاب ایمان نیاورد مگر قوم یونس)) |
| ۱۱۱۶ | لَوْلاَ أَخَّرْتَنَا | چرا مهلتمان ندادي؟ |
| ۱۱۱۷ | لَوْلَا أَخَّرْتَنِي | چرا مهلتم ندادي؟ |
| ۱۱۱۸ | لَوْلَا أَرْسَلْتَ | چرا نفرستادي |
| ۱۱۱۹ | لَوْلَا أُلْقِيَ | چرا آويخته نشده |
| ۱۱۲۰ | لَوْلَا أَن | اگر نبود که - این گونه نباشد که("وَلَوْلَا أَن تُصِيبَهُم مُّصِيبَةٌ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ فَيَقُولُواْ رَبَّنَا لَوْلَا أَرْسَلْتَ إِلَيْنَا رَسُولًا فَنَتَّبِعَ ءَايَاتِکَ وَنَکُونَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ(قصص۴۷): و این گونه نباشد که به سبب چیزی که دستانشان پیش فرستاده(از آنجا که غالبا دست وسیله تقدیم است، اعمال را به "أیدی: دست ها" نسبت داده است و منظور از پیش فرستادن این است که اعمال انسان زودتر از خودش به جهان دیگر منتقل شده و همراه با آشکار شدن باطنشان، انتظار عمل کننده خود را می کشند تا به آنها ملحق شود و در واقع به عنوان پاداش یا عذاب همان عمل شخص را به او می دهند نه پاداش و عذابی متناسب با عملش را و این عادلانه ترین حکم است) مصیبتی به آنان رسد(حادثه ای برای آنان اتفاق بیفتد)، آنگاه بگویند: "پروردگار ما، چرا این گونه نبود که به سوی ما رسولی بفرستی تا از آیات تو پیروی کنیم و از مؤمنان باشیم"(در واقع اگر پروردگار رسولانی برای راهنمایی بشر نمی فرستاد، اگر در اثر نافرمانی پروردگار تعالی در دنیا یا آخرت دچار عذاب شوند، به خطا |
| رفتگان مدعی می شدند چون رسولانی برایشان فرستاده نشده، از فرمان الهی بی خبر بوده اند. از آنجا که طبق آیه شریفه ۱۴۹ از سوره مبارکه انعام "فلله الحجة البالغة: فقط برای الله است حجت و دلیل رسا" هیچ کس نمی تواند در کار پروردگار تعالی، کوچکترین ایرادی پیدا کند پس در نتیجه ارسال پیامبران از سوی پروردگار تعالی قطعی است)") | ||
| ۱۱۲۱ | لَوْلَا أُنزِلَ | چرا نازل نشد(مفهوم آیه شریفه ۱۲ از سوره مبارکه هود این است که: "به این امید که تو ای پیامبر برخی از آنچه به تو وحی شده را به مردم ابلاغ نکنی و باعث دلتنگی و غصه ات شوند این را می گویند که چرا بر او گنجی نازل نشد یا فرشته ای با او نیامد. بنا به روایات از جمله روایتی از امام صادق علیه السلام آن آیاتی که منافقان با این طعنه زدنها سعی داشتند پیامبر را از ابلاغ آنها منصرف کنند آیاتی است که به جانشینی امیر المؤمنین علی علیه السلام برای پیامبر اشاره دارد و به این ترتیب می خواستند بگویند اگر به جای اینکه پروردگار علی را جانشین پیامبر می کرد گنجی برایش می فرستاد یا فرشته ای همراهش می کرد بهتر بود) |
| ۱۱۲۲ | لَوْلَا أُوتِيَ | چرا داده نشد |
| ۱۱۲۳ | لَوْلَا تَذکَّرُونَ | چرا متذکر نمي شويد - چرا يادآور نمي شويد ( تذكر در اصل به معناي منتقل شدن از نتيجه به مقدمات نتيجه و يا منتقل شدن از مقدمات به نتيجه است بنابراين ذکر پروردگار يعني اين که هر خير و خوبي که به ما مي رسد، پروردگار را مسبب اصلي آن بدانيم که واقعيت نيز همين است) |
| ۱۱۲۴ | لَوْلَا تُسَبِّحُونَ | چرا به پاكي نمي ستاييد -چرا تسبيحش نمي گوييد (تسبيح : منزه و عاري از عيب دانستن) |
| ۱۱۲۵ | لَوْلَا تَشْکُرُونَ | چرا سپاس نمي گوييد - چرا شكرگزاري نمي كنيد (شکر به معناي آن است که نعمتی که به تو داده اند را در همان راهی استفاده کنی که مورد رضای دهنده نعمت می باشد و همچنین ستایش و ثناي او بگويي در قبال نعمتهایی که به تو ارزاني داشته است شکر نعمتهای الهی در واقع استفاده از آن نعمتها در راه رضای پروردگار است و حمد و ستایش او در برابر آن نعمتها و عبادت و فرمانبری از او) |
| ۱۱۲۶ | لَوْلَا تُصَدِّقُونَ | چرا تصديق نمي کنيد - چرا باور نمي کنيد |
| ۱۱۲۷ | لَوْلَا تَضَرَّعُواْ | چرا تضرّع نکردند - چرا زاري نکردند - چرا اظهار ذلت و درماندگي نکردند |
| ۱۱۲۸ | لَوْلَا جَاءُواْ بِـ | چرا نياوردند |
| ۱۱۲۹ | لَوْلَا نُزِّلَ | چرا نازل نشد(به تدريج) |
| ۱۱۳۰ | لَوْلَا نُزِّلَتْ | چرا نازل نشد(به تدريج) |
| ۱۱۳۱ | لَوْلَا نَصَرَهُمُ | چرا ياريشان نكرد |
| ۱۱۳۲ | لَوْلَا نَفَرَ | چرا خارج نمي شود - چرا کوچ نمي کند-چرا باشتاب بيرون نمي رود( از " نفر" به معناي کوچ کردن با شتاب (شبيه گريختن)به سوي هدفي است که مورد نظر باشد و اصل اين کلمه به معناي فزع (ترس و هراس)بوده ."وَمَا کَانَ ٱلْمُؤْمِنُونَ لِيَنفِرُواْ کَافَّةً فَلَوْلَا نَفَرَ مِن کُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَائِفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُواْ فِي ٱلدِّينِ وَلِيُنذِرُواْ قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُواْ إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ:(توبه۱۲۲): سزاوار نیست که مؤمنان همگی با شتاب بیرون روند یعنی چرا از هر گروهی از آنان جماعتی(به سوی پیامبر یا شخص آگاه از دین) با شتاب کوچ نمی کنند تا در دین فهمیده شوند و تا قومشان وقتی به سویشان باز گشتند، را بیم دهند(از عواقب گناه بترسانند) تا حذر کنند و دوری بجویند(در این آیه پروردگار متعال برای هر اجتماع بشری تکلیفی تعیین می کند و آن این است که گروهی را از بین خودشان انتخاب کنند تا به نزد پیامبر یا شخص آگاه از دین رود و در دین فقیه شود(فقیه: کسی که همیشه و بسیار می فهمد و بر اساس آنچه فهمیده است، عمل می کند) و سپس آنچه را فهمیده و عمل می کند را به بقیه افراد جامعه اش نیز بفهماند. امام علی علیه السلام می فرمایند:"شناخت خود را در دین به كمال رسان ")") |
| ۱۱۳۳ | لَّوْلَا يَأْتُونَ بِـ | چرا نمي آورند |
| ۱۱۳۴ | لَوْلَا يَأْتِينَا | چرا به سوي ما نيامد |
| ۱۱۳۵ | لَوْلَا يُعَذِّبُنَا | چرا ما را عذاب نمي كند |
| ۱۱۳۶ | لَوْلَا يُکَلِّمُنَا | چرا با ما سخن نمي گويد |
| ۱۱۳۷ | لَوْلَا يَنْهَاهُمُ | چرا آنان را باز نمي دارند - چرا منعشان نمي كنند - چرا آنان را نهي نمي كنند |
| ۱۱۳۸ | لَوْمَةَ | سرزنش - ملامت |
| ۱۱۳۹ | لُومُواْ | سرزنش كنيد - ملامت كنيد |
| ۱۱۴۰ | لَوْنُهَا | رنگش |
| ۱۱۴۱ | لَوَّوْاْ | پيچ و تاب دادند (با غرور ونخوت وبه طرزي غير طبيعي) - برگرداندند- پيچيدند(از ماده ل ي ي است و مصدر "ليّ" در اصل به معناي تابيدن طناب مي باشد و وقتي در مورد سر و يا زبان استعمال شود، معناي غير طبيعي کردن سر و زبان یا التفات و متمايل کردن آنها به اين سو و آن سو را مي دهد و در قرآن کريم در باره ليّ سر آمده : "لووا رؤسهم : سرشان را با غرور و نخوت و به طرزی عجیب برگرداندند"و عبارت "وَلَا تَلْوُونَ عَلَيٰ أحَدٍ " که يعني به کسي توجه نمي کرديد و در باره ليّ زبان آمده : ليّا بالسنتهم و ظاهرا مراد از جمله : يلوون السنتهم اين باشد که سخنان غير آسماني که خود آن را جعل ميکردند، به لحني ميخواندند که با آن لحن تورات را ميخواندند تا وانمود کنند اين سخنان نيز جزء تورات است، با اينکه از تورات نبود يا در عبارت "وَإِن تَلْوُواْ"به این معنی است که: آنچه را ديده ايد، موقع به زبان آوردن با چرب زباني طور ديگري جلوه دهيد يا به عبارت ديگر تحريف کنيد) |
| ۱۱۴۲ | لَهُ | براي او - به او - براي اوست - فقط براي اوست ( اگر ابتداي جمله بيايد) |
| ۱۱۴۳ | لَهَا | براي آن (مؤنث) - براي آن(مؤنث)است - فقط براي آن(مؤنث) است (اگر در ابتداي جمله بيايد) |
| ۱۱۴۴ | لَهَب | شعله ي آتش |
| ۱۱۴۵ | لَهُمْ | براي آنها - براي آنهاست - فقط براي آنهاست(اگر در اول جمله بيايد) |
| ۱۱۴۶ | لَهُمَا | براي آن دو - براي آن دواست - فقط براي آن دواست (اگر در اول جمله بيايد) |
| ۱۱۴۷ | لَهُنَّ | براي آن زنها - براي آن زنهاست - فقط براي آن زنهاست (اگر در اول جمله بيايد) |
| ۱۱۴۸ | لَهْوٌ | هر کار بيهوده و بيارزشي است که آدمي را از کار مهم و پر ارزش باز بدارد -هر عمل سرگرم کنندهاي که انسان را از کاري مهم و حياتي و وظيفهاي واجب باز بدارد. در آیه شریفه ۷۹ از سوره مبارکه انبیاء، آیات شریفه ۱۸ و ۱۹ سوره مبارکه ص و در آیه شریفه ۱۰ از سوره مبارکه سبأ به فرمان پروردگار به کوهها و پرندگان برای هم آوا شدن با حضرت داوود علیه السلام به هنگام دعا خواندن که بنا به روایتی از امام صادق علیه السلام همان آیات کتاب آسمانی زبور بود، اشاره شده است در واقع پروردگار تعالی از کوهها و پرندگان می خواهد که با طنین دادن و ایجاد موسیقی متن، نغمه دعای حضرت داوود علیه السلام را زیباتر بسازند. در قرآن کریم که قانون اساسی دین اسلام است آیه ای مبنی بر حرام بودن موسیقی نیست بلکه مدعیان تحریم موسیقی آیاتی که کلمات "لَغْو: هر چیزی که اثر و فایده ای ندارد" ،"لَهْو: هر کار بیهوده و بی ارزشی است که آدمی را از کار مهم و پر ارزش باز بدارد" و "زُور: دروغ و سخن باطل"، در آن آمده است را به موسیقی تفسیر کرده اند که همان گونه که می بینید هیچکدام به معنی موسیقی نیستند. پس نه تنها قرآن کریم موسیقی را حرام نکرده بلکه در آیاتی که اشاره شد موسیقی را تأیید هم نموده است. اما در بحث احادیث، |
| سید جواد عاملی از علمای قرن ۱۲ و ۱۳ در جلد ۱۲ کتاب مفتاح الکرامه در مورد روایات موسیقی گزارشی آماری ارائه می دهد و می گوید در روایات ما ۲۵ روایت در نکوهش موسیقی و ۱۲ روایت در ستایش موسیقی وجود دارد لذا نسبت این گزارش آماری ۲۵ به ۱۲ است و این تصوری که برای ما ساخته شده و می گویند روایات زیادی در نکوهش موسیقی وجود دارد، واقعی نیست از جمله در همین ۱۲ روایات آمده است که: کسی خدمت امام معصوم علیه السلام آمد و گفت من وسایل موسیقی دارم و در مورد آنها کسب تکلیف کرد. امام فرمود مادامی که به عصیان کشیده نشود، اشکالی ندارد همچنین فرموده اند که اگر موسیقی انسان را به یاد بهشت بیندازد، اشکالی ندارد پس معلوم می شود آن عالم نمایی که حکم به حرام بودن موسیقی می دهد برای توجیه سلیقه خودش، از میان احادیث دستچین نموده جدای از اینکه حکمش بر خلاف قرآن است و این سخن پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم را نادیده گرفته که فرموده اند:" هرگاه حدیثى از من به شما برسد، آن را بر قرآن عرضه کنید و با عقلتان بسنجید، اگر مطابق بود، قبول کرده و گرنه به پهنای دیوار بکوبید" (روض الجنان و روح الجنان فی تفسیرالقرآن) و سند همین حدیث هم، آیه شریفه ۱۳ از سوره | ||
| لَهْوٌ | مبارکه طارق است: "إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ: سوگند که به يقين آن(قرآن کريم)، سخني جدا کننده است(در جدا کردن حق از باطل تمام کننده ي بحثها و اختلافات است و درستي هر سخني با آن سنجيده مي شود)". این احتمال نیز وجود دارد که هریک از این احادیثِ منع کننده موسیقی، برای زمان و مکان و حالتی خاص بوده و جنبه عمومی نداشته اند که نقل کننده حدیث توضیحات مربوط به آن را حذف نموده است. از لحاظ عقلی و منطقی نیز موسیقی نیز مانند هر ابزار دیگری در زندگی بشر می تواند هم خوب و مفید باشد و هم بد و مضرّ مثل چاقویی که اگر برای آشپزی استفاده شود خوب است و اگر برای کشتن فردی بی گناه، بد . آن موسیقی که باعث شادی و تفکر انسان گردد خوب و اگر ابزاری برای گرم کردن مجلس فساد شود بد است و کسانی که بی دلیل آن را به کلی حرام اعلام می کنند و باعث انزجار جامعه از دین می گردند گناه زیر پا گذاشتن آیاتی از قبیل این آیات را به دوش خواهند کشید: "... لَا تَغْلُواْ فِی دِینِکُمْ غَیرَ ٱلْحَقِّ ...: به ناحق در دینتان غلوّ و زیاده روی نکنید(آیه شریفه ۷۷ از سوره مبارکه مائده)"، "یا أَیهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُواْ لَا تُحَرِّمُواْ طَیبَاتِ مَا أَحَلَّ ٱللَّهُ لَکُمْ ... : | |
| خطابم با کسانی است که ایمان آوردند، پاکیزه هایی که الله برایتان حلال نموده، را حرام نکنید(آیه شریفه ۸۷ از سوره مبارکه مائده)"، "قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِینَةَ ٱللَّهِ ٱلَّتِی أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ ...: بگو چه کسی زینت الهی که برای بندگانش خارج نموده را حرام نموده است(آیه شریفه ۳۲ از سوره مبارکه اعراف)"، "یا أَیهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُواْ لَا تُقَدِّمُواْ بَینَ یدَی ٱللَّهِ وَرَسُولِهِ ... : خطابم با کسانی است که ایمان آوردند، از الله و پیامبرش جلو نزنید(آیه شریفه ۱ از سوره مبارکه حجرات)". در واقع هر قاری قرآن کریم به هنگام تلاوت ترکیبی از دستگاههای موسیقی و در اصطلاح قرآنی نغماتی شامل هفت نغمه ی اصلی صبا، نهاوند، عجم، بیات، سه گاه، حجاز، رست و گوشه های آنها را برای دلنشین تر کردن آیات الهی به کار می گیرد(اکثر این نغمات در اصل ایرانی بوده و سپس در میان اعراب رایج گشته اند). همچنین اشعار پر مغز حافظ، سعدی ، مولانا و دیگر شاعران شیرین سخن، که استادان آواز با بهره گیری از زینت موسیقی، نقشی ماندگار از آنها در ذهن ما به جا می گذارند، در زندگی همواره راهگشای ما بوده اند. موسیقی های محلی هر مرز و بوم از لالایی مادران گرفته تا آوازهای شادی و | ||
| لَهْوٌ | عزا جزء جدایی ناپذیر فرهنگ مردمند. ملت ما دو گوهر گرانقدر دارند: یکی دینشان که قرآن کریم اساس آن است و دیگری فرهنگ باستانی غنی آنها. از آنجا که کسی که با دو برادر دشمنی دارد راحت ترین کاری که می تواند برای نابودی آن دو برادر انجام دهد این است که آنها را به جان هم بیندازد تا خود یکدیگر را نابود کنند، در زمان ما استعمارگران و سلطه گران بیگانه، به گروهی مأموریت داده اند که دین و فرهنگ ما را مقابل هم قرار دهند تا هر دو نابود گردند و کم نیستند کسانی که خرقه دین به تن کرده اند و مظاهر فرهنگ ما از جمله موسیقی را مخالف دین معرفی کرده و حرام می دانند و باعث انزجار و تنفر مردم از دین می گردند این گونه افراد خطرناک ترین دشمن دینند گرچه گروهی آنها را عالم دین بنامند. "لَعِب" بازي نظامدار و قانونمندي که دو طرف بازي به نظام و قانون آن آشنايي دارند، مانند فوتبال و نظاير آن که بازي کنندگان به منظور رسيدن به غرضي خيالي که همان بردن مي باشد، آن را انجام مي دهند و "لَهْو" هر عمل سرگرم کننده اي است که انسان را از کاري مهم و حياتي و وظيفه اي واجب باز بدارد) | |
| ۱۱۴۹ | لِي | براي من -به من - براي من است - فقط براي من است ( اگر ابتداي جمله بيايد) |
| ۱۱۵۰ | لِيَ | براي من - به من - براي من است - فقط براي من است (اگر در اول جمله بيايد) |
| ۱۱۵۱ | لْيُؤَدِّ | بايد كه ادا کند - بايد که باز گرداند(در اصل "لِيُؤَدِّ "(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن واو براي سهولت لام ساكن شده است و از طرفي دال آن نيز به دليل تقارن با حرف ساكن يا تشديد دار كلمه بعد حركت گرفته است) |
| ۱۱۵۲ | لْيُؤْمِن | ايمان بياورد(در اصل "لِيُؤْمِن"(صیغه امر غیر مخاطب بوده)كه با اضافه شدن واو يا فا براي سهولت لام ساكن شده است. در حالتی که جمله بعد از "فَـ"، نتیجه جمله قبل از آن است و به اصطلاح جواب شرط می باشد ممکن گاهی فعل بعد از "فَـ" حالت صیغه امر غائب بگیرد که معادل مضارع التزامی در فارسی ترجمه می شود و بسته به نوع جمله می توان عبارت "باید که" را به ابتدای آن افزود یا از آن صرفنظر کرد در این حالت گاهی افزودن جزئی به ترجمه معادل با "فَـ" لزومی نداشته بلکه حذف آن بهتر است مانند: "وَقُلِ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّکُمْ فَمَن شَاءَ فَلْيُؤْمِن وَمَن شَاءَ فَلْيَکْفُرْ: و بگو: "تمام حق از جانب پروردگارتان می باشد پس حال که این گونه است هر کس خواست، ایمان بیاورد و هر کس خواست کفر بورزد") |
| ۱۱۵۳ | لْيُؤْمِنُواْ | بايد كه ايمان بياورند(در اصل "لِيُؤْمِنُواْ "(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن واو براي سهولت لام ساكن شده است. در عبارت "وَلْيُؤْمِنُواْ بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ: و باید که به من ايمان آورند تا به رشد و کمال برسند". ايمان عبارت است از سکون و آرامش علمي خاصي در نفس، نسبت به هر چيزي که ايمان به آن تعلق گرفته بنابراین عمل شخص نیز منطبق بر ایمانش می شود حال اگر کسي اين هماهنگی عمل با ایمان را نداشته باشد و بر خلاف ايمانش عمل کند، چنين کسي را فاسق گويند، چون کلمه فسق به معناي بيرون شدن است، وقتي ميگويند : فسقت التمرة که خرما از پوست خود بيرون شده باشد، که برگشت معنايش بيرون شدن از بندگي است. |
| به زبان ساده تر ایمان به پروردگار یعنی اینکه یقین داشته باشی خیر و صلاحت در عمل به دستورات اوست. امام علی علیه السلام می فرمایند: " ایمان تصدیق به باطن(اعتقاد قلبی)، و اقرار به زبان و عمل به ارکان(عمل کردن با تمام توان) است و ايمان همه اش عمل است") | ||
| ۱۱۵۴ | لَيّاً | پيچ و خم دادن (کلمه لي به فتح لام و تشديد يا (ل ي ي)که مصدر فعل مضارع يلوون است در اصل به معناي تابيدن طناب مي باشد و وقتي در مورد سر و يا زبان استعمال شود، معناي غير طبيعي کردن سر و زبان را مي دهد و در قرآن کريم در باره ليّ سر آمده : "لووا رؤسهم : سرشان را با غرور و نخوت و به طرزی عجیب برگرداندند"و در باره ليّ زبان آمده : ليّا بالسنتهم و ظاهرا مراد از جمله : يلوون السنتهم اين باشد که سخنان غير آسماني که خود آن را جعل ميکردند، به لحني ميخواندند که با آن لحن تورات را ميخواندند تا وانمود کنند اين سخنان نيز جزء تورات است، با اينکه از تورات نبود .يا در عبارت "وَإِن تَلْوُواْ أَوْ تُعْرِضُواْ "آنچه را ديده ايد، موقع به زبان آوردن با چرب زباني طور ديگري جلوه دهيد يا به عبارت ديگر تحريف کنيد) |
| ۱۱۵۵ | لَيَالٍ | شبها (جمع ليل) |
| ۱۱۵۶ | لَيَالِيَ | شبها (جمع ليل) |
| ۱۱۵۷ | لْيَأْتِ بـِ | بايد كه بياورد (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَأْتِ ") |
| ۱۱۵۸ | لْيَأْتِکُم بـِ | بايد كه براي شما بياورد (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَأْتِکُم ") |
| ۱۱۵۹ | لْيَأْتِنَا بـِ | بايد كه براي ما بياورد (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَأْتِنَا ") |
| ۱۱۶۰ | لْيأْتُواْ | بايد كه بياورند (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيأْتُواْ") |
| ۱۱۶۱ | لْيَأْخُذُواْ | بايد كه بگيرند (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "وَلْيَأْخُذُواْ") |
| ۱۱۶۲ | لْيَأْکُلْ | بايد كه بخورد(تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَأْکُلْ") |
| ۱۱۶۳ | لْيَبْکُواْ | بايد كه بگريند (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "وَلْيَبْکُواْ") |
| ۱۱۶۴ | لَيْتَ | کاش |
| ۱۱۶۵ | لْيَتَّقِ | بايد که پروا کند(تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام برای سهولت تلفظ ساكن مي شود مثل "فَلْيَتَّقُواْ ". "لْيَتَّقِ" نیز در اصل "لِيَتَّقِ "، صيغه امر غائب بوده كه با اضافه شدن واو براي سهولت تلفظ لام ساكن شده است و از طرفي قاف آن نيز به دليل تقارن با حرف ساكن يا تشديد دار كلمه بعد حركت گرفته است. تقوي:مراقب امر و نهي خدا بودن و تقوي به معناي آن است که انسان خود را از آنچه ميترسد در محفظهاي قرار دهد .از آنجا که تقوی مخالف فجور است تقوی معادل اجتناب از فجور و دوري از هر عملي است که با کمال نفس منافات داشته باشد که در روايت هم تفسير شده به ورع و پرهيز از محرمات الهي به عبارت دیگر تقوا معادل با اطاعت از فرمان الهی، پرهيز از آن چه پروردگار متعال حرام نموده و مداومت بر ياد اوست) |
| ۱۱۶۶ | لْيَتَّقُواْ | بايد كه بپرهيزند-بايد كه پروا كنند (تقوي:مراقب امر و نهي خدا بودن . تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام برای سهولت تلفظ ساكن مي شود مثل "فَلْيَتَّقُواْ ".کلمه تقوي به معناي آن است که انسان خود را از آنچه ميترسد در محفظهاي قرار دهد .از آنجا که تقوی مخالف فجور است تقوی معادل اجتناب از فجور و دوري از هر عملي است که با کمال نفس منافات داشته باشد که در روايت هم تفسير شده به ورع و پرهيز از محرمات الهي به عبارت دیگر تقوا معادل با اطاعت از فرمان الهی، پرهيز از آن چه پروردگار متعال حرام نموده و مداومت بر ياد اوست) |
| ۱۱۶۷ | لْيَتَلَطَّفْ | بايد که نرمي و لطف و محبت نشان دهد(در اصل "لِيَتَلَطَّفْ "(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن واو براي سهولت لام ساكن شده است از تلطف به معناي اعمال لطف و رفق و اظهار مدارات است، در عبارت "وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِکُمْ أَحَداً "منظوراين است که بايد اين شخص که ميفرستيد در اعمال نازک کاري و لطف با اهل شهر در رفتن و برگشتن و معامله کردن خيلي سعي کند، تا مبادا خصومتي يا نزاعي واقع شود که نتيجهاش اين شود که مردم از راز و حال ما سردرآورند) |
| ۱۱۶۸ | لَيْتَنَا | کاش ما |
| ۱۱۶۹ | لْيَتَنَافَسِ | بايد که مسابقه دهند(تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَتَنَافَسِ" . کلمه تنافس به معناي زورآزمايي افراد در ربودن چيزي از دست يکديگر است، ولي در عبارت "وَفِي ذَ ٰلِکَ فَلْيَتَنَافَسِ ٱلْمُتَنَافِسُونَ " به معناي مسابقه است .از طرفي حرف سين در آن نيز به دليل تقارن با حرف ساكن يا تشديد دار كلمه بعد حركت گرفته است) |
| ۱۱۷۰ | لَيْتَنِي | كاش من |
| ۱۱۷۱ | لْيَتَوَکَّلِ | بايد كه توكل كند (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَتَوَکَّلِ". از طرفي لام آن نيز به دليل تقارن با حرف ساكن يا تشديد دار كلمه بعد حركت گرفته است.توکل يعني اختيار خود را در امري به ديگري(وکيل) بدهد ولازمه اش اطاعت کامل از وکيل است) |
| ۱۱۷۲ | لْيَجِدُواْ | بايد که بيابند(در اصل "لِيَجِدُواْ"(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن واو براي سهولت لام ساكن شده است) |
| ۱۱۷۳ | لْيَحْذَرِ | بايد که حذر کنند (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَحْذَرِ " حرف را در اين کلمه نيز به دليل تقارن با حرف ساکن يا تشديد دار کلمه بعد حرکت گرفته است) |
| ۱۱۷۴ | لْيَحْکُمْ | بايد که حکم کنند(در اصل "لِيَحْکُمْ"(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن واو براي سهولت لام ساكن شده است،حُکم به معنی فرمان محکم ونافذ واستوار، بريدن نزاع به وسيله قضا یا قضاوت برای پایان دادن به اختلافات است و درعباراتي نظير "وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ ءَاتَيْنَاهُ حُکْماً وَعِلْماً "و"ءَاتَيْنَاهُ ٱلْحُکْمَ صَبِيّاً "و"رَبِّ هَبْ لِي حُکْماً "، علم به معارف حقه الهي و کشف حقايقي که در پرده غيب و از نظر عادي پنهان است، ميباشد) |
| ۱۱۷۵ | لْيَخْشَ | بايد كه بترسد(ازخشيت به معناي تاثر قلبي است از چيزي که انسان از اتفاق افتادن آن ترس دارد البته تاثري که همراه با اهميت باشد، يعني آن امر در نظر انسان امري عظيم و خطري بزرگ جلوه کند .تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "وَلْيَخْشَ " حرف "ش" در اين کلمه نيز به دليل تقارن با حرف ساکن يا تشديد دار کلمه بعد حرکت گرفته است) |
| ۱۱۷۶ | لْيَدْعُ | بايد که صدا بزند- بايد که بخواند(در اصل "لِيَدْعُ"(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن فا براي سهولت لام ساكن شده است) |
| ۱۱۷۷ | لْيَذُوقُوهُ | بايد آن را بچشند (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَذُوقُوهُ ") |
| ۱۱۷۸ | لْيَرْتَقُواْ | بايد كه بالا روند (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَرْتَقُواْ ".کلمه اسباب به معناي پلهها و راههايي است که به وسيله آن به آسمانها صعود ميکنند و ممکن است مراد از ارتقاء اسباب در عبارت "فَلْيَرْتَقُواْ فِي ٱلْأَسْبَابِ"حيلهها و وسيلههايي باشد که به خيال خود با تمسك به آنها از خداوند بي نياز مي گردند) |
| ۱۱۷۹ | لَيْسَ | نيست |
| ۱۱۸۰ | لْيَسْأَلُواْ | بايد که بخواهند(در اصل "لِيَسْأَلُواْ"(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن واوبراي سهولت لام ساكن شده است. اصل در معنای سؤال طلب کردن است البته طلب کردن کسی که دارای شعور است حال این طلب کردن می تواند طلب پاسخ برای یک پرسش باشد یا طلب مالی برای رفع یک حاجت) |
| ۱۱۸۱ | لَيْسَتِ | نيست (حرف تاي آن به دليل تقارن با حرف ساكن يا تشديد دار كلمه بعد حركت گرفته است) |
| ۱۱۸۲ | لِيَسْتَأْذِنکُمُ | بايد که از شما اجازه بگيرند به نحوی که از اجازه دادن شما به آنها مطمئن گردند(تركيب لـِ با فعل مضارع فعل امر مي سازد. حرف ميم آن هم به دليل تقارنش با حرف ساکن يا تشديد دار کلمه بعد حرکت گرفته است. "يَا أَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لِيَسْتَأْذِنکُمُ ٱلَّذِينَ مَلَکَتْ أَيْمَانُکُمْ وَٱلَّذِينَ لَمْ يَبْلُغُواْ ٱلْحُلُمَ مِنکُمْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ مِن قَبْلِ صَلَوٰةِ ٱلْفَجْرِ وَحِينَ تَضَعُونَ ثِيَابَکُم مِّنَ ٱلظَّهِيرَةِ وَمِن بَعْدِ صَلَوٰةِ ٱلْعِشَاءِ ثَلَاثُ عَوْرَاتٍ لَّکُمْ لَيْسَ عَلَيْکُمْ وَلَا عَلَيْهِمْ جُنَاحٌ بَعْدَهُنَّ طَوَّافُونَ عَلَيْکُم بَعْضُکُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ کَذَالِکَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَکُمُ ٱلْئَايَاتِ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَکِيمٌ: خطابم با کسانی است که ایمان آوردند، بايد که در سه نوبت غلامان و کنیزانتان("مُلک یمین" کنایه ای است برای "آنچه به آن تسلط دارند" از آن جهت که وقتی چیزی را در دست راست(یمین) گرفته اند بیشترین تسلط را به آن دارند و غلام یا کنیزی را که برده |
| شخصی می شد از آن رو مُلک یمین او می خواندند که در مقابل هزینه زندگیش، تمامی منافع عملش برای مالکش بود، از آنجا که منع برده داری در اسلام به دلیل رواج بسیار در جامعه آن روز، به صورت دفعی قابل اجرا نبود، اسلام در قبال بردگان و کنیزان رویه ای را پیش گرفت که به تدریج منجر به محو برده داری گردید . آزاد کردن برده به عنوان یک امر مستحب و قرار دادن سهمی از زکات واجب برای این کار وتعیین کفاره ی آزاد کردن برده، برای پاره ای از گناهان از این اقدامات بود و نتیجه ی این برنامه دقیق و هدفمند این شد که هم اکنون در اسلام برده و کنیزی وجود ندارد. ازدواج با کنیز هم بدون رضایت کنیز مجاز نبوده است در واقع کسی می توانسته کنیزی را خریداری کند که آن کنیز مایل به ازدواج با او باشد شاهد این مدعا از قرآن کریم آیه شریفه ۲۵ از سوره مبارکه نساء است که درباره ازدواج با کنیزان می فرماید: "فَـٱنکِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَءَاتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِـٱلْمَعْرُوفِ: پس با اجازه اهلشان با آنان ازدواج کنید و مهریه آنان را به شکلی معروف(شناخته شده و مردم پسند) بپردازید" که نشان از یک نکاح و ازدواج معمولی دارد | ||
| لِيَسْتَأْذِنکُمُ | همچنین روایت است که وقتی فرستاده امام هادی علیه السلام با نشانه هایی که امام به او داده بود و نامه ای به خط رومی از جانب او، به دنبال نرجس خاتون می گشت، برده فروش به او گفت که شاید آن کنیزی باشد که هر مشتری برای او می آید را رد می کند) از شما اجازه بگيرند به نحوی که از اجازه دادن شما به آنها مطمئن گردند(نه اینکه به صرف گفتن مثلاً یک "یا الله" بلافاصله وارد حریم خصوصی شما شوند. باب استفعال "طلب کردن با نهایت تلاش" را به معنای ریشه فعل اضافه می کند) همچنین کسانی که به حِلمها و بردباریها(بلوغ) نرسیده و نمی رسند(قبلًا نرسیده و نزدیک هم نیست که برسند. کنايه از رسيدن به بلوغ چون در این سن شایسته است که انسان حلم و شکیبایی داشته باشد، جمع حِلم به معني حوصله که خویشتنداری در برابر هیجان است. به همین جهت حُلُم به معنای احتلام(دچار جنابت شدن در خواب) نیز می باشد چون نشانه ای است برای به بلوغ رسیدن) از قبل نماز سپیده دم و هنگامی که لباستان را کنار می گذارید از وقت ظهر و از بعد نماز عشاء(شامگاه) سه چیز که برای شما بايد پوشيده و مخفي گردد(اطفال و خدمتکاران باید قبل از ورود به اتاق زن و شوهر در این سه وقت که زمان استراحت آنها محسوب می شود، اجازه | |
| لِيَسْتَأْذِنکُمُ | بگیرند و در سایر اوقات لازم نیست اجازه بگیرند ولی بقیه افراد باید همواره با کسب اجازه وارد هر اتاقی شوند که زن و شوهر یا یکی از آنها در آن تنها هستند) بر شما و آنان بعد از آن(سه مورد) گناهی نیست به حالت بسیار طواف و رفت و آمد کنندگان بر شما بعضی از شما بر بعضی(در خارج از وقت استراحت بعد از ظهر و شب تردد اطفال و خدمتکاران در اتاقهای خانه، محدودیتی ندارد در هرچند بسیار باشد به این دلیل که طبیعت اطفال و خصوصیت کار خدمتکاران این گونه است که باید آنها مرتبًا بین مکانهای مختلف خانه رفت و آمد داشته باشند) این گونه الله آیات را برای شما به روشنی بیان می کند زیرا الله همیشه و بی اندازه داناست و آنچه خلق کرده و هرچه حکم نموده همیشه و بی اندازه بی نقص و محکم است(پروردگار حکیم و علیم بقای بسیاری از مخلوقاتش از جمله انسان را در رابطه جنسی قرار داده است که از آن هم مانند دیگر نعمتهای او باید در زمان و مکان مناسب استفاده نمود وگرنه به جای شکوفایی جامعه بشری، آن را به نابودی می کشاند همان گونه که در یک اتومبیل، انفجار بنزین تنها در محفظه بین پیستون و سرسیلندر، آن هم در زمان مناسب باعث حرکت مفید خودرو می گردد و این انفجار در مکانهای | |
| دیگر این وسیله، فاجعه بار خواهد بود. قرآن کریم یک رابطه جنسی مورد رضای پروردگار و از طریق یک ازدواج حلال را وسیله ای برای کسب توشه آخرت و شیرینی زندگی دنیا(روشنی دیدگان)، می داند و انسانها را از عواقب سوء دنیوی و اخروی شکل حرام این رابطه(زنا) می ترساند علاوه بر این در قرآن کریم بر مخفی نمودن این رابطه از چشم و گوش دیگران تأکید بسیار شده است حتی صورت حلال آن که منظور این آیه است، زیرا باعث تحریک بی موقع جنسی دیگران و رواج بی حیایی و در نتیجه عوارض سوء آن برای فرد و جامعه می گردد و علاوه بر این مخصوصًا در مورد کودکان موجب آسیبهای روحی و روانی بسیار شده و زندگی عادی آنها را مختل می نماید)") | ||
| ۱۱۸۳ | لْيَسْتَأْذِنُواْ | بايد که اجازه بگيرند به نحوی که از اجازه دادن به آنها مطمئن گردند(باب استفعال "طلب کردن با نهایت تلاش" را به معنای ریشه فعل اضافه می کند. تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَسْتَأْذِنُواْ ") |
| ۱۱۸۴ | لْيَسْتَجِيبُواْ | بايد كه به جدّ وجهد اجابت كنند (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَسْتَجِيبُواْ") |
| ۱۱۸۵ | لْيَسْتَعْفِفِ | بايد كه با تلاش فراوان عفّت ورزد - بايد كه به جدّ و جهد خودداري كند(در اصل "لِيَسْتَعْفِفْ"(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن واو براي سهولت لام ساكن شده است. حرف فا نيز به دليل تقارن با حرف ساكن يا تشديد دار كلمه بعد حركت گرفته است) |
| ۱۱۸۶ | لْيَسْتَعْفِفْ | بايد كه با تلاش فراوان عفّت ورزد - بايد كه به جدّ و جهد خودداري كند( تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَسْتَعْفِفْ") |
| ۱۱۸۷ | لَيْسُواْ | نيستند |
| ۱۱۸۸ | لْيَشْهَدْ | بايد که مشاهده كند (در اصل "لِيَشْهَدْ"(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن واو براي سهولت لام ساكن شده است) |
| ۱۱۸۹ | لْيَصْفَحُواْ | بايد که از مجازات درگذرند و نادیده گیرند و روی خوش نشان دهند(در اصل "لِيَصْفَحُواْ"(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن واو براي سهولت لام ساكن شده است. در معناي "صفح "روي خوش نشان دادن نيز مستتر است. پس معناي صفحت عنه اين است که علاوه بر اينکه او را عفو کردم روي خوش هم به او نشان دادم و يا اين است که من صفحه روي او را ديدم در حالي که به روي خود نياوردم و يا اين است که آن صفحهاي که گناه و جرم او را در آن ثبت کرده بودم ورق زده و به صفحه ديگر رد شدم و اين معنا از ورق زدن کتاب اخذ شده، گويا کتاب خاطرات او را ورق زده است.عبارت "أَفَنَضْرِبُ عَنکُمُ ٱلذِّکْرَ صَفْحاً أَن کُنتُمْ قَوْماً مُّسْرِفِينَ"يعني :"آيا به جرم اينکه شما مردمي اسرافگريد از فرستادن قرآن به سوي شما صرفنظر کنيم"در واقع موضوع نازل کردن قرآن را به صفحه اي تشبيه کرده که با ورق زدن از آن عبور مي کنند و آن را ناديده مي گيرند) |
| ۱۱۹۰ | لْيُصَلُّواْ | بايد که نماز بخوانند(در اصل "لِيُصَلُّواْ"(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن فا براي سهولت لام ساكن شده است) |
| ۱۱۹۱ | لْيَصُمْهُ | بايد كه آن را روزه بگيرد(تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْتَقُمْ".صوم در اصل به معناي خودداري از عمل است، مثلا صوم از خوردن و صوم از نوشيدن و از جماع و از سخن گفتن و راه رفتن و امثال آن، به معناي خودداري از انجام آنها است و چه بسا در معناي آن اين قيد را اضافه کرده باشند، که به معناي خودداري از خصوص کارهائي است که دل آدمي مشتاق آن باشد و اشتهاي آن را داشته باشد . ليکن بعدها در شرع در خصوص خودداري از کارهاي معيني استعمال شده و آن هم خودداري از طلوع فجر تا مغرب و توأم با نيت است) |
| ۱۱۹۲ | لْيَضْحَکُواْ | بايد كه بخندند (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَضْحَکُواْ ") |
| ۱۱۹۳ | لْيَضْرِبْنَ | بايد که بيندازند (در اصل "لِيَضْرِبْنَ"(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن واو براي سهولت لام ساكن شده است) |
| ۱۱۹۴ | لْيَطَّوَّفُواْ | بايد که به تدریج طواف کنند(در اصل "لِيَطَّوَّفُواْ "(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن واو براي سهولت لام ساكن شده است و رفتن به باب تفعل تدریجی بودن را به آن اضافه کرده است هرگاه فاء الفعل در بابهاي تفعّل وتفاعل يکي از۱۲حرف(ت،ث،ج،د،ذ،ز،س،ش،ص،ض،ط،ظ) باشد جايز است حرف (ت)اين دو باب را همجنس فاء الفعل کرده در آن ادغام کنيم. معناي طواف کردن، دور چيزي گردش کردن است، که از يک نقطه نسبت به آن چيز شروع شود و به همان نقطه برگردد لذا معناي طواف در عبارت "وَلْيَطَّوَّفُواْ بِـٱلْبَيْتِ ٱلْعَتِيقِ " فقط دور زدن اطراف کعبه نيست وشامل سعي صفا و مروه نيز مي گردد. ) |
| ۱۱۹۵ | لْيَعْبُدُواْ | بايد كه عبادت كنند(تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَعْبُدُواْ".عبادت و اطاعت و بندگی مي کنيم (عبادت و پرستش يعنی اينکه رفتار انسان طوری باشد که نشان دهد مالکش کسی است که قصد عبادتش را دارد. به عبارت ساده تر عبادت يعني رفتاري که عبد و بنده بودن را نشان دهد و هر کس که بنده ی ديگری است، خلاف فرمان او عمل نمی کند. بنا به روایات(از جمله پاسخ امام صادق علیه السلام به پرسش "عنوان بصری") و آیات قرآن کریم، بنده پروردگار سه نشانه دارد ۱- خودش را مالک چیزی نمی داند(چون هر چه دارد را پروردگار به او داده) برای همین بخشش و انفاق برایش آسان است ۲- به هر چه پروردگار برایش پسندیده راضی است چون یقین دارد خیرش در آن است پس تدبیر کارش را به او سپرده بنابراین تحمل مصائب دنیا برایش آسان شده است ۳- پرداختن به آنچه پروردگار به او امر کرده و پرهیز از آنچه نهی نموده، آن قدرمشغولش نموده که به کارهای بیهوده از قبیل فخر فروشی به دیگران و مجادله با آنان نمی پردازد) |
| ۱۱۹۶ | لْيَعْفُواْ | بايد كه عفو کنند - بايد كه درگذرند - بايد كه گذشت کنند(کلمه عفو به معنی محو کردن اثر چیزی است وقتی پروردگار بنده اش را عفو می کند یعنی با او طوری برخورد می کند گویی اصلاً گناهی انجام نداده است و بنا به روایت حتی یاد و خاطره آن گناه را از ذهن او نیز پاک می کند است و اصل در معنی کلمه "مغفرت" پوشاندن است و غفور بودن پروردگار اشاره به این دارد که گناه و خطای بنده اش را از دیگران می پوشاند و آبرویش را نمی برد.تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "وَلْيَعْفُواْ") |
| ۱۱۹۷ | لْيَعْلَمَ | بايد که معلوم و مشخص كند (در اصل "لِيَعْلَمَ "(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن واو براي سهولت لام ساكن شده است) |
| ۱۱۹۸ | لْيَعْمَلْ | بايد كه انجام دهد(تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَعْمَلْْ") |
| ۱۱۹۹ | لْيَعْمَلِ | بايد كه انجام دهد(تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَعْمَلِ"حركت گرفتن حرف لام نيز به دليل تقارنش با حرف ساكن يا تشديد دار كلمه بعد مي باشد) |
| ۱۲۰۰ | لْيَفْرَحُواْ | بايد كه شاد شوند (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَفْرَحُواْ ") |
| ۱۲۰۱ | لْيُقَاتِلْ | بايد که بجنگند (در اصل "لِيُقَاتِلْ "(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن فا براي سهولت لام ساكن شده است. یکی از معانی که باب مفاعلة به معنی اصلی فعل اضافه می کند انجام آن فعل به صورت دو طرفه(مشارکت درانجام فعل توسط دو يا چند نفر) است مثل "مکاتبه" که معنی نوشتن دو طرفه را می دهد به همین دلیل مقاتلة به معنی یکدیگر را کشتن یا همان جنگیدن می باشد) |
| ۱۲۰۲ | لْيَقْضُواْ | بايد که برطرف کنند- باید که پایان دهد(در اصل "لِيَقْضُواْ "(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن ثمَّ براي سهولت لام ساكن شده است. درعبارت "ثُمَّ لْيَقْضُواْ تَفَثَهُمْ " قضاي تفث به معناي زايل کردن هر چيزي است که به خاطر احرام در بدن پيدا شده ، مانند ناخن ، مو و امثال آن . و قضاي تفث ، کنايه است از بيرون شدن از احرام چون با چیدن مو یا تاخن از احرام بیرون می آیند. |
| کلمه قضاء به معناي حکم است از آنجا که صدور يک حکم به منزله ي پايان مراحل يک دادرسي است اين کلمه معني خاتمه دادن و تحقق دادن نيز مي دهد و اگر با حرف "علي" یا "الي" متعدي شود به معناي تمام کردن کار مفعول خويش است، حال يا با کشتن و نابود کردنش باشد و يا به نحوي ديگر مثل عبارت"فَوَکَزَهُ مُوسَيٰ فَقَضَيٰ عَلَيْهِ : این گونه بود که برای دفع کردن با تمام کف دست به چانه ی او زد و او را انداخت پس در نتیجه کارش را تمام کرد(اورا کشت)". "وَلَا تَعْجَلْ بِـٱلْقُرْءَانِ مِن قَبْلِ أَن يُقْضَيٰ إِلَيْکَ وَحْيُهُ" : و پيش از آنكه وحي كردن قرآن بر تو پايان گيرد در خواندنش شتاب مكن يا عبارت "لِّيَقْضِيَ ٱللَّهُ أَمْراً کَانَ مَفْعُولًا": تا محقق کند کاری را که انجام شده بود(آنچه پروردگار اراده نموده، آن قدر حتمی است که باید آن را انجام شده فرض نمود)") | ||
| ۱۲۰۳ | لْيَقْطَعْ | بايد که قطع کند - بايد که خفه کند (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "ثُمَّ لْيَقْطَعْ". کلمه قطع به معناي بريدن و از جمله معاني آن اختناق است و گويا از اين باب اختناق را قطع ميگويند که مستلزم قطع نفس است. "مَن کَانَ يَظُنُّ أَن لَّن يَنصُرَهُ ٱللَّهُ فِي ٱلدُّنْيَا وَٱلْئَاخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى ٱلسَّمَاءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ فَلْيَنظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ کَيْدُهُ مَا يَغِيظُ : (خطاب این آیه به همان شخصی است که با عبارت "ثَانِيَ عِطْفِهِ لِيُضِلَّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ" در آیه شریفه ۹ توصیف شده بود)کسی که می پنداشت که هرگز الله در دنیا و آخرت او(پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم که بر مبنای کتاب منیری که مصداقش در زمان حال، قرآن کریم است مردم را از فریفته شدن توسط سخنان به ظاهر زیبا و در باطن باطل رهبران منحرف، باز می داشت) را یاری نمی کند پس باید که طنابی به بلندی بکشد(طنابی را بالای |
| سرش آویزان کند) سپس (راه نفسش را)باید قطع کند(خودش را دار بزند) آنگاه بنگرد که آیا نقشه اش آنچه به خشم می آورد را واقعًا از بین می برد(همان طور که در آیه شریفه ۲۹ از سوره مبارکه فتح آمده است دیدن گسترش و قوت گرفتن اسلام کافران را به غیظ و خشم می آورد در این آیه به کسی که تحمل دیدن این یاری پروردگار به رسولش را ندارد می فرماید هر چند امثال تو نپسندند پروردگار تعالی به گشترش نور این کتاب منیر یعنی قرآن کریم که ثمره رسالت پیامبر اکرم می باشد، ادامه می دهد آنگاه به کنایه به او می گوید اگر تحمل دیدن این نور را نداری می خواهی خودت را بکش شاید دیگر به کمال رسیدن نور الهی را که آرزوی خاموش شدنش را داشتی، نبینی و جمله آخر هم به این اشاره دارد که خودکشی هم فایده ای برای او ندارد چون آن گونه که می پنداشت، مرگ پایان کار نیست)") | ||
| ۱۲۰۴ | لْيَقُولُواْ | بايد كه بگويند (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "وَلْيَقُولُواْ") |
| ۱۲۰۵ | لْيَکْتُبْ | بايد كه بنويسد(تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَکْتُبْ") |
| ۱۲۰۶ | لْيَکْفُرْ | كافر شود (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَکْفُرْ". کلمه کفر در اصل به معناي پوشاندن است براي همين در عبارت " کَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ ٱلْکُفَّارَ نَبَاتُهُ "به معناي کشاورزان است از اين جهت که دانه را در خاک پنهان مي کنند از این رو کسی که چشم دلش را پوشانده و بر آن پرده افکنده در نتیجه پروردگارش را نمی بیند نیز کافر نامیده می شود پروردگاری که همه چیزش از اوست و تنها راه سعادتش عمل به فرامین او. در حالتی که جمله بعد از "فَـ"، نتیجه جمله قبل از آن است و به اصطلاح جواب شرط می باشد ممکن گاهی فعل بعد از "فَـ" حالت صیغه های امر غیر مخاطب بگیرد که معادل مضارع التزامی در فارسی ترجمه می شود و بسته به نوع جمله می توان عبارت "باید که" را به ابتدای آن افزود یا از آن صرفنظر کرد در این حالت گاهی افزودن جزئی به ترجمه معادل با "فَـ" لزومی نداشته بلکه حذف آن بهتر است مانند: "وَقُلِ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّکُمْ فَمَن شَاءَ فَلْيُؤْمِن وَمَن شَاءَ فَلْيَکْفُرْ: و بگو: "تمام حق از جانب پروردگارتان می باشد پس حال که این گونه است هر کس خواست، ایمان بیاورد و هر کس خواست کفر بورزد") |
| ۱۲۰۷ | لْيَکُونُواْ | بايد كه باشند (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَکُونُواْ ") |
| ۱۲۰۸ | لَيْلَ | شب |
| ۱۲۰۹ | لَيْلَةَ | شب |
| ۱۲۱۰ | لْيُلْقِهِ | بايد كه اورا بيندازد(در اصل "لِيُلْقِهِ"(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن فا براي سهولت لام ساكن شده است) |
| ۱۲۱۱ | لَيْلَهَا | شب آن |
| ۱۲۱۲ | لْيَمْدُدْ | باید که مدد كند - باید که بكشد(در اصل "لِيَمْدُدْ"(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن واو يا فا براي سهولت لام ساكن شده است .کلمه مد و امداد به يک معنا است، ليکن امداد بيشتر در موارد خوشایند آمده و مد بيشتر در مکروه استعمال شده است. عبارت "فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَي ٱلسَّمَاءِ " به اين معني است كه طنابي از سقف آويزان كند) |
| ۱۲۱۳ | لْيُمْلِلِ | بايد که املا کند (بگويد تا بنويسند،در اصل "لِيُمْلِلِ"(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن واو براي سهولت لام ساكن شده است .لام آخر نيز به دليل تقارن با حرف ساکن يا تشديد دار کلمه بعد حرکت گرفته) |
| ۱۲۱۴ | لْيُمْلِلْ | بايد که املا کند (بگويد تا بنويسند،در اصل "لِيُمْلِلِ"(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن واو براي سهولت لام ساكن شده است) |
| ۱۲۱۵ | لَيِّناً | نرم و ملايم |
| ۱۲۱۶ | لِينَةٍ | نهال خرما - قسمتی از درخت نخل که نرم و لطیف است - نخل تازه روئیده که نرم و لطیف است- درخت خرماي خرّم و پر بار از هر نوع خرما که باشد(از این جهت که نخل جوان که بافت نرم و لطیفی دارد پر بار تر است. اصل در معنای این کلمه نرمی و لطافت است) |
| ۱۲۱۷ | لْيَنظُرِ | بايد كه ببيند (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيَنظُرِ"حرف "ر" نيز به دليل تقارن با حرف ساکن يا تشديد دار کلمه بعد حرکت گرفته) |
| ۱۲۱۸ | لْيَنظُرْ | بايد که ببيند (در اصل "لِيَنظُرْ "(صيغه امر غائب بوده)كه با اضافه شدن فا براي سهولت لام ساكن شده است) |
| ۱۲۱۹ | لْيُنفِقْ | بايد كه انفاق كند - بايد كه هزينه كند (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل ا آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "فَلْيُنفِقْ". انفاق : بذل مال و صرف آن در رفع حوايج خويشتن و يا ديگران) |
| ۱۲۲۰ | لْيُوفُواْ | بايد كه وفا كنند (تركيب لـِ با فعل مضارع نيز فعل امر مي سازد و چنانچه قبل از آن حروف ربط "وَ"،"ثُمَّ" يا "فـَ" بيايد، اين لام ساكن مي شود مثل "وَلْيُوفُواْ") |